413
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Ял атды, тапмады йеня бир чара.
Йцз мин баш асылы ип эюрдц анъаг,
Алмады бу ипин уъундан сораг.
Эащ габаьа чапды, эащ дала чапды,
Зянн етмя анъаг ки, дцйцнц тапды.
Бурахды гцруру, кибри кянара,
Тядбир тапмаг цчцн дцшдц дийара,
Арады щяр йанда ишя чарясаз,
Ону сыхан бянди бошалтсын бир аз.
Варды бир аьыллы, щцнярли инсан,
Мялакяляр тутан, дивляр баьлайан,
Тутуб ъиловларды щяр шылтаг аты,
Биликдян вар иди чох ещтийаты.
Устадды, чохлуъа шаэирди варды,
Гапылар цзцня ачыг оларды.
Мютябяр гоъалар эянъя биртящяр
Бу щцняр каныны вердиляр хябяр.
О Симурь ешгиля севинъи дашды,
Ганадлы гуш кими даьлары ашды.
Эцлшянтяк эцлцмсяр тапды гоъаны,
Учуг маьарайды онун мяканы.
Атды сцсян кими ял кямяриня,
Эцлтяк бел баьлады щяр бир ямриня.
Сяадят цзцндян иэид, гящряман
Алды бу Хызырдан хейлиъя црфан.
О эюзял чешмядян эютцрдц чох пай,
Ачды юз гялбини салмадан щарай.
Деди о пяридян, йцксяк щасардан,
Халга йетирдийи азар-безардан.
Сюйляди йоллара няляр дцзцр гыз,
Ханяляр даьыдыр, башлар цзцр гыз.
Гоъа философа деди щяр ня вар,
Эизлин мятлябини ейляди ашкар.
Философ тюкяряк аьыллы тядбир,
Эизли щесаблары сюйляди бир-бир.
ъаван ки, юйрянди о тядбирляри,
Мин тяшяккцр едиб, гайытды эери.
Ращатлыг ейляди о бир нечя эцн,
Дцшцндц ня йолла ачылсын дцйцн.
-
Дцшмяйим дашлыгда дара, янэяля, -
Дейя, ня лазымса эятирди яля.
Улдузлардан саат хошлады ъаван,
Та ки, чятин йолу ейлясин асан.
Тилсимляр даьыдан щяр ъцря тядбир
Ялийля дцзялди, йаранды бир-бир.
Кярамят ящлинин йанына эетди,
Кюмяк арзулады, мягсядя йетди.
Ал эейди, ал гана яламятди бу,
Замана зцлмцндян шикайятди бу.
Еля ки йериди ганла цммана,
Эейими эюзцтяк бойанды гана.
Бурахды юзцнцн арзу-камыны,
Алсын юлянлярин интигамыны.
-
Юзцмчцн дейилдир бу зящмят, - деди.
-
Гысасчын чякирям язиййят, - деди.
-
Йа ачыб тюкярям бу чянбярляри,
Йа юллям, дюнмярям саламат эери.
Батынъа бу йолда либасы гана,
Алыб гылынъыны чыхды мейдана.
Еля ки, бу ишдян тутдулар хябяр:
Интигам алмаьа эедир шири-няр,
Узатдылар она кюмяк ялини
Ки, эятирсин яля юз ямялини.
Она ел щцммяти, фикри йар олду,
Яйниндя поладдан бир палтар олду.
Сонра шащ йанына щямян эедяряк,
Иъазя истяди, риъа едяряк.
-
Дурма, эялдим, - деди, - ей эюзял пяри!
Салды бир-бир ишя о, тядбирляри.
Бир яфсун охуду, цфляди, сачды,
Гырды тилсимляри, азад йол ачды.
Щасардан эютцрдц тез дузаглары,
Сюкдц пейвяндляри, сирли баьлары.
Эизли чянбярляри эютцрдц, алды,
Бирбябир туллады, гуйуйа салды.
Гырды тилсимляри, щяр эизли шямшир
Чыхды ялляриндя йоха бирбябир,
Щасарын юнцня тез эялди, дурду,
Галдырыб аьаъы тябиля вурду.
Гала чеврясиндя сяси эязинъя,
Зирзями газыйыб дялик сезинъя,
Бу сяс зирзямийя бир ачар олду,
Эюрцндц дарваза, ашикар олду.
Онун бу ишиндан хябяр тутараг,
Елчиляр йоллады эюзял айгабаг.
Деди: - Ей сюкцкдян йол тапан оьлан,
Тале мягсядиня олсун пасибан.
Ня ки тилсим варды, сян кянар етдин,
Хязня гапысына эялиб дя йетдин,
Ахар сулар кими йюнял, шящря эет!
Баъарсан ики эцн тялясмя, сябр ет!
Атам сарайына мян дя эялярям,
Щцнярини бир дя сынаг ейлярям.
Дюрд эизли сирдян ейлярям суал,
Версян ъавабымы, десян, будур, ал,
Онда достлуьумуз эяляр мейдана,
Эцляр вцсалымыз, юляр бящана.
Гящряман эюрдц иш дцшцр янъама,
Эетди сюз демядян о эцляндама.
Шящяр гапысына еля ки, чатды,
Узадыб ялини шякли гопартды.
Ипяйи бцкяряк тапшырды гула,
Йахшылыг дирилди, мящв олду бяла.
Доланыб ятрафы, ганлы дашлары,
Иплярдян ендирди бцтцн башлары.
Щамы “ящсян!” деди о эянъ гочаьа,
Юлянляр эюмцлдц сойуг торпаьа.
Мин шцкцрля евя ейляди ювдят,