426
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йоруб юзлярини щялак етдиляр.
Йедди эцн эетдиляр гызьын чюл бойу,
Гуртарды заваллы Хейирин суйу.
Судан йолдашына вермяди хябяр,
Бир кялмя динмяди, данышмады Шяр.
Хейир бядэювщярдян олду хябярдар,
Эюрдц ки, мяшкинин ичиндя су вар,
Арабир хялвяти юз йолдашындан,
Рейщан шярабытяк суйун башындан
Ичирди Шяр, сусуз йаныб да, анъаг,
Хейир динмяйирди, тикмишди додаг.
О сусуз сулунун эюрцб ишини,
Сорду йол бойунъа гямдян дишини.
Нящайят ъийяри гуруду, йанды,
Енди кирпикляри, эюзц гапанды.
Эцнорта чатанда позулду щалы,
Сузундан йанмазмы даьлар маралы?
Йанында од рянэли ъцт ляли варды,
Суйу дашда иди, санма ахарды
258
,
Дамырды эизлиъя онлардан су чох,
Дамырды эюз цчцн, аьыз цчцн йох.
Ачды сулу ляли эюстяриб Шяря,
Гойду габаьында ялбяял йеря,
Деди ки: “Йаньыдан юлдцм, кюмяк ет,
Сюндцр атяшими, йандым, мярщямят!
Бир ичим саф су вер, имдадыма чат.
Йа мярдлик уъундан баьышла, йа сат.
Бу гоша эювщяри юз суйуна сал,
Су вер, эювщяримин бир гейдиня гал”.
Танры гязябиня эялмиш залым Шяр
Эюрдц ады кими йарамаз ишляр.
Бу дашдан, - деди ки: - Йонма эял булаг
259
,
Мцмкцнмц дцнйада мяни товламаг?
Виранядя эювщяр верирсян мяня
Ки, абад шящярдя аласан йеня?
Беля кялякляря уйармы щеч Шяр?
Мян ки, щийляэярям, дивдян щийляэяр.
Ня заман ахтарсам яэяр мян чара,
Эялмяз щийлялярин сянин, бил, кара.
Йахамдан ял эютцр, щийлядян ял чяк,
Йцз мин ишлямишям мян беля кяляк,
Гоймарам башыма чякясян суйу,
Абрымы тюкясян бир шящяр бойу.
Мян неъя эизлиндя алым эювщяри,
Шящяря чатынъа аласан эери.
Истяйирям еля бир эювщяр сяндян,
Ала билмяйясян эерийя мяндян”.
Хейир деди: “Нядир о сюйля эюряк?
Истядийин дцррц тапыб да веряк”.
Шяр деди: “О эювщяр икиъя эюздцр,
Бу ондан, о бундан даща язиздир.
Эюзцнц сатмасан, буну йахшы бил,
Бу судан ичмяйин щеч мцмкцн дейил”.
Хейир сюйляди ки: “Горхмайырсан сян,
Од алыб йериня бош су верирсян.
Тутаг ки, бу чешмян олду эцвара,
Эюз чыхармаг сяни йетирмяз вара
260
.
Галарсам эюзцмя щясрят яэяр мян,
Ня хейир растыма эялян чешмядян?
Мцмкцн икян гызыл алмаг су цчцн,
Ширин су йериня эюз алмаг нечцн?
Лялим, няйим варса, ал, ейля мядяд,
Йердя галанына верярям сяняд.
Анд олсун о бюйцк пярвярдиэара,
Бундан шад оларам, эялмярям зара.
Анъаг инсаф ейля, эюзцмя дяймя,
Бир сойуг су цчцн достлуьу яймя”.
Шяр ъаваб верди ки: “Бу яфсанядир,
Цряйи йананчын бир бящанядир”.
Хейир бу ряфтара галды хейли мат,
Су цчцн эюз суйу ахытды, щейщат,
Эюрдц ки, юляъяк, ялдян эедир ъан,
Хилас олмайаъаг ъан йаньысындан.
Гялбини алдатды сойуг су иля,
Судан гачмамышдыр, бир сусуз беля.
Деди: “Бычаг эятир, хянъяр эятир, эял,
Су вер ичим, юмря гыймадан яъял.
Одланыб алышан, аловланан бу
Гызьын атяшими сюндцр, сяпиб су”.
Зянн етди бу язаб, бу горху кечяр,
О саат бир удум су алыб ичяр.
Бу щалы эюрцнъя сийириб хянъяр,
Гуш кими шыьыды Хейрин цстя Шяр.
Хянъяри чыраьа чалды, ганмады,
Чыраьы сюндцрдц, гялби йанмады.
Нярэизи ейляди эцл рянэиндя ал,
ъцт эювщяр гопарды таъдан о дярщал.
Юмрцнц йазыьын салыб завала,
Су дяхи вермяйиб дцзялди йола.
Бцтцн шейлярини, лялини сойду,
Кору тякбашына сящрада гойду.
Узаглашыб эетди ня заман ки, Шяр,
Хейир юз щалындан тутмады хябяр.
Торпагда чырпынды, ган басды дцзц,
Йахшы ки, эюрмцрдц щалыны юзц...
Бир кцрд варды маллы, пуллу, кейфи чаь,
Гурдун бяласындан сцрцсц узаг,
Онун гапысында чохлу мал-гара,
Кимся чатмамышды бу гядяр вара.
Сяккиз гощумуну о сахлайарды,
Онлар йохсул, бунун дювляти варды.
Кючяри бир кцрддц, дейил отураг,
Щяр заман юлчярди сящра, чямян, даь.
От-яляф далынъа дцшяряк чюля,
Сцрц отарырды щяр заман беля.
Щарда ки от варды, ахар су варды,
Ики щяфтя щямян йердя галарды.
Отлаьын отлары йетинъя сона,