435
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Деди: - Яслин нядир? Деди: - Нур, чыраг.
Деди: - Бяс бяднязяр? Деди ки: - Узаг.
Деди: - Пярдян нядир? Деди ки: - Саз, саз.
Деди: - Шивян нядир? Деди ки: - Наз, наз.
Деди: - Бир буся вер! Деди ки: - Бол, бол.
Деди: - Вахтын йохдур? Деди ки: - Тез ол.
Деди: - Рам оларсан? Деди ки: - Асан.
Деди: - Бяс диляйим? Деди: - Чатмысан.
Хаъянин бядяни ойнады, ялбят,
Галхды орталыгдан щяйа вя исмят.
Тутду теллярини чянэ тутар кими,
Басды синясиня ширин бар кими.
Бир юпдц, он юпдц, йеня ишляди,
Сорду шякярляри, гянди дишляди.
Цряйи ойнады йериндя, бу щал
Верди севишмяйя юзэя бир ъалал.
Хаъя истяди ки, галхыб, наэящан
Эютцрсцн мющцрц аби-щяйатдан.
Гара шир йцрцдц, ъумду марала,
Зорла истяди ки, алтына ала.
Дюзмяди бу заман ейван, сюкцлдц,
Кярпиъ-кярпиъ цстдян учду тюкцлдц.
Билир бу щикмяти щяр ариф киши,
Пис нятиъя вермяз йахшынын иши.
Гуртарыб хятярдян, батмадан гана
Атылды щювлнак щяря бир йана.
Эюрмясинляр дейя йолдан ашдылар,
Щаман имарятдян узаглашдылар.
Алыб дярд йцкцнц хаъя эялинъя,
Эетди гям йемяйя, чякилди кцнъя.
Кяниз эялиб тапды йолдашларыны,
Чатды гямли кими юз гашларыны.
Чянэ алыб ялиня о дилбяр пяри,
Сюйляди чякдийи язиййятляри.
Йайылды чянэ сяси, дцшдц щяр йана,
Наля ашигляри етди дивана.
Деди: - Мяним чальым эяряк ъар олсун,
Ешгин хястясиня саламлар олсун.
Ашигляр мянимтяк щей хястя эяряк,
Саьлам икян ъаны шикястя эяряк.
Ешги ня вахтадяк сахлайым нищан,
ъар чякирям: мяням ашиги-дювран.
Ешгин сярхошуйам, йох ихтийарым,
Ялимдян алынмыш сябрим, гярарым.
Яэяр ки, ашигин нясиби ащдыр,
Тювбя ешг ящлиня бюйцк эцнащдыр.
Ешг тювбя иля ашина дейил,
Тювбя ешг ящлиня щеч рява дейил,
Ашиг йар йолунда версин ъан эяряк,
Горхусу олмасын гылынъдан эяряк.
Еля ки дцрр сяпди лялдян чянэи,
Щалыны билдирди о хош ащянэи.
О гоша эюзялляр ящли-щалдылар,
Чальыдан зювг алыб, фикря далдылар.
Дедиляр ки: “О ъцт чыраьа, демяк,
Зярярляр йетириб сярт ясян кцляк”.
Эяздиляр Йусифи, чыхмышды йоха,
Тапыб ятякляйиб мисли-Зцлейха,
Сорушдулар ишин щягигятини,
Хаъя нягл ейляди фялакятини.
Щалына аъыйан бу ъцт айпара
Ишиня ахтарды онун бир чара.
Дедиляр: “Бу эеъя баьда галарыг,
Сянин мясялянля мяшьул оларыг.
Вермярик бу эеъя йол бящаняйя,
Гоймарыг бир няфяр эетсин ханяйя.
Эиряр аьушуна о эюзял щилал,
Бу ахшам камыны ондан истя, ал.
Йыртар пярдяляри ишыглы эцндцз,
Эеъя пярдя тутар щяр заман, бу дцз!”
Онлар сюзлярини дейиб эетдиляр,
Гошулуб гызлара сющбят етдиляр.
Гара сямур иля гаранлыг эеъя
Буртас пярдясини юртдц эизлиъя
276
.
Эцняшин бир мыхлы гылынъы сюндц,
Мин мыхлы зирещя эеъя бцрцндц
277
.
Хаъянин йанына салыб пярдяни,
Сянямляр тутдулар юз сюзлярини.
Эюзял, парлаг эцняш йетишди айа,
Гялби йаньылы сярв чатды бол суйа.
Бир хялвят йер ола, бир дя назлы йар,
Сюйля, беля йердя кимдя сябр олар?
Хаъянин гызышды йедди яндамы
278
,
Ъошуб арзулады бу заман камы.
Щеч кяси етмядим сюзцмдян аэащ,
Бир сяня дейирям, шащиддир Аллащ,
О, дцррц лял иля дешмяк истяди;
-
Туьумуз таь иля бирляшсин, - деди.
Аьаъда вящши бир пишик бу заман,
Йувада бир гушу эюръяк, наэящан
Атылды цстцня, йыхылды йеря,
Дяйди бундан зяряр севэилиляря.
Чульады онлары ващимя, щейбят,
Кюнцлдя щяйяъан, айагда сцрят.
Айрылдылар беля, йетишмямиш кам,
Чий олду эюр неъя бишмиш бир тяам.
Эюзялляр йанына эюзял эединъя,
Алды чянэ гуъаьа о йары эеъя.
Чалараг охуду, олду баьры ган:
“
Бащар йетишинъя ачар ярьяван.
Хийабанлар бойу сярв олду бцлянд,
Ачды щоггасыны, эцлляр сачды гянд.
Гонду шах будаьа сапсары бцлбцл,
Деди: - Эендир кейфин базары - бцлбцл!
Сцпцрцб, сулады баьбан о баьы,
Шащ эюрдц ки, эялиб няшянин чаьы.
Шяраб гядящини ялиня алды,
Бир даш щямян ъамы сындырды, салды.