440
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Юлкядя башлады бир щярки-щярки.
Зцлмцн атяшиня ъанлар галанды,
Оъаглар таланды, евляр таланды.
Йцксялиб елляря шейпур салды сяс,
Щяр йанда щюкм етди: тут, гойма, бас, кяс.
Йаман бир мягама чатды ящали,
Галмады кимсянин дювляти, малы.
Елляр щясрят галды дювлятя, вара,
Растц-Рювшян алды рцшвят ашкара.
Гызыл, эювщяр, кяниз, боллу гулам, гул,
“
Малым вар” демяди елдя бир оьул,
Чохлуг дейил, етди йохлуг чох ясяр,
Юлкядя галмады варлы бир няфяр.
Евлиляр сойьундан эяляряк зара,
Бурахыб евини верди йадлара.
ъанындан ящали бездикъя безди,
Баш алыб авара даьларда эязди.
Якинин, юкцзцн кюкц газылды,
Эялир ган бащасы дейя йазылды.
Мямлякят дюндцкъя харабазара,
Хязня щясрят галды эялиря, вара.
Вязиринся еви хязаня олду,
Алям башдан-баша вираня олду.
Дава тядарцкц эюрмялийди шащ,
Бахды ня гошун вар, ня хязня, ейващ,
Деди гуламлара: “Билмялийям мян:
Дюнцб харабайа мямлякят нядян?”
Зцлцмкар вязирдян горхараг щеч кяс
Олуб битян ишдян чыхармады сяс.
Эятирди щяряси бир ъцр бящана:
-
Бу ифлас еляди, о гачды йана.
Торпагда мядахил, мящсул галмады,
Одур ки, хязня дя бир шей алмады.
Эялир йох юдянмяз олду верэиляр,
Эцнляри хош кечян йохду бир няфяр.
Шащымыз эюстярся шяфгят, мярщямят,
Кясбкарлыг йеня гызышар, ялбят.
Шащы бящаняляр гане етмяди,
Вахтсыз дюйцшя дя лакин эетмяди.
ъяфакеш дцнйаны дцшцндц, далды,
Онун да щямдями йалныз хяйалды.
Ишини сащмана сала билмяди,
Нятиъясиз галды гейряти, ъящди.
БЯЩРАМЫН ГОЪА ЧОБАНЫН
ЕВИНЯ ЙЕТИШМЯСИ
Арабир дя эедиб ова олду шад,
Едилди гцссядян бу йолда азад.
Бир эцн ъиловлады дярди-сяр ону,
Овутмаг истяди о да рущуну.
Тякбашына чыхды ова, овлаьа,
Гялбинин ганыны ганла йумаьа.
Овлады, овлады, вуруб даьлады,
Гямин айаьыны мющкям баьлады.
Вурду пялянэляри, вурду ширляри,
Атынын башыны чевирди эери.
О гядяр сцрятля говуб чапды ат,
Яриди истидян бейни дя гат-гат.
Эязди о йерляри, доланды эязди,
Ичмяйя бир дамъы су йохду, сезди.
Эюрдц, яждяр кими айы тутмаьа,
Бир зил гара тцстц галхыб айаьа,
Бурулурду санки даь цстцндя даь
Эюйляря гясд цчцн санки галхаъаг.
Сюйляди: - Доьса да оддан бу тцстц,
Эедим су истяйим ордан ялцстц.
О тцстцйя тяряф чапды, йюнялди,
Уъа бир чадырын йанына эялди.
Эюрдц ки, сцрцдцр эязиб отлайан,
Эцняшин алтында алышыр щяр йан.
Аьаъдан асылыб бир ит ашаьы,
Баьланыб даш кими яли, айаьы.
Атыны чадырын йанына сцрдц,
Олдугъа мещрибан бир гоъа эюрдц.
Гонаьы эюрцнъя, щяр шейдян яввял
Гоъа тязим етди, ял цстцндя ял.
Илк яввял саламдан верди совгаты,
Гонаьы дцшцрдц тутараг аты.
Сонра да чадыра доьру дцзялди,
Няйи вар щцзура эятирди, эялди.
Сюйляди гонаьа: “Эизлядим нийя,
Лайиг дейилсиниз беля сцфряйя.
Буралар абадлыг дейилдир, дцзц,
Сцфря йохсул ися, мязур тут бизи”.
Эюрцб чюряйини о чобанын шащ,
Бир ичим су ичди, ял чякди наэащ.
Деди: “О вахт чюряк йейярям ки, сян
Ня сорсам, дцзцнц ачыб дейясян.
Де эюрцм, бу итин нядир тягсири?
Ня цчцн баьланыб бу евин шири?”
Гоъа сюйляди ки: “Ей эюзял ъаван,
Дейярям ня олуб, динля, эял, ъаван,
Бу ит кешикчимди чюлдя, чямяндя,
Тапшырмышдым она сцрцнц мян дя.
О хейли яминди, вяфасы варды,
Онунла достлугдан ъан хошланарды.
Эязярди щяр заман сцрцмдян узаг
Бир гойун оьрусу, бир дя йалгузаг.
О, архам, дайаьым, пасибанымды,
Ясла итим дейил, бил, чобанымды.
Дцшмян, пянъясиня кечся дидярди,
Дямир биляйимди, щялак едярди.
Чюлдян шящярляря эетдийим заман
Сцрцйя оларды бу кюпяк щяйан.
Шящярдян дюнсяйдим яэяр эеъ дала,
Верярди сцрцнц тяк бу ит йола.
Олду йатагдарым нечя ил беля,