441
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Дцз олду, уймады фитняйя, феля.
Бир эцн мян сцрцнцн йолуну кясдим,
Гойунун сайыны билмякди гясдим.
Эюрдцм яскик эялир щейван йедди баш,
Дедим: сящв едирям, етмядим тялаш.
Бир щяфтя кечмишди сайдым дцбара,
Аз эялди гойунум, ган олду гара.
Сыьындым камала, ясла йатмайыб,
Эюрдцм хятайа ял инсан атмайыб.
Эюзцм кешик чякди, щеч динъялмяди,
Бир эеъя дя олсун щяриф эялмяди.
Демя, бу ит йаман айыгмыш мяндян,
Мин йол тядбириндя сайыгмыш мяндян.
Йеня дя ейлядим сцрцйя диггят,
Сайдым йеня еля аз эялди, ялбят.
Азалдыгъа сцрц чохалды дярдим,
Юзцмц гцссянин ялиня вердим.
Малым азалырды даима беш-беш,
Санки яридирди бузу ал эцняш.
Щяр эцн азалырды бу дювлят, бу вар,
Йердя галаны да зякат алдылар
295
.
О замандан бяри баьры ган олдум,
Аьайдым, чеврилдим бир чобан олдум.
Аъы гям одлара, бил, атды мяни,
ъийяря ишляйиб аьлатды мяни.
Дедим: позьунлуьу салыр бяднязяр,
Йыртыъылар едир евимя эцзар.
Итим ит дейилди, санырдым ширди,
Ким онунла беля достлуьа эирди?
Йатырдым бир дяфя су гыраьында,
Айылдым щаванын хош бир чаьында.
Балыш щесаб едиб юз чомаьымы,
Узатдым сяссизъя ял-айаьымы.
Бир диши ъанавар эюрдцм ки, эялди,
Ит онун юнцндя сцст-сцст чюмялди.
О, ит лисаныйла чаьырды ити,
Кюпяк гаршылады бу мящяббяти.
Эязди дюврясини, салды тозанаг,
Эащ гуйруг тярпятди, эащ да ки, гулаг.
Ахырда яйляшди гурдун белиня,
Алды истяйини дярщал ялиня.
Эялиб йатды, санки кейфи дурулду,
Аьзына сцкутун мющрц вурулду
296
.
Гурд яввялъя верди бир рцшвят итя,
Гялям щаггы эязди беля рцшвятя.
Сцрцдя чох йаьлы бир гойун варды,
Кюклцкдян айаьы габар-габарды.
Ашырды гойуну тапыб да фцрсят.
Итдян чох алмышды о беля рцшвят.
Ит уйуб шящвятин бу ямялиня,
Вермишди сцрцнц гурдун ялиня.
Ешгиндян башыны итирмишди о,
Сцрцнцн ишини битирмишди о.
Бир вахт юз башына ону бурахдым,
Хята ишлядикъя динмядим, бахдым.
Нящайят онлары тутдум бир кяря,
Башладым олмазын ишэянъяляря.
Ъяза эцнащкара верилир беля,
Дедим ки, кюлялик ейлясин кюля.
Ит кясир йолуму, бу ня демякдир,
Сцрцмцн гяссабы демяк кюпякдир.
Хяйанят ишлямиш о, яманятя,
Сатыр яминлийи мин хяйанятя.
Бу ишин цстцндя асыб аьаъдан,
Дедим ки, ачмарам вермяйинъя ъан.
Эцнащкарла беля ряфтар етмясян
Кимся демяз сяня: афярин. ящсян”.
Чобанын сюзундя вар иди щикмят,
Бу ариф гоъадан шащ алды ибрят.
Сюзляр ишарятди - анлады, дуйду,
Бир аз йейян кими шящря цз гойду.
Деди ки: “Бу ишя олмушам щейран,
Шащлыьы юйрятди мяня бир чобан.
Бу щекайя мяним щекайятимдир,
Мян чобанам, сцрц ряиййятимдир.
Дцз олмаса ишдя гурдуьун тямял,
Инандыьым адам ишляр пис ямял.
Вязир инандыьым эюзцм, ъанымдыр,
Щяр заман сцрцнц горуйанымдыр.
Десин: юлкя нийя бир виранядир?
Беля бярбадлыьын ясасы нядир?”
Еля ки, шящяря гайытды эери,
Эятиртди зиндандан сийащиляри.
Бахды вярягяйя бирбябир юзц,
Гаралды намятяк айдын эцндцзц.
Бир дцнйа заваллы эюрдц йаралы,
Йазылмыш щамынын бирбябир щалы.
Эюрдц щяр вярягдя беля йазы вар:
Падшащ юлцм кясир, вязир баьышлар”.
Щяр йердя пислянир - олунду аэащ,
Вязир йахшы чыхыр, лякялянир шащ.
Бу неъя шивядир, олду хябярдар,
Оьрунун талана эюрдц гясди вар.
Гурда сцрц верян ит кими о да
Эюрдц мямлякяти вермишдир бада.
Итляр итлийиндя галсалар беля,
ъошуб чох хцруша эялярляр щяля.
Шащ мяслящят эюрдц, щяр шейдян габаг
Он эцн вязирини ейлясин дустаг.
Деди: “Гуллуьунда сахласам яэяр,
Чалмаз ялейщиня гялям бир няфяр.
Етсям гапысыны щяшмятдян узаг,
Гаранлыг эеъядя нур веряр чыраг”.