474
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бу ишдя щесабсыз йерюлчян варды,
Йцзляръя катибляр юлчцб йазарды.
Узун ипляр иля юлчцлдц чюлляр,
Щесаба алынды бцтцн мянзилляр.
Алдыьы гуруда о сарай гурду,
Мянзил-мянзил йолу юлчцйя вурду.
Мави дяниздян дя едяркян сяфяр,
Ону да юлчцйя вурду Искяндяр.
Дяниздя йол юлчян ики эями вар,
Узун бир ип иля баьланмыш онлар.
Бириси йериндя саларды лянэяр,
О бири ип бойу иряли эедяр.
Сонра йол эедяня лянэяр салараг
Лянэярли эямийя тахарды айаг.
Эащ ону, эащ буну беля сцрцрдц,
Горхмадан дянизи йарыб юлчцрдц.
Беля бир йол иля бу мцщяндисляр
Юлчцрдц сащилдян сащиля гядяр
Дцнйадан кядяри шащ силя-силя
Юлчцйя алды бу щяндяся иля.
Йерляри, йоллары бу Искяндярин
Юз тядбир юлчцсц етмишдир тяйин.
О, рцби-мяскуну етди ашикар
84
,
Йохса бу йерляря башга ким чатар?
Искяндяр щяр йеря атыны чапды,
О йерляр шянлянди, сяадят тапды.
Даьлара, чюлляря тапды мин чаря,
Юлцмцн ялиндя галды бичаря.
Тарихдя ня варса Искяндяр шащдан,-
Йалныз бунлар олду ишя йарайан.
Артыг мян ня йазсам бу шян дастанда,
Аз-чох, артыг-яскик олаъаг онда.
Щяр тарих шер иля алса йарашыг,
Шцбщясиз, олаъаг бир аз долашыг.
Чцнки инъяликдир ишим, сянятим,
Щаглыйам, бу ишдя чыхса гялятим.
Доьру эюрмядийим сюзлярдян гачдым,
Ондан цз чевириб башга йол ачдым.
Дцздцм бу тарихдян еля бир дастан,
Кюнлцндя бир севинъ дуйсун охуйан.
Чох инъялик эязсян, ахтарсан, йяни
Йалана апарар сюзцн йцйяни.
Йаздыьым сюзляря вермясям зивяр,
Йенилик вермяз о кющня няьмяляр,
Гялямя эярякдир еля сюз алмаг,
Шцурдан, аьылдан олмасын узаг.
Парлаг инъи кими дцзцлян сюзляр
Аьыла сыьмазса йалана бянзяр.
Доьруйа азаъыг бянзяйян йалан
Йахшыдыр йалана бянзяр доьрудан.
Низами, йубанма, йолдашлар эетди,
Сян галдын, гям галды, сирдашлар эетди.
Йедди юлкя шащы - эетди Искяндяр,
Искяндяр галмады, галмаз бир няфяр.
Бу чайын башында тяк ичмя шяраб,
Кющня достларыны сян ахтарыб тап.
Эялсяляр, нуш олсун, ялдя гядящ тут,
Низами, йохса бу щесабы унут.
БУ ЯСЯРИН
ЙАЗЫЛМАСЫНЫН СЯБЯБИ
Ач дещган кцпцнц, сян ей саги, дур,
Бадямя шякярдян ширин мей долдур.
Вермя о мейдан ки, дин етмиш щарам,
Бир мей вер ки, ондан дин олмуш тамам.
Ей баьбан, шянлик гур, гям-гцссядян гач,
Баьына эцл эялди, дур гапыны ач.
Низами шящярдян эялмишдир баьа,
Ипякдян бязяк вур бостана, таьа.
Бянювшя зцлфцндян бцкцмляри ат,
О сярхош нярэизи йухудан ойат.
Гюнчянин додаьы щяля сцд гохур,
Гызылэцл аьзындан она ятир вур.
Гой сярвин гамяти эюйя йцксялсин,
Гумруйа хябяр вер, бащардыр, эялсин.
Мцждя вер, няьмяйя башласын бцлбцл,
Бешийиндя эялди мейханайя эцл.
Сула чюл-чямяни, учсун тоз, губар,
Лаъивярд рянэини йудугъа парлар.
Лалянин гялбиндя ъошан ган артыр,
Торпагла юрт ону, ганыны йатыр.
Нястярян сачындан аь тцкляри ат,
Бидмишк кюлэясиля телини гаралт.
Эцлнар додаьыны булашдыр мейя,
Хейри эцл торпаьы зярля бязяйя.
Сямяня салам вер ярьяван эцлдян,
Сувар баь-чямяни, ъанлансын эцлшян.
О кюрпя эцлляря эюстяр мящяббят,
Назыны чякяряк ейлямя гяфлят.
Мян кими сювдасы ашыб-дашандан
Салам вер эцлзара эирдийин заман.
Щава чох илыгдыр, эюзялдир бостан,
Достларын гялби дя хошланыр бундан.
Вермишдир аьаълар баьа йцз бязяк,
Парлаг бир чырагдыр щяр эцл, щяр чичяк,
Ей баьбан, хябяр вер о сусан гуша:
Ютяряк башласын йени учуша.
Бащардыр, бир даща наля етсин чянэ,
Эятирсин гялбими рягся о ащянэ.
О дилбяр зцлфцндян бир зянъир йарат,
Зянъири йенидян, эял, бойнума ат.
Эюзял дястяляр тут йашыл рейщандан,
Сач сярвин башына, шянлянсин щяр ан.
Бащар чичяйиндян даьыт архлара,
Эцмцшя бянзяйир аь чичякпара.
Щяр эюлцн, чешмянин ятякляриня
Сцсяндян ипяк бир халча сал йеня.