479
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Щяр эялян бурада чякяр бир няфяс.
Йетишяр бу баьда щяр эцн бир нобяр,
Бириси эялиркян о бири эедяр.
Дцнйадан эедярсян истяр-истямяз,
Бу тядбир, бу тялаш бир шейя дяймяз.
Бу дцнйа мцлкцндя йох беля базар
Варыны юзиля алсын тамащкар.
Дцнйа салмыш тора, чцнки борълусан,
Боръуну тез ол вер, гуртул бу тордан.
Налбяндля паланчы ешшяйя бир эцн:
-
Нал, палан пулуну вер,- деди,- бцтцн,
Топал айаьындан, йаьыр далындан
Налыны, паланы атды о щейван.
Ешшяк юз боръундан олунъа азад,
Олдугъа динъялди, гялби олду шад.
Сян дя, ей тозлара булашмыш инсан,
Боръуну вер, гуртул бу тоз-торпагдан.
ИСКЯНДЯРИН ТАХТА ЧЫХМАСЫ
Ей саги, дур мяни гуртар мянликдян,
Ишыглы бадяндян ишыгланым мян.
Бир мей ки, даьыдар гями, кядяри,
Саьалдар мумйатяк бу хястяляри.
Ялиндя тярязи мащир сюз юлчян
Сахта яшряфини салды рювнягдян
93
.
Сахта олдуьуну артыг билинъя,
Еля бир сиккяни вермядим хяръя.
Щяр щярфин цстцня бармаг бассам мян,
Тапылмаз цстцндя гялям ишлядян
94
.
Еля ки, эцълянди архам вя адым,
Кимсянин щярфиня бармаг басмадым.
Йаманлыг эюрмяди мяндян бир инсан,
Мяним дя дцшмяним вардыр щяр заман.
Тутдуьум йол дейил, зящяр ичмякдир,
Щцняр арамагдыр, ейби юртмякдир.
Дцзлцкдя яввялдян эюстярдим щцняр,
Гялями дцз атдым сонуна гядяр.
Еля бир даббаглыг етдим бу эюня,
Мятанят эюстярсин щяр аьыр эцня
95
.
О бюйцк танрыдан будур диляйим:
Бир ан да бу доьру йолдан дюнмяйим.
Сизя нягл етдийим щямин рявайят
Уста бир няггашын ишидир ялбят.
Еля ки, Рум шащы тахта отурду,
Дцнйайа мум кими бир нахыш вурду,
Бцтцн юлкяляря ядли сяс-салды,
Рум тахты онунла йени рянэ алды.
Атадан эюрдцйц рясми, айини
Сечяряк сахлады бяйяндийини.
Кющня адятляри мющкям сахлады,
Кечмиш ганунлары бярк гуъаглады.
Дарайа хяраъы верирди йеня,
Юлкядя щакимди кющня ян яня.
Фейлягус ямриндя олан щяр дийар
Онун да ямриня бойун гойдулар.
Достлугда атадан даща да мятин,
Дцшмянин мящвиндя гылынъы кяскин.
Иэидляр горхарды: “Эцълцдцр”, дейя,
Онунла эирмязди бир тярязийя.
Онда ки, голунун эцъцн йохларды,
Аслан гулаьына дцйцн вурарды.
Ялиндя ня гядяр сцст олса каман,
Бир оха бир няфяр едярди гурбан.
Марал, ъейран овлар щяддиндян кянар,
Овлагда асланы едярди шикар.
Щяр мярдя, иэидя о цстцн эялди,
Билиъи кяслярдян даща йцксялди.
Хятти, эцл цзцня хош гялям вурду,
Ряна бир мцкшдян хош ъядвял гурду.
О мцшкин ъядвяли хяттиня фяляк
Щябяш сявадындан вурмушду бязяк.
Эюрдц ки, ялиндя аъиздир ъащан,
Ъащанэир олмаьа охуду мейдан.
Аьылы, гцввяти эцлдц бахтына,
Бунларла отурду шащлыг тахтына.
Щяр ишдя истяркян газансын шющрят,
Фяляк дя голуна верярди гцввят.
О йашыл сярв иля Румун торпаьы
Рейщантяк бязяди, шянлянди баьы
96
.
Щяр евдя бир сурят чякилди ондан,
Щяр юлкя адына дцздц бир дастан.
Эащ ачды сиррини янъцмянлярдя,
Эащ улдуз сирриндян эютцрдц пярдя.
Эизлиндя билянляр йолуйла эетди,
Защирдя эянълярля ичиб кейф етди.
Инсанын фикриня сыьмайан гядяр
Щамыйа йахшылыг етди Искяндяр.
Кимсянин гялбини о инъитмязди,
Ядалят хяттиндян узаг эетмязди.
Бцтцн таъирлярдян о, баъ алмады,
Юлкядя кимсядян хяраъ алмады.
Дещган верэисиня чякяряк гялям,
Сярмайясизлярдян алмады дирщям.
Зяр сачды щяр йери абад едяряк,
Гырды тиканлары, якди эцл-чичяк.
Яляня кечирди бцтцн дцнйаны,
Ятри тутду Мисри, Щябяшистаны.
Ики ачыг яли эцняшя бянзяр.
Бири гылынъ вурар, бири таъ веряр.
Ики эюзлц эяряк бцтцн чякиляр,
Бириндя даш олар, бириндя эювщяр.
Щяр ишдя талейя ряьбят эюстярир,
Гызылла гызылдыр, дямирля дямир.
Ядли, сяхавяти ъащаны сарды,
Щяр кяс Рум мцлкцня щясяд апарды.
Ярясту вязирди уъа дярэаща,
Щяр йахшы-йаманда мящрямди шаща.