480
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Тюкдц Искяндяря щяр ишдя тядбир,
Аз заман кечмядян олду ъащанэир.
Еля падшащла, беля вязирля
Бу дцнйа интизам алмазмы беля?
Дцнйаны фятщ етди баъарыг, щикмят,
Вязирин ряйиндян газанды шювкят.
Мяликшащ да, Мащмуд да Нуширяван,
Дцнйа шащларындан баъ-хяраъ алан,
Юз вязирляриндян юйцд алдылар,
Онунла дцнйайа зяфяр чалдылар.
Бизим шащымыз да дцшмяня бу эцн
Вязирин ряйиля олмушдур цстцн.
Бизим айаьымыз сцст олса щярэащ,
Зяряр йох, анъаг ки, сцст олмасын шащ.
Падшащын айаьы сцрцшся артыг,
Чыхар мямлякятдя бир гарышыглыг.
Йаман эюз шащ иля башларса ойун
Дивляр фитня иля олар голбойун.
Дцнйа бир мязлумдур, шащ дада чатан,
Мязлум бир адиля мющтаъдыр щяр ан.
Дцнйайа султандыр, ишыглы чыраг,
Йаман нязярлярдян олсун о узаг.
ЗЯНЪИ ГОШУНУНУН ЭЯЛМЯСИНДЯН
ИСКЯНДЯРИН ХЯБЯРДАР ОЛМАСЫ
Ей саги, вер кюнцл ачан бир шярбят,
Дярдим вар, эетдикъя етмядя шиддят.
Олсун бу цряйим о шярбятля шад,
Мяни дярд-гямдян ейлясин азад.
Эялди гурд аьзындан сцбщцн няфяси,
Кешикчи итинин кясилди сяси
97
.
Хорузлар чырпынды, чалды гол-ганад,
Тябилляр сясиндян ъанланды щяйат.
О дадлы йухудан ойандым йеня,
Сарылдым ъаващир дцзмяк фикриня.
Ъаващир истяйян газар мядяни,
Эювщяр цмидиля сюкяр бядяни.
Бир ляли зящмятля эятиряр яля,
Чарпышар дашларын даш цряйиля.
Ня сандын, ей асан ешидян инсан,
Динлянилмяз зянэин кялмяляр асан.
Баьда чох олсайды янъир йейян гуш,
Аьаълар янъирдян галарды бомбош.
Бу ипяк пярдяни нягш едян инсан
Беля нягл етмишдир юз устадындан:
Еля ки, фяляйин чыраьы сящяр
Дцнйаны нурийля етди мцняввяр,
Эцняш ялван шяфяг сачды щяр йана,
Эялинтяк отурду гызыл тахтына.
Искяндяр гядимки айиндя дурду,
Ейванда шювкятли бир мяълис гурду.
Гол-гола тутараг эюзял гуламлар
Тахтынын йанында тутдулар гярар.
Эащ Кяйан адына галдырыр гядящ,
Эащ эювщяр сачараг едирди фярящ.
Бир нур чешмясийди, отурмушду шян,
Аман сяси эялди узаг еллярдян.
Мяълисдя падшаща етдиляр мялум:
Амана эялмишдир бир йыьын мязлум.
Кюмяк истяйирляр Рум султанындан,
Дейирляр: Мисря чох дар олду ъащан.
Зянъиляр ахынла эялмиш бу сяфяр,
Долашмаг чятиндир, тутмайыр чюлляр.
Ордуларла долмуш бу бюйцк ъащан,
Чюллярдя щакимдир горху, щяйяъан.
Щамысы чюллцдцр, гятрандан гара,
Чюллярин оту да чатмаз онлара.
Ушаг тябиятли щяр йашлы коса
Шян щяйат кечирир чиркин дя олса.
Ня бир утанъаг цзляри вардыр,
Ня дя севэи сачан эюзляри вардыр.
Бунлар инсан йейяр, илантяк санъар,
Мисрин буна гаршы ня гцввяти вар?
Кюмяйя чатмазса бюйцк таъидар,
Гарятя эедяъяк о зянэин дийар.
Мисир, Рум, Яфрянъя олар тармар,
Мум кими ярийяр о одлу даьлар.
Бу щагсыз ахындан пяракяндяйик,
Шащ, фярман сизиндир, бизляр бяндяйик.”
О динин пянащы, адил щюкмдар
Билди ки, Зянъидя щядсиз гошун вар.
О щядсиз ордудан горхду щюкмцран,
Горхусуз олурму аьыллы инсан?
Искяндяр вязири тез дявят етди.
Онунла ятрафлы мяслящят етди.
Аьыллы, биликли, щцнярли вязир
Мцзяффяр олмаьа тюкдц бир тядбир:
Галх, - деди, - бяхтини сына, замандыр,
Беля яждащаны мящв етмяк шандыр.
Зяфярляр йаратса ордунун яли,
Даща мющкям олур шащлыг тямяли.
Мисир дя, Зянъи дя олур сяня рам,
Мярдликдя аларсан йенилмяз бир нам.
Юлкядян силинся азьын дцшмянляр,
Хаинляр кор олар, достларын эцляр.”
Рящбярин ямрийля о эянъ щюкмцран
Байраьы уъалтды Македонийадан.
Топлады сцнэцлц, гылынълы ясэяр,
Гылынъ шяфяг атды булуда гядяр.
Дяниздян гуруйа чыхынъа орду,
Тярпянди, бир даща Мисирдя дурду.
Мисир халгы иля силащлы яскяр
Бу иши уьурлу бир фал билдиляр.
Падишащ ямр етди, Нил сащилиндян
Кечяряк, чюллярдя тутсунлар мяскян.
Йедякли ат иля ахсын мейдана,
Дюйцшдя вермясин аман дцшмана.