481
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Иэидляр дцзцлдц йола щяр ня вар,
Зянъинин кининя бел баьладылар.
О ъошьун ордуну эюрцнъя зянъи,
Эюзцндя гаралды дцнйа севинъи.
Ордулар чыхынъа гаршы-гаршыйа,
Цзлярдян бцсбцтцн силинди Щяйа.
О полад мисралы атлар налындан
Кюкцндян титряди о кющня ъащан.
Мейдандан о гядяр уъалды няря,
Санки эюй саралды, тюкцлдц йеря.
Ъошду топпуз, йаьды манъанаг дашы,
Яйилди юкцзцн, балыьын башы
98
.
Инсанлар баьырыр, кишняйир атлар,
Дцнйанын эюзц кор, гулаглары кар.
Бу сяс-кцй еля бир гийамят ачды,
Вящшиляр горхараг чюллярдян гачды.
Дюйцшя башларкян щяр ики ясэяр,
Дивляри сарсытды уъадан сясляр.
Еля йердя иди бу дюйцш, инан,
Губар эятирирди адам йаньындан.
Кцкцрдцн тозутяк гупгуру чюлляр
Ъящянням кимийди, йанырды ъийяр.
Сярин су йох иди аьудан башга,
Бир дя эцняшдяки йаньыдан башга.
Бахырды яждаща кими щяр маьар,
О йердя щяр фитня ачмышды базар.
Орда ки, йашайыр гулйабанылар,
Йашайыб, щяр йеря сохулур онлар.
Ляли йер юкцзц уддуьу заман
Пусгудан сычрады гапгара аслан
99
.
Эеъянин зцлмяти дцнйаны сарды,
Асланын дишитяк улдуз аьарды.
Эеъянин эюбяйи йайырды ятир,
Ишыгдан дцнйайа ачмышды чятир.
Дцшмяни таныйан нювбятчи яскяр
Йоллара чыхараг кешик чякдиляр.
Улдузлар йер-йердян доьмушду парлаг,
Халг олду зящмятдян, кядярдян узаг.
Гаранлыг чюкцнъя Рум вя Зянэибар
Вурушдан йорулуб ахшамладылар.
ИСКЯНДЯРИН ЗЯНЭИБАР
ШАЩЫНА ХЯБЯР ЭЮНДЯРМЯСИ
Вер, саги, Рум цзлц, эцлэцн шярабдан,
Тябим зянъи кими шяндир бу заман.
Мянимля бу горху билмяйян пялянэ
Олмасын Рум, зянъи кими ики рянэ
100
.
Алдадан йол олду бу узаг йоллар,
Йеддинъи фялякдя анъаг ишыг вар
101
.
Бу йолда мяляк дя азар йолуну
Чцнки бир див эедяр, гайыдар ону.
Бу чарсубазарда гапан ишлядян
Бир арпа алмаса чякмяз ики дян.
Чалышар, щяр йандан оьурлар бир аз,
Ондан да гапарлар иши олса саз.
Дюня-дюня алар гоъа дещгандан,
Дивана эюндяряр о батман-батман.
Мяндян узаг олсун бу ъцря достлар,
Ел мяни бу сюздя цзцрлц тутар.
Яхлагъа йабанчы бу достлары, бил,
Икицзлцлярдя арама бир дил.
Тцлкцнцн дешийи икидир ялбят,
Бириси тамащдыр, бириси шящвят.
Бир ягряб кимидир, олса да щушйар,
Ня гулаг, ня дя эюз дешикляри вар.
Бу эизлин ясрары тясвир едянляр,
Дещган тарихиндян вермишдир хябяр.
Чин шащы атына гойаркян йящяр
Зянъинин налына од вурду эюйляр
102
.
Эцняши пусгудан фяляк сычратды,
Улдузлар цзцйц ялиндян атды
103
.
Бу дцнйа ордулар йыхан ярлярдян
Бир мяълис бязяди улдуз кими шян.
Дявяни зянэиндян, фил эцзэцсцндян
Сядяф шявя доьду инъи доьуркян
104
.
Фил тяпикляриндян йер юкцзцнцн
Сцмцйц гырылыб мящв олду бцтцн.
Шащ Кяйан рясмини едяряк йени,
Долдурду тяблинин сяси юлкяни.
Гурду Рум рясмийля еля бир орду,
Санки мющрц мума бир нахыш вурду.
Бир румлу вар иди олдугъа инсан,
Натигди, бир нечя дилдя данышан.
Алимди щяр фикри, сюзц гурмагда,
Мащирди ох атыб, гылынъ вурмагда.
Сющбяти тутини кямяндя салмыш,
Юзц Тутийануш адыны алмыш.
О гядяр кяскинди сюзц, щцняри,
Юзцня чякярди динляйянляри.
Сарайда нядимди, щям дя арабир
Ай, эцняш сирриндян сющбятляр едир.
Йанына чаьырды ону Искяндяр,
Елчилик едяряк апарсын хябяр.
Ямр етди, щярякят етсин дурмадан,
Зянъи сярдарына йетирсин фярман.
Кяскин гылынъыны анлатсын она,
Гайытсын бялкя юз доьру йолуна.
Зянъиъя анлатсын, эюстярсин тядбир,
Атяши эюрдцкъя йумшалар дямир.
Эцл цзлц, о шцмшад бойлу щцнярвяр
Румлудан зянъийя апарды хябяр:
Тяхти вар, таъы вар бяхтитяк парлаг,
Гылынъын эцъцйля уъалтмыш санъаг.
Шювкятли, гцввятли, щям дя сяркяшдир,
Бязян дя аъыьы йанар атяшдир.
Марал буйнузуна эюндян зещ чякяр,
Гарышга башыны дырнаьа тикяр.