482
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Онунла мцдара ейля, ей салар,
Аьлайыб цзр истя, эет она йалвар.
Инан ки, бу атяш олса шюлявяр,
Сюнмяз, цзяриня дяниз тюксяляр.
Достлугла йахынлаш, кининдян чякил.
Онунла дцшмянлик файдалы дейил.
Кин иля, сцлщ иля сынанмыш ъащан,
Сцлщцндян хейр алмыш, кининдян зийан”.
Бу фикри гаралар шащы ешитъяк
Дящшятдян гыврылды гара илантяк.
Кининин атяши бейнини йахды,
Шимшякли булудтяк эурлады, чахды.
Аъыглы ямр етди: Тутийанушу
Кяссинляр, бядяндян айрылсын щушу.
Див кими гапдылар о пящляваны,
Неъя ки, кящряба гапар саманы.
Гызыл тешт ичиндя кясилди башы,
Ал гана булашды шащын сирдашы.
Гызыл тешт ган иля долдуьу заман
Зянъи шащ су кими ичди о гандан.
Онунла эедянляр эюзляриндя йаш
Искяндяр йанына гайытды бирбаш.
Щясрятля дюндцляр шащын йанына,
Бу ганлы хябяри вердиляр она.
О эюзял румлунун зянъи шащындан
Эюрдцйц дящшяти етдиляр бяйан.
Искяндяр о шцмшад рянэли сярв цчцн
Атяшдя ох кими йанды ки, нечин
Еля бир сучсузун тюкцлдц ганы?
Анд ичди мящв етсин азьын дцшманы.
Чатынъа гошуна бу дящшятли иш,
Румлулар горхараг етдиляр тяшвиш.
Бу ишдян зянъинин диши аьарды,
Румлунун гялбини бир горху сарды.
Эеъянин дишляри юртцлмялидир,
Анъаг юлян заман о эцлмялидир.
Искяндяр сусараг цч эцн, цч эеъя,
Кинини сюндцрдц парлаг дцшцнъя.
Даьларын цстцнц алынъа думан,
Гушлар бу ащянэя дцздц бир дастан.
Эюйлярин Щаруну кешик чякяряк,
Белиня асмышды сайсыз гызыл зянэ
106
.
Кешикчи зянэ чалыб сяслянди бирдян:
Йашасын таъидар, гящр олсун дцшмян!”
Дишары чыхараг кяшфиййат голу.
Нювбятля гаровул эцдярди йолу.
Ертяси эцнц бу сябирсиз дювран
Эюстярди эцняши даь архасындан.
Най, тябил эурлады шащ гапысындан,
Зянэлярин сясиндян титряди ъащан.
Тябилчи сцр ятля галын хам эюндян
Эеъянин аьзына вурду бир йцйян.
Ъошараг инляйир нейин няфяси,
Наьара ял чалыр, йцксялир сяси
107
.
Ордунун чякиси елядикъя мейл,
Бу эюздян о эюзя ахыдырды сел.
Сцнэцляр кафтаны дяляряк щяр ан
Чыхырды эюбяйин там ортасындан.
Гылынъ, ох йаьаркян шарагщашараг
Парча-парча олду эейим вя галпаг.
Гылынъын дящшятля чалщачалындан
Булудун гялбиндя су олурду ган.
Цз-цзя эялинъя щяр ики орду
Еля бил ики гоч цз-цзя дурду.
Иэидляр дюйцшдц узун бир заман.
Мейдана сел кими ахытдылар ган.
Румлары зянъиляр яздийи заман
Санки бир маралы овларды аслан.
Румлара зянъиляр верди тяляфат,
Щяр йери бцрцдц дящшятли щейщат.
Зянъинин етдийи Тутийанушя
Румлары салмышды бюйцк тяшвишя.
Касайа долдурмуш эцнащсыз ганы,
Су кими башына чякмиш касаны.
Зянъиляр ойнайан горхунъ ойундан
Горхараг, румлара даралды мейдан.
Искяндяр билди рум, зянъидян цркмцш,
Яскярин гялбиня бир горху чюкмцш.
Мейданда яскяря цз верся горху,
Ъяза бир иш вермяз, даьылар орду.
Чаьырды биликли бюйцк вязири,
Эизлинъя анлатды она бу сирри:
Мцзяффяр ордумуз олмуш пяришан,
Бир гылынъ йемядян доймуш савашдан.
Дюйцшя гящряман бир орду эяряк,
Бир атлы од олса, вермяз бир кюмяк.
Елчинин ганыны ичяркян дцшман
Яскярим мящв олур ъан горхусундан.
Ордуда апардын горху изи вар,
Горхаг кимсялярдян, сюйля, ня чыхар?
Мейданда дцшмяндян горхарса орду,
Су эятир, зяфярдян яллярини йу.
Зянъиляр щяр йанда мейдан сулайыр,
Гызмыш филляр кими щей баш булайыр.
Йаратмаг эярякдир еля бир дястан,
Зянъинин ордусу мящв олсун ондан.
Ортайа еля бир саьлам фикир ат,
Бизя бу горхудан версин бир ниъат”.
Сынанмыш, аьыллы, щцнярли вязир
Азаъыг дцшцндц, тюкдц бир тядбир:
Сярвярим, камалын олсун сяня йар,
Зяфяр достун олсун, дцшмянлярин хар.
Цзцнц чевирсян даь-даша беля,
Фялякдян сяадят аласан яля.
Дцнйанын пянащы улу йарадан
Пянащын олсун, ей бюйцк щюкмцран.
Гаралар зящярли иландыр, илан,
Бир дивдир, шейтандыр, дейил бир инсан.