483
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Йери вар румлулар ется горхаглыг,
Зянъиляр нящянэдир, румлулар балыг.
Ган ичмяк олдугъа горхулу бир иш,
Инсаны йемякся ондан да мцдщиш.
Онлардан бир щяйа эюзлясян, инан,
Бизя сюйлямязляр аьыллы инсан.
Мейданы дцшмяня версяк бу сайаг,
Зянъиляр эюйляря совурар торпаг.
Румлардан горхсайды вящши зянъиляр
Елчинин сюзляри едярди ясяр.
Елчи ня едяйди о вящшиляря,
Елчи йейян десяк йетяр бир кяря.
Дцшцнмяк эярякдир еля бир фикир,
Инсаны йемякчин олсун бир тядбир.
Йоллардан бир нечя зянъи тутараг
Онлары дярэащда ейляди дустаг.
Сян отур йериндя аъыг, тямкинля,
Онлары торпаьа йыхсынлар кинля.
Биринин башыны дярщал цзсцнляр,
“
Йемяк бишсин” дейя мятбяхя эюндяр.
Зянъиляр дилиля щюкм ет дурмадан:
“
Бу башы ал, бишир, йесин щюкмцран!”
Эизлиндя ашпаза башга тювр анлат:
“
Бу башы эцм йеря, торпаглара гат!”
Гара гойун башын биширсин бир аз,
Сцмцксцз щцзура эятирсин ашпаз,
Бишмямиш дярини щиддятля, кинля
Тез эютцр, парчала, чейня дишинля:
Чаьыр ки: “Бейнини эятирин эюряк,
Олмазмыш беля бир ляззятли йемяк.
Билсяйдим ки, зянъи ятиндян тяам
Едярмиш вцъудлу беля сапсаьлам,
Рум ясирлярини бяслямяздим мян,
Щяр заман йейярдим зянъи ятиндян.
Билсин о адамъыл, мцдщиш ъанавар,
Ондан ити дишли инсан йейян вар.”
Бунунла сюняр о кин сачан оъаг,
Дямири дямирля олар йумшалтмаг.
Щяйата кечирсяк бу тядбири биз,
О эцълц голлары йенярик шяксиз.
Гурдлугда мцмкцндцр гуртулмаг гурддан,
Ъящля гаршы веряр ъящалят зийан.”
Искяндяр ямр етди: рум ясэярляри
Эизлиндя долашсын дцшмян йерляри.
Йоллардан кечяркян мяьрур зянъиляр
Ясир эютцрсцнляр бир нечя няфяр.
Ямриня иэидляр баш яйди бир-бир,
Зянъидян алдылар бир нечя ясир.
Дюндцляр шащ олан хеймяйя сары,
Тяслим ейлядиляр о дцшманлары.
Ясирляр щцзура эялдийи заман
Цзляри гарайды, башлары ал ган.
Падишащ йериндян тез кцкряйяряк
Шикар архасынъа дцшян аслантяк
Ямр етди, бирини дярщал гапдылар,
Башыны даь кими вуруб чапдылар.
Вердиляр мятбяхя ки, ал бу башы,
Падшаща щазырла бир зянъи ашы.
Ашпаза башга тювр анлатды буну,
Ня сайаг ойнасын мцдщиш ойуну.
О бири зянъиляр горхараг дурмуш,
Бу ганлы адятдян бойнуну бурмуш.
Падишащ ямр етди: ачылсын сцфря,
Щяр чешид йемякдян дцзцлсцн йеря.
Гойунун пюртцлмцш ятиндян ашпаз
Сцфряйя дцздцкъя кейфи олду саз.
Ъейран дярисини йыртантяк аслан
Дишийля дидяряк башы щюкмцран,
Башыны ойнадыб ляззятля йеди,
“
Ох, беля бир йемяк йемядим - деди.
Ня гядяр дадлыймыш зянъинин яти,
Вермяз башга ятляр бюйля ляззяти.
Зянъинин ятиндян кабаб йахшыдыр,
Йанында гырмызы шяраб йахшыдыр.
Тяк зянъи будундан йейярям кабаб,
Дадлыдыр, дузлудур, хош эялир шяраб”.
Зянъиляр юнцндя гойун башындан
Зянъи башы дейиб йеди щюкмцран.
Мцдщиш яждащаны эюрцнъя беля
О гара иланлар даьылды чюля.
Ордунун ичиня дюндц зянъиляр,
О гара эцнлярдян вердиляр хябяр:
-
Яждаща йейянмиш бу инсанхяйал.
Нящянэдир, бизляря верди чох завал.
Еля бир ляззятля йейир зянъини,
Санки зянъи йейир бадам ичини.
Бир зянъи башыны кечирся яля,
Гойунун башытяк йейир ляззятля.
Зянъинин гялбиня чюкмцшдц горху,
“
Биз ипяк санырдыг, ъод палазмыш бу!..”
108
Аловлу шюляляр эет-эедя сюндц,
Гызьын атяшляря сойуг эюрцндц.
Ертяси эцнц гуш ганад ачынъа.
Фяляйин башындан думан учунъа,
Эеъяйя баьырды хоруз щиддятля,
Тябилляр эурлады, ъошду шиддятля.
Шейпурлар кин иля эурлар, еля бил
Мящшярдир, суруну чалыр Исрафил.
О юкцзгуйруьу шейпурлар ютдц,
Эюйдяки Юкцзцн партлады юдц.
Ъошду гурд эюнцндян олан наьара,
Дцнйанын бейнини эятирди зара.
Иэидляр кюксцндя чырпынан цряк
Дяриндян инляди тцркцн найытяк.
Йер димаьындакы одлу зярбяляр
Чыраьын бейниндя шюляйя бянзяр.
“
Чякил, чякил” дейя о полад охлар
Филлярин белиндя тутурду гярар.