484
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Щяр полад гылынъдан парлады шимшяк
Булудлу эеъядя ахан улдузтяк,
Галхараг йериндян щяр ики орду
Башга бир тящрдя йеня сяф гурду.
Санки ики булуд баш-баша гошду,
Ики од дянизи кюпцрдц, ъошду.
Румларла зянъиляр щярбя эиряряк
Гарышды ики рянэ алан габантяк.
Гуш кими атларын полад налындан
Йер олду иэидляр ганыйла ялван.
Гол гыран охларын выйылтысындан
Кимсядя ня бядян галмышды, ня ъан.
Гылынъ эцзэцсцндян шяфягляр ахды,
Бу шяфяг эцняшдян даща парлагды.
Румлулар еля бир байраг уъалтды,
Йеря ох, эюйляря кямяндляр атды.
Ъябщянин гялбиндя дурмуш Искяндяр,
Саь-солу бязякли бир алай ясэяр.
Гаршыда зянъиляр кин иля дурду,
Чыхарды Бисцтун кими бир орду.
Гоъаман филлярин аьыр сяфляри
Еля бил узаныр бир даь кямяри.
Ягиг кими эюзляр, сцнэц кирпикляр.
Дямирди хортумдан гуйруьа гядяр.
Щяр филин белиня тахт гойулмуш аъ,
Цстцндя бир зянъи, башында бир таъ
109
.
Мейданда бир няря вуранда филя
Атяши ъанына салыр вялвяля.
О гядяр фил эялди, долараг мейдан
Щяр тяряф гаралды фил айаьындан.
Филлярин йанынъа эедян пийада
Щяр йердя йцз фили салырды бяндя
110
.
Мейданын айини битинъя, артыг
Црякдян силинди севэи, инсанлыг.
Зяраъя адлы бир гара пящляван
Ортайа атылды, охуду мейдан.
Фил кими кцкряди топпуз ялиндя,
Бир тутар гоймады филляр белиндя.
Бир гара иланды гурддан фцсункар,
Габарыг, шишкин бир бюйцк башы вар.
Эениш аьзы санки гара бир газан,
Баханын аьарыр эюзц горхудан.
Дямир ъювщяриндян кцпдцр бу гайа,
Ичиня тюкцлмцш гапгара бойа.
Синяси бир полад галхандан гурма,
О див эювдясини щяля щеч сорма.
Эюрдцнмц башында готаз бир байраг?
Бу зянъи байраьын ейнийди анъаг.
Мащъасы бянзярся чеврилмиш таса,
Эюзлярийди ичи ган долу каса.
Зянъи чох юйцндц: “Мян бир сяркяшям,
Тцстцнцн алтында йанан атяшям.
Полад чейняйян фил, Зяраъя мяням,
Филлярин белиндя шяраб ичяням.
Гядящи вурунъа сярхош олараг
Филляри зярбямля едярям чолаг.
Мейданда ял атсам кяскин гылынъа
Даьлары едярям мян парча-парча.
Гаршыма чыхарса гызмыш бир аслан,
Шимшякли булудам, гопаррам туфан.
Ъошарсам, атындан саларам Нили,
Бу рцхцм пийада бурахар фили
111
.
Силащым эюйярмиш аслан ъанындан,
Мяним юз вцъудум силащдыр, инан.
Цряйим алмаздыр, вцъудум дямир,
Бу алмаз, бу дямир мянимчцн нядир?
Башымы гцрурла галдырсам яэяр,
Етмярям атяшдян, дяниздян щязяр.
Йыртарам бюйрцнц щяр пящляванын,
Баьрыны чейнядим кинли дцшманын.
Ган тюкмяк пешямдир, яждяр бядяням.
Тяк гатил дейилям, адамйейяням,
Дцнйада кимсядян утанмарам мян,
Утанмаг ня эяряк щярбя эиряркян?
Иэиди щцнярдян гойар утанмаг,
Ешшяйи рам едян паландыр анъаг.
Щяр зянъи мян кими эцлдцйц заман
Эцляр алмаз дишли гара бир аслан”.
Ряъязи битинъя тярпянди думан,
Хязнядя гыврылды санки бир илан
112
.
Румлардан бир иэид эиришди ишя,
Юзцнц биринъи атды атяшя.
Цряйи чырпынды од сюндцрмяйя,
Дюндц атяш эюрян бир пярваняйя.
О сынаглы зянъи бир щярбя иля
Башыны гопарды зярбя иля.
Башга бир пящляван чыхды саваша,
Бу дювран ону да вурду бир даша.
Беляъя румлардан йетмиш пящляван
Зяраъя ялиндя кечди гылынъдан.
Кимсядя галмады ъясарят, щцняр,
О гызмыш зянъийя олсун бярабяр,
Йериндян ойнайыб дярдя дцшдц Рум,
Санки гызьын кцря яридирди мум.
Ордуну язинъя гара пящляван
Румлардан олмады гаршыйа чыхан.
О фяляк шювкятли, иэидляр йенян
Мяркяздян ох кими атылды бирдян.
Дюйцшчцн вцъуду йараьа батды,
Зянъи юлдцрмяйя сцнэц ойнатды.
Белиндя эювщярля бязянмиш кямяр,
Башында полад бир галхан - ъилвяэяр.
Яйниндя зирещи мави, гывыръыг,
Дцйцмц зянъинин сачындан артыг.
Йямяни гылынъа ичирмиш зящяр,
Бойнундан салланмыш белиня гядяр.
Кямянди тамьаълы гашына бянзяр,
Чачларын гурдуьу йай кими чянбяр
113
.