485
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Ипяк бир чул салмыш кящяр атына,
О, фил эювдясийля чапды мейдана.
Ъилову сцрятля атды йящяря,
Щцъума кечиркян чякди бир няря.
Неъя бир кяклийя шыьыйар тярлан,
Дцнйайа ал эцняш доьар уъадан,
Еля бир сцрятля сяркяш, филбядян
Дцшмянин цстцня атылды бирдян
Баьырды: “Ей гара гарьа, ол сайыг,
Гаршында шащиндир, сакит ол артыг.
Нохтаны чякмясян йолдан кянара,
Дцнйаны едярям цзцндян гара.
Цз-эюзцн онунчун гарадыр, инан,
Гаршымда гачарсан кяскин гылынъдан.
Эял, эетмя, гызардым гара цзцнц,
Сачындан гывыръыг едим юзцнц.
Эцзэцтяк парлайан гылынъ пас тутур,
Эцзэцйям, мяндян щяр зянъи йас тутур.
Аьлыг” аьлыг алыр хястя эюзлярдян,
Гылынъын гызарты алар цзлярдян.
Мян дивям - дейирдин, - хюряйим адам”, -
Мяни йе ки, дивдян лятиф адамам.
Гылынъ ойнатмаьы сиздя йох билян,
Инди эял, гцввятли голумдан юйрян!
Йериндян тярпянмя, чох эялмя йахын,
Йохса ки, башыны юпяр айаьын.
Мян яряб щушлу бир Рум сярвярийям,
Зянъи юлдцрян бир сцбщцн нурийям
114
.
Фил кяскин голумдан бир гылынъ йеся,
Филбан Нил кцпцня атар ялбяся
115
.
Дашлар охларымдан щалга эейяндя
Гулаьына щалга тахарсан сян дя”.
Сюзляри битинъя галхды йящяря,
Ъилову бурахды, чякди бир няря.
Сярхош аслан кими еляди щямля,
Асланъа бир топпуз алмышды яля.
Топпузу вурду шащ еля гцввятля,
Елбурус даьына дцшдц зялзяля.
Поладын ачдыьы дярин йарадан
Галмады абинус аьаъында ъан
116
.
Гол, бойун, айаг вя кюкс, эювдя, баш
Эирди бир-бириня, олду хурдц хаш.
Зяраъя щяйатдан олунъа ращят,
Мейдана атылды башга бир щейбят,
Хурма аьаъындан уъа пящляван,
Еля бир аьаъдан горхарды баьбан.
Щцъума кечинъя о кинли гара,
Падшаща бурахды одлу бир йара.
Зирещя тясири олмады, зянъи
Булудтяк баьырды, учду севинъи.
О гара булуда гызды щюкмцран,
Чякди аь нящянэи гара гынындан
117
.
Щцъум еляйянтяк аслан ъейрана
Бир зярбя ендирди о пящлявана.
Хурма аьаъынын учду кялляси,
Аьаъдан дцшдц бир зянъи эювдяси.
Чыхды бир башгасы “Асланам” дейя,
Юзцнц о зянъи дурду юймяйя:
Бир гара булудам, зянъи даьындан,
Гылынъым йаьдырыр яждаща, аслан.
Бу аьыр даьларын чякиси мяням,
Гапгара зянъийям, бир филбядяням.
Башындан бичярям гоъаман фили,
Ичимя чякярям о дашгын Нили.
Зящярли дямирим кими дишляся
Гарадан бичярям она ялбяся.
Искяндяр эюрдц бу щядйан данышан
Нафини мцшк иля йоьурду гандан.
Гылынъы галдырды уъа бойуна,
Башындан бир зярбя ендирди она.
Ондан да мцдщиш бир гара щиддятля
Атылды гаршыйа чох ъясарятля.
Падшащын гылынъы чыхды биринъи.
Тоз, торпаг ичиндя фырланды зянъи.
Мейдана атылды башга бир гара,
Онун да эюзцнц йумду бир йара.
Горхаг зянъилярдян щеч биръя няфяр
Дюйцшя чыхмады ахшама гядяр.
Шан, зяфяр олунъа шащын йолдашы
Дюндц ордуэаща, уъалды башы.
Эцняшин эцл рянэли дону дюняркян
Мави бир рянэ алды Нилин кцпцндян.
Алаъа эюйляря кешик чякянляр
Аламтыл эеъяйя айдынлыг яляр.
Кешикчи адяти цзря айыгды,
Улдузу сайандан даща сайыгды.
Зянъи гаровулу, Рум гаровулу
Кешикдя дайаныб эцдярди йолу.
Эцняш, дан сюкяркян эцлцмсяйяряк
Нейлуфяр эцнбядя вурунъа бязяк,
Зярнишан хеймядян чыхды Искяндяр,
Щярб цчцн мейдана чыхарды яскяр.
Бир мящмиз вурду о сяркяш тярлана,
О, суйу од кими сцрдц мейдана.
Мяркязи алды юз ялиня, сонра
Ъинащы тапшырды пящляванлары.
Саь-сола дям дямирдян чякди бир щасар,
Мющкям бир тямялдя дцзцлдц даьлар.
Зянъиляр, щябяшляр щей орду-орду
Ялиндя гылынъ, ох мейданда дурду.
Ъябщянин гялбиндя дурмуш зянъиляр,
Саьында щябяшляр, солунда бярбяр.
Бору эурлайынъа шащ гапысындан,
Зянъиляр зянэ чалды, гызышды мейдан.
Гарамтыл бир булуд эурлайыб чыхды,
Гылынъын шимшяйя эюйляря ахды.
Ордулар гопарды еля бир няря
Дящшятли бир горху чюкдц дивляря.