486
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Тоз, торпаг боьурду саф боьазлары,
Горхудан бянизляр олду сапсары.
Гылынъдан, топпуздан, сцнэцдян, охдан
Сцлщ арадан чыхыб эетмишди чохдан.
Полад галханларын тоггушмасындан
Эюйляря чюкмцшдц горху, щяйяъан.
Торпаьын бейнини йердян ойнатды,
Йер даьын мяьзини башындан атды.
Наьара эурлайыр илдырым кими,
Галалар учулур сылдырым кими.
Узаьа сяс салыр найлар, еля бил
Мящшярдир, чалыныр сури-Исрафил.
Йер зиндан олунъа эцрзя, ямуда,
Кющцлдян тоз кими учду булуда.
О полад димдикли учан охлардан
Дашларын баьрына дцйцмляди ган.
Кирпикдян ох атыр яйригаш каман,
Зирещ мямясиндян сцд саьыр щяр ан.
Кямяндляр гыврылыр дцйцмляняряк,
Сарылыр бойуна гара илантяк.
Щиндли бир ойунчу кими гылынълар
Щавада ойнайыб майаллаг вурар.
Сцнэцлярдян чыхан о мювзун сяся
Атлар да уйараг эялмишди рягся.
Ары няштяритяк дямир охлардан
Дашларын цзцндян ахырды ал ган.
Йерляр хястялянди йаралылардан,
Йорьун ащлар сачды эюйляря думан.
Лаъивярд рянэиндя олан бир даьтяк
Шащ верди ъябщянин гялбиня бязяк.
О гылынъ ойнадан сярт гулаг зянэи
Баьырды, еля бил зянъинин зянэи,
Кин додагларында кюпцкляняряк
Аьзыны ачмышды баьа тасытяк.
Ъанланан мяркязляр галхды айаьа,
Дурдулар мейданда ат ойнатмаьа.
Щцняр эюстярмяйя ъошаркян мянлик
Баш верди зиряклик, дялилик, шянлик.
Румлары йарышда йенди зянъиляр,
Бунлар чох мцдщишди, онлар чох дилбяр.
Искяндяр дарылды бу горхунъ ишя,
“
Инъяляр йарамаз гызьын дюйцшя”.
Дцшцндц: “Мян юзцм оларам аслан,
Айыррам юзцмц бу горхаглардан.
Инди ки, горхмушдур гошунун гялби,
Мян юзцм апарам эяряк бу щярби”.
Дан йери аьарды, шяфяг сюкцнъя
Сцрятля чякилди гаранлыг эеъя.
Шащын зярбясийля бир нечя гара
Ит кими эябярди алынъа йара.
Шащын щцнярини беля эюрянляр
Кяскин гылынъындан етдиляр щязяр.
Мейданда юзцнц шащ йалгыз эюрдц,
Атыны дцшмянин гялбиня сцрдц.
Бу дцнйа Пялянэяр шаща олду тянэ,
Дцшцндц: “Дяниздян чыхмыш бу нящянэ”.
Юз адамларына деди: “Бу шикар
Торума дцшярся, гуртулушму вар?”
Шащаня бир силащ тяртиб еляди,
Гылынъла галханы тяркиб еляди.
Кярэядан эюнцндян эейинди кюйняк,
Гызылдан вурулмуш она чох бязяк.
Эцзэц, йа хам эцмцш кими парлады,
Башында поладдан дябилгя варды.
Гылынъы маралын эюзцтяк парлар,
Гарынъа ганады кими ъювщярдар.
Атылды, ъцр ятля эирди мейдана,
Црякля ким щцъум едяр аслана?
Баьырды: “Ей шикар арайан аслан,
Юзцня эцвянмя, охума мейдан.
Эетмя, эял вурушаг, эюряк ким кими
Мейданда басаъаг бир аслан кими?
Эюрярсян кимдядир уъалыг, зяфяр,
Кимя йар олаъаг сяадят, щцняр?..”
Зянъинин сюзцндян ъошду Искяндяр,
Ган вурду башына, говрулду ъийяр.
Гаршыда кин иля ъошаркян дцшман
Рягибин гялбиндя ъушя эялди ган.
Искяндяр баьырды: “Эцвянмя бош-бош,
Иэидляр юнцндя юйцнмя, сярхош!
Сюз ачма мяня бу гящряманлыгдан,
Кюлэясиндян горхан, ей сярсям, надан!
Горх аслан йеняндян аслансан яэяр,
Иэидляр йеняня эюстярмя щцняр.
Тярпядя билмясян аьыр эювдяни,
Мящвиня чалышмаг мящв едяр сяни!
Асланын бюйрцня ял чякмяк цчцн
Цстцн олмалыдыр аслана эцъцн.
Шащинлик эюстярян, ей зяиф сярчя,
Юзцнц мящв цчцн ишлятмя пянъя!
Хошдур, эял долашаг, мящякдир мейдан,
Кимдядир цстцнлцк, едяк имтащан!
Иэидляр йеняня бу тяня ябяс,
Йениляр щяр заман тяня вуран кяс.”
Падшащын сюзцндян о кцкряйяряк
Йериндян тярпянди гара тцстцтяк.
Шащын цзяриня гылынъы чякди,
Булуда илдырым ня едяъякди?
Падшащын тцкляри гылынъа дюндц,
О чиркин симадан гялби дюйцндц.
Аъыгла бир гылынъ вурду Искяндяр,
О полад галхана етмяди ясяр.
Чох сцнэц ойнатды шащ иля гара,
Сцнэцдян щеч бири алмады йара.
Гаранлыг чюкцнъя, чякилинъя эцн
Дюйцшдя щеч бири олмады цстцн.
Зянъи бу дюйцшдян дарылды она,
Деди: “Эцн чякилди даьын ардына,