499
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Бир орду бязяди эялиндян рягсан.
Орду топланынъа уъа Искяндяр
Ямр етди сайындан верилсин хябяр.
Сайчылар мялумат верди падшаща:
Алты йцз мин яскяр эялмиш дярэаща.
Щяр йандан йыьышыб эялинъя орду
Чальысыз, ичкисиз бир мяълис гурду.
Агилляр йыьылыб уъа дярэаща
Вердиляр диггятля гулаг падшаща.
Искяндяр сюз ачды бцтцн ишлярдян,
Даранын ачдыьы о дюйцшлярдян:
Шцбщя йох,- деди,- о, адлы таъидар
Бизимля дюйцшя вермишдир гярар.
Щярб цчцн, сцлщ цчцн фикриниз нядир?
Дцшмян чох йахындыр, эюстярин тядбир.
Чыхмаса бу кяскин гылынъ гынындан.
Бизя киши демяз бир няфяр инсан.
Таъ-тахт аларсам гоъа Дарадан
Залым адланарам бунунла да мян.
Гыймарам чыхсын юз мцлкцндян Дара,
Йаманлыг етмярям мян Кяйанлара.
Чцнки горхурам бу ямялим бу эцн
Дцшмяни чыхарсын бизляря цстцн.
Бу йолда дцзэцн бир тядбир эюстярин,
Сонунда ишимиз олмасын чятин.
Дцшцнцб сюйляйин саьлам бир фикир,
Бу дюйцш щаггында фикриниз нядир?
Биликли, шцурлу, айыг, щцнярвяр
Башчылар диггятля чох динлядиляр.
Щюрмятля щамысы дил тюкдц она,
Падшаща етдиляр чох дуа, сяна:
Уьурлар доьсун бу йашыл аьаъа,
Кюкляри мющкямдир, адыса уъа.
Тахтынла, таъынла дцнйа гурулсун,
Гапында дцшмянин башы таъ олсун.
Доьрудур тямамян шащ буйуранлар,
Бир дя биз онлары едякми тякрар?
Ямриндян дюнмярик, сюзцн фярмандыр,
Падшащын йолунда ъанлар гурбандыр.
Инди ки, сорурсан, ей дана, зяки,
Бизим фикримизя беля эялир ки,
Кинли бир цряйя кин долан заман
Кечдийи йолларда эюйяряр тикан.
Сян дя кин одуну ейля шюлявяр,
Кин йахан бир атяш тикан тямизляр.
О, гоъа сюйцддцр, сян эянъ сянубяр,
Сюйцдля сянубяр олмаз бярабяр.
йенидян абад ет бу кющня баьы.
Торпагдан тямизля кющня алаьы.
Бу тязя дювлятин ал гумашындан
Эялинтяк бязянсин о кющня ъащан.
Шцбщясиз залымдыр амансыз дцшмян,
Халг бойун гачырыр онун зцлмцндян.
Еля бир дцшмяндян нийя горхурсан,
Евинин ичи дя юзцня дцшман.
Зцлмцн айининя бирдян чяк гялям,
Халгынын гялбиндян силинсин ялям.
Дцшмяндян мямлякят доймушдур ъана,
Атыл цзяриня мярди-мярдана.
Исти тяндир артыг чюряк истяр, дур,
Атынын башына одлу йцйян вур.
Баш гойарыг щара сян айаг гойсан,
Биздя йох ямриндян бойун гачыран,
Сянин истяйини ким поза биляр?
Ямриндян чыхмаьа кимдя вар щцняр?”
Сюзляри бунунла битирди: “Анъаг
Сян бу ган тюкмяйя гойма илк айаг.
Кяйанын тахтына эюстяр сян щюрмят,
Юнъя ган тюкмяйя эял етмя ъцрят”
Щамынын фикрини шащ юйряняряк,
Билди сяркярдяляр едяъяк кюмяк.
Доьрулар сюзцнц тутараг эетди,
Орду йетирмяйя о эцн ямр етди.
Дювр едян эцнлярдян сечяряк бир эцн,
Уьурлу талейи олуркян цстцн
Мцбаряк фал иля анды сяфяри,
Ордуйа верилди щярякят ямри.
Кямяри белиндя кин иля сыхды,
Парлайан йцйяни айдан ишыгды.
Гызмыш аслан кими етди таъидар
Гылынъы дцнйанын фятщиня ачар.
Нештярли арыйды гайнашан орду,
Ары пющрясиндян артыг иди бу.
Фиридун падшащдан йадиэар галан
О уъа Диряфши танырды чохдан.
О уьурлу байраг дцзялян заман
Назларды достуну бу гоъа дювран.
Байраьы “Диряфши-Эавя”дян йцксяк
Чякди мащлыъына эюй рянэли ипяк.
Там ялли аршынды уъа сцтуну.
Зинят юз гойнунда бяслямиш ону.
Ипяйин цстцндя мцдщиш яждаща,
Баханлар горхудан бахмаз бир даща.
Гывыръыг гара бир готаз башында,
Санки бир булуддур даьын гашында.
Бир гара гарталды, ганады нурдан,
Эюрцрдц ону щяр узагдан бахан.
Тярпянди яждаща щейбят яскярляр,
Башында яждаща пейкяр Искяндяр.
Дцнйа бу шуришдян дящшят алараг,
Ня цчцн? - Бир овуъ торпагчцн анъаг!
Щийляэяр дцнйайа алданма, бурах,
Гурду асланлыгла олур баьламаг,
Гапаглы хонча бил кющня дцнйаны,
Эащ щалва йедирир, эащ ъийяр ганы.
Йер чухур, эюй ися уъа вя парлаг,
Бири ган тештидир, о бири торпаг.
Щяр тештин цстцндя йазылмыш чохдан