501
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Гызыл гиймятийля чыхар ортайа
131
.
Чох заман йыртыъы гызьын бир аслан
Торпаьа сярилир инъя тикандан.
Ягрябля баьласан дцшмян кими кин,
Бахма чох уъадан, олма чох ямин.
Нештярли чибиндян эял горун сян дя,
Нямруда ямр етди: “Мяня ол бяндя!”
О шяхся рам олмуш дцнйа язялдян,
Дюйцшдя мярдлийи вермямиш ялдян.
Тох иля аъ кабаб йеся бир йердя,
Тох адам кабабдан дцшяъяк дярдя
132
.
Щятта юз гадынын, ювладын олса,
Парчалар, ортаглы палтарын варса.
Оьлунун бойуна эялся палтарын.
Мящяббят эюзлямя, эедяъяк варын.
Олдугъа бой атса йени бир фидан,
Сярв ондан, шцбщясиз, эюряъяк зийан.
Йарамаз бюйцкляр сюзцндян гачмаг,
Аьыллы сюзляря чевирмя йарпаг!
Дцнйаны тяърцбя етдикъя бир-бир.
Сюйлянян бу сюзляр билярсян нядир!
Нясищят ешится чаря арайан
Дярдиня бир ачар тапар щяр заман”.
Даранын аьыллы пирин сюзцндян
Щейрятли шимшякляр чахды эюзцндян.
Анъаг сюндцрмяди о, гызьын кини,
Чох алчаг эюрцндц сцлщцн айини.
Гоъанын сюзцндян сарсылды бир ан,
Торпагда гыврылды санки бир илан.
Гашлары чатылды, щейрятя эялди,
Гялбиндя кин ъошду, эюзц бярялди.
Аслан кими бахды гоъайа бирбаш,
Горхудан вязнини итирярди даш:
Кювряк бир дямирчи эюрдцн мяндя сян?
Ондакы полады бяйяндин нядян?
Гцввятли сюз ачма щей нядир бу Рум!
Одлу даь йолуну баьламаз бу мум.
Шащинляр эцллянся, кякликляр ъошса,
Шащинляр шащини батмазмы йаса?
О кимдир щярб цчцн баьлайым кямяр,
Мин кямярбястям вар ондан мютябяр.
О мискин горхаьын эюрдцйц щцняр
Аслана наз едян ъейрана бянзяр.
Шащларын таъында гызыл таъам мян,
Намярдям, горхсам бир румлу мискиндян!
О, гафил йухудан айылан заман
Шишя чякмиш олар ятини аслан.
Йумурта аьырдыр, бярклик вар онда,
Анъаг таб эятирмяз чякиъ алтында.
Буну ким билярди, дцнянки ушаг
Бюйцкля бяд ряфтар едян олаъаг?
Биринъи гядящдя ганар о дяни
Мяним шювкятими, щям юз сящвини.
Мяня ар дейилми беля сцрцнмяк,
Мискинляр йанында аъиз эюрцнмяк?
Зящярляр ичиня гярг олсам, инан,
Нящянэ гурбаьадан дилянмяз аман.
Щарада эюрцнмцш аъиз бир йунан
Беля бир эямини чыхарсын судан?
133
Эцняшин тахтыны чевиря билмяз,
Ъямшидин йерини о веря билмяз.
Ираны йыхмаьа уъалтсын байраг,
Кейхосров тахтыны баъармаз чалмаг.
Кяйан шювкятини эярякдир билсин,
Гядяминя эюря ирялилясин.
Ня итдир о горхаг тцлкц, саймадан
Гызмыш бир аслана йетирсин зийан?!
Аслан артыьыны тцлкцдцр йейян,
Булуд аьламаса эцлярми чямян?
Ялибош адамлар олармы малдар?
Щансы бир айагла гачар чолаглар?
Мяндядир, билирсян, щям шювкят, щям шан.
Ким дейяр аъизям румлу ушагдан?
Сярхош гуламлара дюйдцррям ону,
Чобанларым гырар онун голуну.
Бир аслан кюпякдян горхарса, бишякк,
Она шыллаг атар гоъа бир ешшяк.
Гартал бир чибини санса яждаща
Галхмасын дцшдцйц йердян бир даща.
Гоъа бир тцлкцдян горхарса аслан,
Бейнини охла, дял, щеч вермя аман!
Йахында эцъцмц билдиррям она,
Атарам башыны айаг алтына.
Кимдир бу баъ верян румлу Искяндяр,
Уъа таъидарла олсун бярабяр?
Кяйан тахты олмуш мяня мцйяссяр,
Башымда таъым вар, белимдя кямяр.
Щеч кясдя щцняр йох ейлясин ъцр ят-,
Бабамын йурдуну алмаьа ниййят.
Кяйанын кцлащы Кяйана йарар,
Бу хязин ичиня сыьармы румлар?
Бящмян няслиндяням, Кейхосров бабам,
Намярдям архасыз румлудан горхсам.
Бир бабам Руйинтян Исфяндийардыр,
Бу тахт ондан мяня бир йадиэардыр.
Дюнмязся фикриндян кечмиш йолуна
Гаранлыг олар бу ишыг - эцн она.
Эирся дянизимя эямиси яэяр,
Башыны айаьым алтында эюряр.
Ъавабым аъыдыр, аъы дяниздян
Атарам торпагдан дянизляря мян.
Еля сел ахыдым ганлы булуддан,
Яли дя эцняшя чатмасын бир ан.
Кин, инад едян бир кяндлидян, анъаг
Сцлщля йох, юлцмля хошдур гуртулмаг!
Ешшяйя йящяр йох, йарашыр палан,
Йцкцнц онунла дашыйар аслан.
Мян уъалтмышам бу овун бойнуну,