546
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Лаъивярд рянэиня бойанмыш эюйляр.
Эушяйя чякилмиш кцлякли хязан.
Бащарын дан йели ясир щяр йандан.
Ишыгдыр даь, чямян, бцтцн йер цзц,
Парлар ал чырагла дцнйанын эюзц.
Каинат бир ъяннят баьына бянзяр,
Щяр йанда гохуйар мцшк иля янбяр.
Бяхтийар Искяндяр уьурла йеня
Тахтындан отурду тяхти-ряваня.
Эюйляря сюйкянди таъынын башы,
Уъалды байраьы, ачылды гашы.
Йер йорулмуш иди ат налларындан.
Даьларын башына дцшдц щяйяъан.
Ордуну Сяририн шящриня чякди,
Кейхосров тахтыны эюрмяк истярди.
Сярирли ешитди Искяндяр эялир,
Кейхосров тахтыны эюрмяк истяйир.
Ишиндян, аьлындан тутмушду хябяр,
Адилдир ъащанэир бюйцк Искяндяр.
Кяйанын няслиня вермямиш зийан,
Доьруйа кюмякдир, архадыр щяр ан.
Чохунун башына гоймуш гызыл таъ.
Бяхшишляр вермишдир, алмамыш хяраъ.
Шащы гаршылады ики мянзилдян,
Халылар дюшяди, йоллар олду шян.
Дяйярли бяхшишляр сачды о гядяр.
Сайыны олмады билян бир няфяр.
Эцл кими тяртязя щяр чешид дяри,
Эютцрмцш щяддиндян чох бу шейляри.
Зил гара самур, ал тцлкц дяриси..
Гагум, гундуз, вашак ки, щяр бириси
Бащарда илк ачан йарпаьа бянзяр.
Цстцня сяпилмиш бянювшя, янбяр.
Башыны дик тутан бойлары чинар,
Дюйцшдян горхмайан иэид гуламлар,
Ъиловда йерийян гуллар щяр бири
Эюрцшдя ян тязя, хидмятдя дири.
Щцзура эюндярди беля бир бахшыш,
Башга тющфяляри щяддини ашмыш.
Сарайа ахынъа бу вар, бу дяниз,
Назирляр саймагдан галдылар аъиз.
Сярирли щцзура эялди, баш вурду,
Белини икигат бцкяряк дурду.
Искяндяр шяфгятля отуртду ону,
Щюрмятля йцксялтди уъа бойнуну.
Мяълисдя битинъя эюрцш айини,
Сорушду тахт иля ъам гиссясини:
“
Анлат ки, тилсимли ъам, Кяйан тахты
Неъядир, сюнмцшдц онун да бахты?”
Сярирли деди: “Ей дцнйанын шащы,
Шяряфли шащларын ей шащяншащы!
Кейумярс ордундан кичик бяндядир,
Фиридун мцлкцнцн фярманиндядир.
Улдузлар йайына ох олсун сянин,
Эюй кими дцнйаны тутсун кямяндин.
Кейхосров ъамыдыр щяр шейя ачар,
Сянин дя ялиндя ачан эцзэц вар.
Фярг будур, дцнйада газанды ад-сан
Искяндяр эцзэцдян, Кейхосров ъамдан.
Талейи ойанмыш падшащлар эетди,
Бу тахты, бу таъы сяня тярк етди.
Тахтынла дцнйайа сачылсын ишыг,
Башындан таъ яскик олмасын артыг.
Дцнйа таъидары язм етмиш, десяк
Кющнялмиш бу таьа вурсун йени рянэ.
Онунчун атыны сцрмцш бу йеря,
Уъалсын дахмамыз уъа эюйляря.”
Искяндяр деди: “Ей бюйцк намидар,
Кяйандан бу тахта, таъа йадиэар.
Чцнки мян Кавусун тахтына кечдим,
Ъямшидин ъамындан эцлэцн мей ичдим.
Бу уъа тахт иля ъам цчцн, эерчяк.
Ойнамыш йериндян, чырпыныр цряк.
Билмяк истяйирям, уъа таъидар
Дар кющцлдя неъя тутмушдур гярар?
Кейхосров сиррини арар Искяндяр,
Сян отур, о йеря йалныз йол эюстяр!
Йийясиз тахтына аьлайым бир ан,
Юпцм эцлэцн ъамын додагларындан.
Бу тахт ки, Хосровдан галмыш йадиэар,
Шащын юлцмцндян ачармы ясрар?
Ешидим о ъансыз ъамдан бир салам.
Вцъудум ъанлансын, йашайым хошкам.
Ъанымын эцзэцсц паслыдыр, эяряк
О пасла эцзэцнцн тозуну силмяк.
Эюрмякля гялбимя дцшсцн бир тяшвиш,
Асан олсун мяня щяр бир чятин иш.”
Искяндяр сюзцнц салмады йеря,
Сярирли итаят етди бу ямря.
Тез галабяйиня эюндярди хябяр:
Гаршыйа чыхарсын бюйцк тющфяляр.
Чевиклик эюстярсин щяр бир хидмятдя,
Щям гонаг севмякдя, щям нязакятдя.
Тапшырыг верди: тахт кешикчиляри
Падшаща хидмятдян дурмасын эери.
Йол версин, Кейхосров тахтына кечся,
Гядящи долдурсун эцлэцн мей ичся. ,
Кейхосров тахтына яйляшдирсинляр,
Тюксцнляр башына инъи вя эювщяр.
Шярабла долдуруб фирузя ъамы
Версинляр падшаща, галмасын камы.
Версин хошладыьы йемякдян она,
Дурмайын эери баш яймякдян она.
Еля ки, битирди тапшырыглары,
Деди: “Шащ буйурсун галайа сары.
Изнинля бурада галмалыйам мян,
Сизи гаршылайым ордан дюняркян.”
Эетмякчин тярпянди бюйцк Искяндяр,