547
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Бялинас онунла эетди бярабяр.
Мящякя вурулмуш беш-алты гул да
Она йолдаш олду бу чятин йолда.
Маьара йолуну дурмадан бичди,
О гядяр уъалды, эюйляри кечди.
Дырманды ращатлыг етмядян беля
Чярх кими бурулан йохуш, кечидля.
Эюрдц бир галадыр, алчалар эюйляр,
Адыны давада чякмямиш бир яр.
Эялинляр тез шярбят щазыр етдиляр,
Гатдылар додагдан она эцл, шякяр.
Ачылды шащаня эюзял бир сцфря,
Йемякдян дцзцлдц адына эюря.
Сарайын гызлары бянзярди айа,
Щяр йандан падшащы алды арайа.
Дябдябя, шювкятя далды Искяндяр,
Дювлятин симасы гялби ъязб едяр.
Шащ хюрякдян йеди, шярбятдян ичди,
Галхынъа Кейхосров тахтына кечди.
Тахтын айаьына эялдийи заман
Щюрмятчин таъыны алды башындан.
Еля бил сяслянди щяр гапы, дивар:
Йухудан ойанды йатан таъидар.”
Сярирли вермишди беля бир фярман:
Кейхосров тахтына чыхсын щюкмцран.”
О бюйцк таъидар кечинъя тахта,
Бир симцрь отурду санки будагда.
О гызыл сцтунлу тахты эцдянляр
Сюз хязинясиндян сачдылар эювщяр:
Падшащын чыхмасы шащаня тяхтя
Щяр заман уьурлу йол ачар бяхтя.
Йагуту юлчян бу эювщяр ъам ки, вар,
Чох сайсыз сярвятя олмушдур ачар.
Бу дювлят беъярян ъам вя тахт иля
Чох тахты вя ъамы аларсан яля.”
О бири деди: “Ей уъа шяЩрийар!
Бир юлкя эюрмямиш сянтяк таъидар.
Кейхосров тахтына сян ки отурдун,
Башыны фяляйин тахтына вурдун.”
Инъя бир дил ачды башга бир няфяр:
Кейхосров, Кейгубад ня вахта гядяр,
Голун ки, бу тахтла эцълянди артыг,
Едярсян Кейхосров вя Кейгубадлыг.”
Шащ бу тахт юнцндя бяхтийарлыгла
Эюзял фал вурулду намидарлыгла.
Падишащ бу тахта бязяк, шан верди,
Юлян Кейхосрова йени ъан верди.
Шащ тахтын цстцндя отурду чох аз,
Тез тахты юпяряк енди кейфи саз.
Шащ тахта о гядяр хязиня сачды,
Хязнядар эюзцнц щейрятля ачды.
Ямр етди: бир гызыл кцрсц гойулсун,
Хосровун ъамы да йанында олсун.
Кцрсцйя отурду адлы таъидар,
Кейхосров ъамыны яля алдылар,
Саги тапшырыьы эюрцнъя беля,
Парлатды о ъамы гызыл мей иля.
Верди Искяндяря гялбиндя севинъ:
Кейхосров ешгиня бу шярабы ич!
Бяхтинин улдузу сяня йар олсун,
Голларын бу ъамла бяхтийар олсун!”
Шащ ъамы эюрцнъя айаьа галхды,
Бир кярря ичяряк ъамы бурахды.
Ъама голбаьындан салды бир эювщяр,
Отурду, юнцня гойду Искяндяр.
Йийясиз о тахта кядярля бахды.
Эюзцндян шярабсыз ъама йаш ахды.
Падшащсыз, шярабсыз, йетимтяк дуран
Бош тахта. бош ъама чякди бир дастан:
-
Галмасын гызыл тахт йийясиз, йалныз,
Бу ъам да олмасын гызыл шярабсыз.
Щяр гядящ ишыьы алыр шярабдан,
Щяр тахта гиймяти верир щюкмцран.
Таъидар эетдими, дурма, тахты гыр!
Шярабы тюкцлся, ъамы йеря вур!
Падишащ тахтында олар сяряфраз,
Ъяннятин тахтында наз иля йатмаз.
Дцнйадан ъяннятя кечян бир инсан,
Бах, беля бир тахты санаъаг зиндан.
Бир гуш эцлшяниндян айры дцшяркян
Гяфяси “аъ”дандыр, тору ипякдян.
Будагдан йашыл таъ гойдуьу заман
Сядяфи, ипяйи чыхарыр йаддан.
Биз таъ дцшэцнцйцк нечин бу гядяр.
Юлцм басгынындан тутан йох хябяр?
Хязан гылынъыны эюрмядийиндян
Гол-будаг атараг бащар олур шян
Марал саьрысыны шиширдян заман
Билмир ки, бу йердян кечяъяк аслан.
Ъцйцрляр чюллярдя ойнур, шянлянир.
О горхунъ асланлар йатмышмы, нядир?
Ащунун эюбяйи долмуш мцшк иля,
Бябирлярин диши сынмамыш щяля.
Беля бир гяфлятля кечир эцнцмцз,
Бир заман йаньындан гопар цнцмцз.
Файдасыз олан бу тахт няйя эяряк?
Цстцндя башгасы юмцр сцряъяк.
Биз башга кясляря йер гыздырырыг,
Бу йердян утанмаг эярякдир артыг.
Файдасыз бу тахта уйма, сахтадыр,
Йеримиз тахт дейил, гуру тахтадыр.
Бу гызыл тахт дейил, версяниз фикир,
Айаьа вурулмуш аьыр кцндядир.
Бир тахт ки. ябяди йер дейил сана,
Ону юлмямишкян парчаласана!
Кейхосров ъамында галмамышса су,
Йериня мей тюкмя, гой галсын гуру.