548
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
ИСКЯНДЯРИН КЕЙХОСРОВ
МЯГБЯРЯСИНЯ ЭЕТМЯСИ
Ей саги, Кейхосров ъамыны долдур,
Бир ъам ки, щяр эюзя верир ишыг, нур.
Дур, аьзына гядяр мей долдур она,
Щюрмятля вер ясрин Кейхосровуна.
Ей уъа шювкятли адил падишащ,
Мцштяри сималы, асиман пянащ!
Кейхосров гурдуьу мяълисляр щаны?
Тахтында отуран Искяндяр щаны?
Онлар юз бцръцнц атараг эетди,
Шювкяти, дювляти сяня тярк етди.
Дцнйада Искяндяртяк етсян ряфтар,
Сяниндир щяр буйруг, сянсян таъидар.
Бу дцнйа адына вурмушса сиккя,
Сянинля шянлянмиш олса да юлкя,
Кюнцл вермя кюнцл алдаданлара,
Дцнйа цз вермямиш мещрибанлара.
Ону ким севдися, достун юнцня,
Бах, няляр чыхармыш о дюня-дюня.
Бир тахты щийляйля гурду, бах, сонра
Ня ойун ачды о, тахт гуранлара.
О ъам ки, бир няфяр мясти шад етди,
Бах, ъам сащибиня ня бидад етди.
Бу йедди кишвярдя Кейхосров сянсян,
Искяндяр мцлкцня фярман верянсян.
Бу шащдан эцзэц ал, о шащдан ъам ал,
Дцз эюстярдикляри йолла эет, нам ал!
Щяр ишя бир гярар веряркян бу эцн.
Сабаща ондан бир сямяр вар, дцшцн.
Шащлара таъ верян таъидар сянсян!
Атанын тахтында йадиэар сянсян!
Шян йаша, эетди о шян йашайанлар,
Кючдц таъидарлар, сянсян таъидар!
Бу баьда тураъын ганадларытяк
Ня чинар галаъаг, ня дя бир чичяк.
Яхистан юмрцнц вурдуса баша,
Бу йашыл эцлшяндя сян вар ол, йаша!
О мяни уъалтды назла, немятля,
Эюйляря галдырды йердян щюрмятля.
Сян мяни уъалтдын ондан да артыг,
Баьынын гапысы цзцмя ачыг.
Йерляря нахышлар вурдугъа дювран
Цзцня шянликляр эцлсцн щяр заман.
Заманын ялачыг щатямляриндян
Йалныз сян галмышсан, йаша даим сян!
Нядян сюйляйирдим, щарада галдым,
Атымы сцряряк, щара йол алдым!
Искяндяр о тахтда, о ъамда, щейщат
Эюрмяди ращатлыг, эюрмяди сябат.
Эюйлярин ябяди тахты олмайан
Щяр бир тахт дейилми щяйата зиндан?
Бялинас щякими дявят еляди,
Отурду о ъама йахын, сюйляди:
“
Ъамдакы айиня сян дя гыл диггят,
Ондакы ясрары ара, тап ялбят!”
Бялинас о ъама единъя нязяр,
Голайъа охунду бцтцн рягямляр.
О йердян ки, щаман ъам асылмышды,
Сырайла бир нечя хятт йазылмышды.
О хяття дяриндян салдылар нязяр,
Эизли бир щесабы дярщал сечдиляр.
Падишащ, Бялинас юз камалиля
Хятлярин сайыны эятирди яля.
Сонралар падишащ бу торпаглардан
Юз вилайятиня кечдийи заман
Ъамдакы айини тапды Бялинас,
Цстцрлаб дцзялтди о айиня хас.
Еля ки, Искяндяр йол тапды ъама,
О йердя динъялди, йетишди кама.
Деди Бялинаса: “Сяндяндир кюмяк,
Бу тахта башгасы гонмасын эяряк!”
Бир тилсим дцздц о аьыллы щяким,
О тахтын цстцндя отурса щяр ким,
Аз кечяр, бу тахт да тярпяняр бирдян,
Ону бу йагут тахт атар цстцндян.
Ешитдим о ъцнбцш инди дя вардыр,
Гызыл тахт цстцндя о бяргярардыр.
Хосров айинини тяглид едяряк
Эялди дарвазайа шащ Кейхосровтяк.
Ъамдан, тахтдан эялди мягсяди яля,
Цз гойду Кейхосров йатан кющцля.
Шащы гялябяйя бюйцк зящмятля,
Апарды кющцля йцз язиййятля.
Еля ки, кющцля шащ йахын олду,
О дашлыг йолларда атлар йорулду.
Эетмяк чох чятинди, ня йол, ня из вар,
Щяр йаны бцрцмцш тикан вя бухар.
Бялядчи сюйляди: “Падшащым, дур,
Кейхосров йатдыьы кющцл, бах, будур.
Йоллары шимшякли илдырым вурмуш,
Гайалыг гайалыг цстцндя дурмуш.
Кющцлцн сиррини юйрянмяк цчцн,
Падшащым, бу йолда бир гядяр дцшцн.
Диш-дырнаг тюкцлцр горхунъ йолларда,
Кейхосровтяк юзцн йатарсан орда.
Ясрар пярдясиня олма чох йахын
Иши чох узанар арайанларын.
Йцйяни эерийя чевирин даща!..
Бу кющцл ичиндя йатмыш яждаща.”
Искяндяр цзцнц чевирди ондан,
Кющцля пийада эетди щюкмцран.
Бялинас архада, юнцндя ряЩбяр,
Сынанмыш ики гул, бир дя Искяндяр.
Кечдиляр зящмятля, битди гайалыг,
Кющцл дящлизиня чатдылар артыг.
Кющцл хязиняси эялинъя яля