558
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ял ачан кясляря ким эювщяр веряр,
Бу, эювщяр йериня бир кишвяр веряр.
Гялбиня эятирся ня кими диляк,
Тезликля эюйярдир ону бу фяляк.”
Хаган бу ишлярдян тутунъа хябяр,
Щаг верян шювкятдян ейляди щязяр.
Шащ иля сцлщ цчцн гялби йумшалды,
Узагдан-узаьа мящяббят салды.
Дюйцшмяк фикриндян дашынды артыг.
Йол ахтарырды ки, етсин барышыг.
Дцнйанын шащына вердиляр хябяр,
Чин, Хята тцркляри щярбя эялдиляр.
Бир мясял чякди шащ ки: “Няшяси вар,
Айаьыйла эялся тора хам шикар.”
Мянимля чарпышмаг истярся яэяр,
Намярдлик дейил бу, чох мярдлик едяр.
Аризу йоллары гысалды сизя,
Узун йол щям дя чох азалды бизя.
Онлара чин иля чатарам гашы,
Чин цчцн ган аьлар Чинин даь-дашы.
Аьарыркян фяза, лаъивярд эюйдян
Эцняш Искяндяря салам вериркян,
Отуртду катиби бир Цтаридтяк,
Мцштярийя вурсун Зющрядян бязяк.
Бир мяктуб истяди олдугъа парлаг,
Камил бир ай кими айдын, йуварлаг:
Йазаркян икийя айырды сюзц,
Цмид бир эюзцйдц, горху бир эюзц.
ИСКЯНДЯРИН ХАГАНА МЯКТУБУ
Гялями алынъа о гялямвуран,
Илк сюзц башлады улу танрыдан.
Анылды бу йери, эюйц йарадан:
Бир варлыг вар олмаз ону анмадан.
Ондандыр щяр цмид, ращатлыг, кюмяк,
Арайан щяр гялбя ондандыр диляк.
Ян чятин эцнлярдя одур ял тутан,
Тяк одур горуйан атяшдян, судан.
Хязиня эюстярир бяхшиш заманы,
Зящмятдян гуртарыр онун ещсаны.
Бу дцнйа язялдян олмазды чох шян,
Ямрийля олду бир бязякли эцлшян.
Щюкмцня уйанлар ян шяряфлидир,
Ешг олсун, ким она афярин дейир.
Намянин башыны о битириркян
Бир дастан бязяди шащын дилиндян:
“
Бу мяктуб йенилмяз Искяндяр шащдан
Искяндяр достуна ки, одур хаган.
Эюйляр танрысынын ямрийля мцдам
Хагана биздян чох щюрмят вя салам.
Чох эюзял анлайыр о щиммятли зат,
Сизин бу юлкяйя сцряркян биз ат,
Ирандан щярб цчцн эялмядим, анъаг
Чинин хаганына эялмишям гонаг.
Пярястиш йолуйла етсин итаят,
Эюстярсин гонаьа лазыми щюрмят.
Сизин бу шящярдя уъа эцняш вар,
Атыны Мяшригдян Мяьрибя чапар.
О эцняш, бах, мяням, эялиб чатмышам,
Ордуну Мяьрибдян Шяргя атмышам.
Тутдум аь, гараны гылынъ эцъцйля,
Истяйян кимсяйя пайладым беля.
Щябяш юлкясиндян атылдым Чиня
225
,
Ат чапдым Мяьрибдян Мяшриг зяминя.
Ишыглы эцняшин батдыьы йердян
Эцняш гайнаьына ат сцрмцшям мян.
Гара мцшк аьаъы якмишям Щинддя,
Фикрим аь йасямян тикмякдир Чиндя.
Сцрдцйцм дюврандан вар ися горхун,
Ямримин хяттиндян гачырма бойун,
Щюкмцмдян азаъыг бойун гачырсан.
Бярк гулагбурмасы веряр бу дювран.
Асланы о йеря эятирмя, сагын,
Шикара аъыгла ейлясин ахын.
Гайтар, гойма эирсин бостана аслан,
Филлярин йадына салма Щиндистан.
Башына ачар бир бюйцк фялакят,
Сярхошлуг адына гурар бир ишрят.
Эюрдцнмц, гылынъым чарпышма эцнц
Етди ган дянизи зянъи чюлцнц?
Сюндцрдцм Дарада олан гцруру,
Ня гядяр кичилтдим, бах, ъошгун Фуру.
Башга падшащлары тахтындан салдым,
Башындан бир анда таъыны алдым.
Фиридун щярбимя эялирся бу эцн,
Ясирим олаъаг, дейилдир мцмкцн.
Атым щяр юлкяйя чапдыьы заман,
Бошалтдым о еви азьын дцшмандан.
Мяня бир азаъыг йахшылыг едян.
Дцнйада йаманлыг эюрмямиш мяндян.
Щяр кяся сюз вердим, баьладым илгар,
Сюзцмдян дюнмядим, играрым - играр.
Щяр ящдя, пеймана сюз верди дилим,
Ящдимдян дюнмяйя вармады ялим.
Мягсядим, Йяьмайа, Чиня чапмагдан
Йяьма, Чин эюзяли дейилдир, инан.
Юзцмцн гиймятли инъилярим вар,
Чинли гуламларым, бир чох пярим вар.
Ирандан Чиня ат сцрмяк бир кяря
Мянимчин эюйлярдян дцшмякдир йеря.
Чин тцркц, бейниндя ня варса, бурах,
Бу кяскин кцлякдя йандырма чыраг.
Хязиня вя бяхшиш вермяк йериня
Нечин бу асланла башладын киня?
Нечин йол аьзына топланмыш ордун?
Йолумда Искяндяр сяддини гурдун?
Бизимля дюйцшя етдинся ниййят,