559
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Бухуру атяшя тюкмцшсян ялбят.
Бяхтими пишваза эялдинся, нядян
Юнцмдя баш яйиб цзр истямирсян?
Хябяр вер, щесабдан галмайым эери,
Сябятдя иландыр, йа сцмцкляри?
226
Орду сябр етмякдян доймушдур ъана,
Мяним бу сябримдян эялмиш щяйъана.
Чинин ъейраныны эюрмцш ширлярим,
Аз эюрмцш беля кюк ъейран яскярим.
Зянъирини гырмыш гызмыш асланлар,
Сусамышдыр гана гоч пящляванлар.
Охларын димдийи охлуьу дялир,
Дюйцшмяк ешгийля щяйъана эялир.
Низянин йолдадыр эюзц, ей дцшман,
Эцрзцм йцз батмандыр, сянинки батман.
Ялиня йай алса нишанчы тцркляр
Атдыьы щяр охла бир орду йеняр.
Ох атанлара да падишащ олсан,
Каманы тутанлар алаъаг нишан.
Тцстцмя дцшярся щяр бир дудман,
Чин нахшы олса да олаъаг думан.
Алчаг бир инсанам, сцлщ етмясян сян.
Су ичмяк гядяр дя сябр ейлясям мян.
Низямдя мящв едяр бу яждащаны,
Неъя од туфаны йейяр саманы.
Пящляван кюксцня охум йан алыр,
Асланлар бюйрцнц щей нишан алыр.
Дянизин диби дя чарпышса, бязян
Гылынъ тоз галдырар эюйя дяниздян.
Гаршыма даь чыхса дайанмаз бир ан,
Бир даь дикялдярям дямир охлардан.
Фил пянъя атарса айагларам мян,
Филэювдя падшащам - филляри йенян.
Ъейраны белиндян, ову будундан
Чейнямяк шир цчцн олдугъа асан.
Дянизляр лачыны чыхса шикара,
Гушлардан йем веряр о, балыглара,
Сиз ялсиз, айагсыз бир балыгсыныз.
Аьзында яждаща нящянэям йалныз.
Итляр ки, чох йаман сцмцк чейняйир,
О хянъяр дишийля чюряк дя йейир.
Гцввятим щяр йеря дирямиш айаг,
О йердя зяфярдир мяня бир дайаг.
Кинля гаршыларам кин йолу эетсян,
Мящяббят едярям, мящяббят етсян.
Ъяващир, йа нящянэ истясян яэяр,
Дянизим щям нящянэ, щям эювщяр веряр.
Эюрмядин, гылынъым башларкян дюйцш.
Нящянэдир, цстцня эювщяр тюкцлмцш?
Мяням о хязиня яждаща пейкяр,
Ъамымда зящяр вар, щям дя пазящяр.
Мяндя эювщяр дя вар, яждаща да вар,
Де, эюрцм, щанкысы ишиня йарар?
Ипяйя тутарам, щцзура эялсян,
Кямяндя саларам, инад ейлясян.
Сянинля щям йумшаг тярпяндим, щям сярт,
Щяр ики сынагла сынадым, ялбят.
Гапыма сцлщ иля гядям гойсан сян,
Эцняштяк чякилиб эедярям Чиндян.
Йохса ки, дцшярям бу кин изиня,
Чини тюкдцрярям Чин дянизиня.
Мяктубу охуйуб салма тяхиря,
Барышыг, йа дюйцш: эюстяр бир кяря.
Сел тюкян булудлар ъуша эялиркян,
Айыг ол, дящшятля кцкряйян селдян.”
Чаьырды дил билян камил бир инсан,
Юмрцндя кимсядян горху дуймайан.
Йазылан мяктубу тапшырды она,
Искяндяр мющрцйля верди хагана.
Еля ки, мяктубу охуду хаган
Аз галды йыхылсын уъа тахтындан.
Мяктубдан гялбиня дцшдц щяйяъан,
О щям зиряк иди, щям зиряк анан.
Бу ики хяйала сарылды анъаг:
Сцлщ иля йанашмаг, йохса чарпышмаг?
Фикря язаб веряр икилик щяр ан,
Йатаьа баш гойар чаря ахтаран.
ХАГАНЫН ИСКЯНДЯРЯ ЪАВАБЫ
Ей саги, эцлабтяк шярабы бир ан
Цстцмя сян мяним, галхым йухудан
Бу эцлэцн эцлабдан ъийяр су алыр.
Щяр бир башаьрысы ондан азалыр.
Кешикчи, гапыны, дурма, тез баьла!
Сонра эет, сян дя юз дярдиня аьла!
Гялбими сыхынты, гямдян ет узаг,
Мяни юз дцшцнъя, дярдимя бурах!
Кимсяйля данышмаг щявясим йохдур,
Юзцмля етмяли сющбятим чохдур.
Узаг бир юлкядян мцштяри кимся
Эювщяр мядянини эюрмяйя эялся,
Бахарса Низами хязинясиня,
Дцшся сюз бязминин шян няшясиня,
Сюйля: “Ев сащиби евиндя йохдур,
Олса да, йадлара гаршы сойугдур.”
Йох, хята сюйлядим, дцшцн, ей рягиб,
Гярибя дцшмянлик олмазмы гяриб?
Гапымы баьлама, эет, ачыг бурах,
Уьурлу сайылмаз гапы баьламаг.
Мадам ки, сюз мяня дяниз ад вермиш,
Гапымы дянизтяк ачын сиз эениш.
Гапыны ач, сула, дурма бу йердя,
Ай кими чадыр гур хярабялярдя.
Гой эялсин арайан кясляр, нящайят,
Бу сюз султаныны етсин зийарят.
Цзцмя сабащ бир пярдя чякиркян
Эилядян Эилана тялясярям мян.