570
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Падшащын йанында олмады язиз.
Нядянся хошуна эялмяди бу гыз,
Кюлэятяк пярдядя бурахды йалгыз.
Парлады эцняштяк о тохтамыш ай,
Эюзцндян эцл цзя ахытды бир чай.
Кянизляр евиндя шам кими сюндц,
Бир гуйу ичиндя кюлэяйя дюндц.
Чювкана пярястиш едян бу дювран
Яля топ кечирди эеъя ойнундан.
Шащлардан топ гапан бюйцк щюкмцран
Ъилову чювкана бурахды бир ан.
Галхды даьлар йаран эямийя бирдян.
Фил атын цстцня минди филбядян.
Уъалтды байраьы бойун чякянляр,
Гийамят башлады, эюрцндц мящшяр.
Ордунун олурду ени бир аьаъ,
Ъейранла долмушду бцтцн чюл, йамаъ.
Чиндян Ъяндя гядяр щей башдан-баша
Йер-эюй бцрцнмцшдц ипяк гумаша.
Ордунун сайына чатды щюкмцран,
Вар иди беш йцз мин адлы пящляван.
Габагда, архада товузрянэ тцркляр,
Саь, солда поладгол асланлар эедяр.
Ордунун гялбиндя дурмуш щюкмцдар.
Сащилдя даь кими дямир кцлащлар.
О дямир кцлащлы ярлярдян башга
Гырх филя сюйкянмиш щям юн, щям арха.
Гаршыда уъалмыш шащын санъаьы,
Мин иэид ялиндя тутмуш байраьы.
Хас гуллар белиндя гызылдан кямяр,
Яринмиш саф гызыл чубуьа бянзяр.
Эюзял, эянъ иэидляр ъошурду селтяк,
Щяр йандан чякирди минляръя йедяк.
Йолун зящмятини гат-гат азалдан
Нядимляр бцрцмцш ону щяр йандан.
Шювкятля тярпянди Рум шящрийары,
Йанынъа эедирди Чин щюкмцдары.
Еля ки, йоллары юлчдц бир гядяр,
Хагана ишаря етди Искяндяр.
Дурмайыб мцлкцня гайытсын йеня,
Ъилову чевирсин тцрк юлкясиня.
Шащ иля эюрцшдц, айрылды хаган,
Цзцнц ислатды кирпик суйундан.
О дцнйа долашан атыны сцрдц,
Гошунла Ъейщуна доьру йцрцдц.
Еля ки, йетишди о дярин чайа,
Динъялмяк ямрини верди ордуйа.
О йердя севимли бир чямян эюрдц,
Енмякчин мцнасиб бир мяскян эюрдц.
Кяндирляр чякилди, чадыр гурулду,
Мяркязин сцтуну гцввятя долду.
Эювщярля ишлянмиш о чадырлардан
Ъейщунун сащили олду эцлцстан.
Мавярацннящри эюрцнъя эуйа,
Бир шящяр демирям, эюрдц бир дцнйа.
Ня гядяр вар-дювлят алмышды Чиндян
Галдыьы йерлярдя даьытды шян-шян.
Шянлянди о йердя вираня йерляр,
Йенидян салдырды бир нечя шящяр.
Сямяргянд ки, дцнйа севинир она,
Дейирляр, Искяндяр етмишдир бина.
Румда, Хорасанда йайылды хябяр:
Эетдийи йерлярдян дюндц Искяндяр.
Падишащ зяфярля эялмишдир дейя,
Халг чыхды йолларда шянлик етмяйя.
Той-байрам башланды, уъалды байраг,
Щяр йердя, щяр евдя шянлик гурараг
Варлылар сяпдиляр вары, дювляти,
Эюндярди падшаща айаг зящмяти.
ИСКЯНДЯРИН РУС ГОШУНУНУН
ЩЦЪУМУНДАН ХЯБЯР ТУТМАСЫ
Саги, дур бу эеъя мяня вер шяраб,
Бу башаьрысына ваъибдир эцлаб.
Бир мей вер, суйу да елясин щушйар.
Вермясин башлара аьырлыг, хумар.
Хош эялир дцнйаны юлчян ярляря
Ъаласын сяфяри башга сяфяря.
Эюрсцн щяр юлкядя йени бир адят,
Олсун щяр мянзилдя азаъыг ращят.
Щяр йени эейимя бир нязяр салсын,
Эюрдцйц шейлярдян бир сынаг алсын.
Азаъыг дцшцнсян, бир нцктя вардыр:
Щяр кяс юз шящриндя бир шящрийардыр.
Юз шящриндя олсан ян алчаг инсан
Йахшыдыр гцрбятдя султан олмагдан.
Искяндяр щяр йердя гялябя чалды,
Лакин вятян ешги гялбини алды.
Щюкмцндя олса да сайсыз вилайят,
Яз доьма йурдуна чякярди щясрят.
О эеъя гят етди, сящяр галхараг
Атына кцлякдян тахсын бир айаг.
Гялбиндя сюндцрсцн вятян одуну,
Хорасан щавасы шянлятсин ону.
Яъям торпаьына ат салсын йеня,
Орадан йол ачсын Истяхр мцлкцня.
Дцнйанын рянэи дя уйсун бахтына,
Шющрятляр газансын уъа тахтына.
Кечсин Нушафярин мцлкцндян бир дя,
Йахшыны, йаманы эюрсцн о йердя.
Йени дон эейдирсин кющня ишляря,
Юнцндя бир дцнйа диз чюксцн йеря.
Щяр кяся йенидян версин вар, дювлят,
Тющфяляр пайласын, эюстярсин шяфгят.
Бяхшишляр айырсын истяйянляря,
Йенидян йашайыш версин щяр йеря.
Эедяркян бунлары дцшцнцр дярин,