571
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Башга ъцр дцшцнмяз щюкмцран, йягин.
Абхаз щюкмцдары олан Дявалы
Уъалмыш, падшаща йахын олалы.
Искяндяр щюкмцня баьларкян кямяр
Дцнйалары юлчяр, юлкяляр эязяр,
Падшащын йанына эялинъя, бирдян
Тябилтяк инляйиб гопарды шивян:
Падшащын, русларын зцлмц чох дярин,
Абхаз эярдяйиндян гачырыр эялин.
О эюзял юлкядян эялмиш бир таныш,
Дейир: о вар-йохдан чюп дя галмамыш.
Алан, Ярк руслары едяряк ахын
Йаьмуртяк юлкяйя етмишдир басгын.
Дярбяндя, ятрафа фитняляр сачмыш,
Эямийя долушуб, дянизя гачмыш.
Гядярсиз басгынлар етмишдир йеня,
Йенидян йол вермиш о кющня киня.
Гяфлятян таламыш щяр йердя ня вар,
Бир дя йол тапмасын о шум айаглар.
Дейирляр, гядярдян чох юлян вармыш,
Щям гырыб даьытмыш, щям дя апармыш.
Щеч бир шей галмамыш долу анбарда,
Хязиня бошалмыш, йохдур динар да.
Хязиня эейимдян бошалмыш, эерчяк,
Сандыгдан дцр чалмыш, тахтымдан ипяк.
Эюрдцйцн о Бярдя олмушдур виран,
О зянэин шящярдян галмамыш нишан.
Эюзял Нцшабяни алмышлар ясир,
Ишрят гядящини гырмышлар бир-бир.
Сарайда эюрмцшдцн о гядяр эялин,
Онлардан галмамыш щеч бир назянин.
Вурмуш бир-бириня кянди, шящяри,
Атяшдя йандырмыш шян юлкяляри.
О гызьын дюйцшдя мящв олсайдым мян
Асудя олардым бу дириликдян.
Сянин хидмятиндя олдум бяхтийар,
Орада ясирдир эялинляр, гызлар.
Дцшмяндян интигам алмазса падшащ,
Имдада йетишсин о бюйцк аллащ.
Чох кечмяз ки, руслар эиряр щяр йана,
Даь чякяр Рум иля Ермянистана.
Еля ки, кечиряр яля хязиня,
Дурмайыб тялясик гачарлар йеня.
Шящярляр алараг, талар щяр йаны,
Бялкя дя тутарлар бцтцн дцнйаны.
Онларда асланла гурд цряйи вар,
Гана мярд, сцфряйя аъиз олурлар.
Мярщямят умулмаз дцшмяндян бир ан,
Йалныз сурятиндян эюрцняр инсан!
Ешшяйин ъяващир олса да йцкц,
Йеня дя ешшякдир, парылдар тцкц.
Мадам ки, йол тапмыш бунлар хязняйя,
Зийанлыг веряъяк бир чох юлкяйя.
Зцлцмля ачаъаг йени гол-ганад,
Карванлар сойаъаг, сюняъяк щяйат.
Юлкяйя дяриндян зийан вураъаг,
Рума, Хорасана ял узадаъаг.”
Аъыгланды падшащ буну динляркян,
Онун ювладына олан ситямдян.
Нцшабя цчцн дя гямлянди щядсиз.
Чцнки о юлкяни тутурду язиз.
Аъыглы башыны дикди кюксцня,
Башыны кядярля галдырды йеня.
Деди: “Ей Дявалы, верирям фярман,
Гялбимдя чырпынды ъанында олан.
Вяьяни анлатдын, сян дур бир йана,
Бу иши бцсбцтцн эял тапшыр мана.
Эюрярсян ня сящман веррям ишляря,
Кямяндим ня гядяр баш тюкяр йеря.
Аларам аьылы, щушу башлардан.
Асланлар ганына саллам щяйяъан.
Асланла ойнамаг дейилдир асан,
Итляри саларам кинли гцрурдан.
Гоймарам Бяртасдан, руслардан нишан.
Башлары гуртармаз айаг алтындан.
Руслар, Миср олса да, тюкярям Ниля,
Шцуру азынъа яздиррям филя.
Тахтымы галдыррам даьындан йцксяк.
Дашлары дящшятдян ярисин эяряк.
Ня яждяр гойарам бу кющцллярдя,
Ня дя от ки, дярман олсун бир дярдя
Руслардан бу юъц алмайыб эетсям.
Фейлягусун оьлу дейилям, итям.
Бяртасын гурдуну тора салмасам,
Бяртас тцлкцсцндян даща алчаьам.
Дювранын эярдиши верярся имкан,
Аларам юъцмц кинли дцшмандан.
Гайтарар ня ки шей апармыш биздян,
Дцшяр айаьыма о гарят едян.
Нцшабя гуртарар зянъир алтындан,
Мян шякяр аларам гамышдан, инан!
О эцмцш, дашларда эизлянся беля,
Хамырдан тцк кими чякярям чюля.
Тядбирля ачылар бу чятин ишляр,
Аьаъда заманла ачар чичякляр
Щяр ишдя тядбирдян ял эютцрмямяк.
Замандан-замана доланыр фяляк,
Бу йола варымдыр ярзаг, щазырлыг.
Мурада чатынъа дюзярям, артыг.
Гоъаман даьлардан дянизя гядяр
Цсуллу-цсуллу иш ахыб эедяр.
Фикрим ат сцрмякди яъям мцлкцня,
О йердя яйлянмяк истядим йеня.
Инди ки, цз вермиш беля бир дастан.
Тахтымдан айрылмаг йахшыдыр бундан.
Гошунум язм етди тярпянсин, анъаг
Бу йолда йящярим тахтым олаъаг.
Дцшмяндян интигам алмайынъа мян