614
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йолцстц мянзилдир бу кющня торпаг,
Икиъя гапысы вар онун анъаг:
Эириш гапысындан эирярся щяр кяс.
Чыхыш гапысындан чыхмайа билмяз.
Бядбяхтдир бу дярин гуйуда галан,
Гар кими дцшяряк донуб буз олан.
Хошбяхтдир шимшяктяк йалныз бир анда
Парлайыб сюнянляр фани ъащанда.
Ня лазым дцнйада фярсиз бир шамтяк
Эеъяляр узуну ъан вериб сюнмяк?
Етибар етмяйян юз эямисиня
Эяряк яввялъядян цзмяк юйряня.
Тялясян адама кющлян ат эяряк,
Йабыйла ня гядяр о йол эедяъяк?
Щийлядян позулуб, корланыб дцнйа,
Ня гялбдя ган гоймуш, ня цздя щяйа.
Фяляк о фялякдир: даь чякиб щядяр,
Бизи эащ саралдар, эащ да эюйярдяр.
Щяр пярдядя йалныз о адам чалар
Ки, ола пярдядян йахшы хябярдар
54
.
Дцз йолу йахшы бир рящбяр эюстяряр,
Мян йола чыхырам, бяс щаны рящбяр?
Еля бир пис вахтда эяляъяк юлцм
Ки, безмиш олаъаг дцнйадан кюнлцм.
Гяфлят гошун чякиб эяляъяк бирдян,
Йатаьа баш гойуб йатаъаьам мян.
Хяйал дцнйасына едиб тамаша
Юмрц йуху кими вурурам баша.
Беля гол-ганадла олармы учмаг?
Щара чатдыраъаг беля ял-айаг?
Беля дюрд мцхалиф йол а айрыъындан
Чыхмарам, йа гоъа олум, йа ъаван
55
.
Гоъалыг ядасы эюстярсям яэяр,
Мяндян бу ъаванлар цз дюндярярляр.
Ъаванлыг елясям бу бядянля мян
Эяряк башгасындан боръ алам бядян.
Йахшысы будур ки, олам щяр заман
Гоъа иля гоъа, ъаванла ъаван.
Ачам бу дцйцнц бялкя биртящяр,
Мяндян дост-ашналар инъимяйяляр.
СЮЗЦН ТЯРИФИ ВЯ
ПАДШАЩЛАРА НЯСИЩЯТ
Дяниз дальаланыб эялярся фейзя,
Сядяфдян дцрр алыб чыхардар цзя
56
.
Йенидян дювлятим башымдан ашды.
Дювлятли цряйим сюзля достлашды.
Гаранлыг чякилди, доьду эюзял эцн,
Шух сящяр ачылды шух бцлбцл цчцн.
Ойанды йенидян, бяхтим олду йар,
Эюр инди шад кюнлцм няляр йарадар?
Тале бирисиня верярся ачар,
О, гара дашдан да эювщяр чыхарар.
Щяр эцня рузиэар дедик язялдян.
Бириндя ъяля вар, о бириндя дян.
Варлыг пярэарынын улу рящбяри
Мяня сюз мцлкцнц веряндян бяри,
Хейли дцшцндцм ки, бу юлкяни мян
Бяс кимя тапшырым юзцм эедяркян?
Бир шящяр йаратсам, бахтым олса йар,
Ким олсун бяс она сонра шящрийар?
57
Яглим сюйляди ки: - Беля шяхс эяряк
Танынсын дцнйада мяруф инсантяк.
Еля лцтфкар ял ола ки, онда,
Мисли тапылмайа бцтцн ъащанда.
Эяряк гарышгайа азъа йем веря,
Филя дя фил пайы сечиб эюндяря.
Олмайа сярсяри, хам адамлартяк
Ялиндян эялмяйя гялям дя чяртмяк.
Гарышга йемийля фили йемляйя,
Ъябрайыл рцтбяси веря милчяйя.
Бцтцн бяхти дюнмцш шащларын, ялбят,
Юлчц билмязликдян олуб бяхти бяд.
Баш иля айаьы пис фярг етмишляр,
Мяст олуб, таъы да гойуб эетмишляр.
Кичик чох пай алмыш, бюйцк аз алмыш,
Бюйцйцн гиймяти беля азалмыш!
Мянасыз сяхавят эюстярся щяр кяс,
Йыртыг тябил кими чыхараъаг сяс.
Юлчц-бичи билсян щяр бир ишдя сян,
Бюйцк щесаблары дцз щялл едярсян-
Мятащы бюляндя сян еля бюл ки,
Апаранын аьыр олмасын йцкц.
Гойма гоъа шаща эянъ цстцн эяля,
Шируйя Пярвизи юлдцрдц беля
58
.
Гоъаман аьаъа мишар чякмя сян.
Зющщак бунун цчцн дцшдц тяхтиндян
59
.
Щюкмдар юлчцйля бяхш едя эяряк
Оду да, суйу да, - эцнтяк, булудтяк.
Ялийля дцрр сача о, дянизляря,
Даьларда торпаьы ляля дюндяря.
Щарда байраьыны уъалтса эюйя
Кисядян пайлайа бол-бол щядиййя.
Идрак сащибидир, шцкцр аллаща,
Наз да, нявазиш дя йарашыр шаща.
Даьлардан та саман чюпцня гядяр
Щяр шейин щяр заман гядрини биляр.
Щяр кясдя ня гядяр варса ляйагят,
О гядяр эюстяряр она сяхавят.
Одур ки, чох-чохдур мядщ едянляри,
Дцнйада йох мисли, йох бярабяри.
Чохлары истяди “Игбалнамя”ни,
Тяк она щяср етдим мян бу намяни
60
.
Чцнки таныдыьым бцтцн шащлардан
Тяк одур ямяйя дцз гиймят гойан.
Бошдур чох шащларын анъаг башлары,
Нащаг чох кясдирмиш онлар башлары.