617
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Чцнки елмя тяшвиг едирди дювлят.
Елмя гиймят гойду бюйцк щюкмцран.
Елм иля уъалды дцнйада Йунан.
Онун таъц тяхти инди йохса да,
Елм иля мяшщурдур бцтцн дцнйада.
Гясринин бцръляри эюйя дяйярди,
Щаггын ъялалына о, баш яйярди.
Щцъряси зийнятсиз, бярсиз-бязяксиз,
Бир дяри цстцндя о, чюкярди диз.
Сюйцддян гурулмуш садя бир отаг,
Йерлийи аьаппаг, тяртямиз торпаг.
Кюнлц бу дцнйадан дойдуьу заман
Ибадятханайа оларды ряван.
Таъыны эютцрцб, бир хейли мцддят
Елярди црякдян щагга ибадят.
Цзцнц сцртяряк тямиз торпаьа
Башларды танрыйа о йалвармаьа.
Кечмиш эцнляр цчцн шцкр еляйяряк,
Эяляъяк ишляря дилярди кюмяк.
Бцтцн газандыьы галибиййяти
Санарды аллащын бир инайяти.
Аллаща шащаня дуа едярди,
Юзц дя дуайа лайиг бир ярди.
Кюнцлдян эялмяйян дуа, йахшы бил,
Мянасыз бир ишдир, ибадят дейил.
Сидг иля ибадят еляся инсан
Нацмид гайытмаз щагг дярэащындан.
Искяндяр беля бир дцз йолла эетди,
Одур ки, ъащаны тамам фятщ етди.
Гафил шащлар кими кейфя далараг,
Йахшыны, йаманы эюзцндян ираг
Гоймазды... О, зцлмя вермязди имкан,
Сахларды дцнйада даим бир мизан.
Гоъалар, ъаванлар, ушаглар цчцн
Ачыгды гапысы онун бцтцн эцн.
Юзцня дцзлцйц еляйиб шцар,
О, йедди юлкяйя олду щюкмцдар.
Тядбир сорушарды иш билянлярдян.
Одур ки, олмушду юзц ишбилян.
Йохса рум папаглы бир тцрк ня сайаг
Чиня, Щиндистана басарды айаг?
79
Дейирляр, эетсяйди о бир йер цстя,
Йанында щазырды бу алты дястя:
Минляръя ян мющкям, мярд гылынъвуран
Дурарды ямриндя онун щяр заман,
Яфсунда Щаруту вуруб кечянляр,
Нечя яфсун гуран, нечя ъадуэяр
80
,
Еля нитгляр ки, дилляри атяш,
Щейранды онлара сямада эцняш.
Алим, узагэюрян щикмятшцнаслар,
Сайсыз, щесабсызды гиймятшцнаслар,
Гоъа защидляр дя варды бир гядяр,
Дуа елярдиляр онлар эеъяляр.
Пейьямбярляря дя эятириб пянащ.
Алмышды ордуйа онлардан да шащ.
Бир иши дцйцня дцшся, щяр заман
Кюмяк истяйярди даим бунлардан.
Бу алты дястядян мяълис гурарды,
Онлардан иш цчцн тядбир сорарды.
Щяр кяс билдийини ачыб дейяряк,
Она юз ишиндя едярди кюмяк.
Бу гядяр кюмякчи едиб мяслящят.
Дцйцнц ачарды онлар, нящайят.
Йашлы кишилярин мяслящятиля,
Хоштале улдузун щярякятиля
Эюрдцйц тядбирляр дцз чыхан заман,
Чатарды мягсядя гадир щюкмцран.
Она раст эяляндя бир гаты дцшмян,
Вурушда ишляри бяркя дцшяркян,
Гызылы саларды ишя ян яввял,
Гызылтяк ейлярди иши тямиз щялл.
Гызыл иш эюрмяся, иш олса мащал,
Гылынъа атарды ялини дярщал
Гылынъ етмясяйди бу ишя чара,
Иши тапшырарды яфсунчулара.
Бир иш эюрмясяйди онлар да яэяр,
Кюмяйя эялярди онда натигляр.
Сюз дя етмясяйди дцшмяня тясир,
Алимляр йыьышыб эюрярди тядбир.
Онлар да галсайды тядбирдя начар,
Защидляр аллаща йалварардылар.
Бу да вермясяйди яэяр сямяря,
Щяваля едярди пейьямбярляря.
Ишя эялмясяйди щеч бири щярэащ.
Щагга эятирярди ахырда пянащ.
Бяхти йар оларды о шаща мцдам,
Ишиня верярди хейр иля янъам.
Кечдийи йоллара едярди диггят,
Эюрдцйц шейлярдян аларды ибрят.
Кефдян, яйлянъядян овчулуьадяк
Щеч шейя бахмазды бир ойунъагтяк..
Шащ ички мяълиси дцзялтди бир эцн,
Шадлыьа гярг етди дцнйаны бцтцн.
Мцьянниляр эялди, чаланлар эялди,
Уъсуз-буъагсыз бир мяълис дцзялди.
Мяълисдя бир эюзял охуйан варды,
Шащ она даима нязяр саларды:
Либасы йедди рянэ зяриф ипякдян.
Яриши, арьаъы эцлдян, чичякдян,
О гяшянэ палтара едиб тамаша,
Щейран галмыш иди ханяндяйя шащ.
Палтар эцняш кими пар-пар йанырды,
Анъаг ки, хам бездян астары варды.
О палтар сащиби бир хейли мцддят
Юмр етди, щяр йанда газанды шющрят.
Солдурду, тоз-торпаг вермяди аман.
О зяриф палтары кющнялтди заман.
Тикишляр сюкцлцб, бяндляр бошалды,