628
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йериндя сонунъу баьлама галыб.
Достум эедибдир ки, эятирсин ону,
Мян дя эюзляйирям-бурда йолуну.
Бу эеъя сян бизя эялибсян гонаг,
Одур ки, биз эяряк гуллугда дураг.
Анъаг бир шяртим вар: о гайыданда.
Хязиня эятириб эялян заманда
Бир кцнъдя гысылыб дурасан эяряк,
Сяс-сямир чыхмасын сяндян юлцтяк.
Мяним фикрим будур: бу яждащаны
Бу эеъя юлдцрцм, гой чыхсын ъаны.
Бцтцн хязиняйя мян олуб йийя,
Чякилиб сыьыным динъ бир эушяйя.
Сяня дя, язизим, ондан бир гядяр
Гой кюнлцн шад олсун, верярям сящяр..”.
Зянъийля мян ширин сющбятдя икян
Айаг таппылтысы ешитдик бирдян.
Мян галхыб эизляндим дярщал бир кцнъдя,
Фикрим эащ тиканда, эащ да тцрцнъдя
102
.
Гапгара бир адам эирди о анда,
Щямин баьлама да онун далында.
Йцкц чятинликля ендирди йеря,
Йаман гцввятлийди, бянзярди ширя.
Щяля баьлы йцкц тюкцб ачмадан
Бир гядяр йеди о, щазыр шорбадан.
Йолдашы йатмышды. Эетди йанына,
Онун дедийини бу етди она:
Полад гылынъыны она яндярди,
Бир анда лешини торпаьа сярди.
Горхудан ъаныма дцшдц вялвяля,
Юзцмц биртящяр тез алдым яля.
О кясиб башыны, галхды айаьа,
Дурду бядянини шаггаламаьа.
Бир шагга эютцрцб чыхды о йердян,
Бу заман щушуму итирмишдим мян.
Арадан кечинъя бир хейли мцддят,
Эюрдцм ки, гайыдыб эялди, нящайят.
О бири шагганы алыб бу сяфяр,
Дцзялди йолуна йеня о тящяр,
Билдим ки, о узаг бир йеря эедир,
Эеъя дя гаранлыг, тутгун эеъядир.
Гарталтяк йеримдян шыьыдым о ан.
Ъумдум хязиняйя сары дурмадан.
Зянъи о мейиди алыб эедяндя
Алдым хязиняни чийнимя мян дя.
Бир каса долдуруб щазыр шорбадан,
Олдум евя сары йолума ряван.
Мян еля эялдим ки, бяхтимдян гейри
Кимсянин олмады бундан хябяри.
Бяхтим кюмяк олду, евимя чатдым,
Йцкцмля дярди дя чийнимдян атдым.
Эялди гулаьыма бир чаьа сяси,
Артды шад кюнлцмцн гат-гат няшяси.
Вердим, алыб йеди шорбаны арвад,
Тяшяккцр еляди, кюнлц олду шад...
Арвада дедим ки: “Бяхтим оьландыр,
Оьлан, доьрудан да, баш уъалдандыр!”
Щямин баьламаны о саат ачдым,
Бу хястя кюнлцмя няшяляр сачдым.
Эюрдцм ки, хязиня долу бир мядян,
Тамам йагут, гызыл, - болду ня десян.
Дюндцм бир мядяня о хязинядян,
Дянизтяк варландым бир эеъядя мян
103
.
Оьлумун бяхтиндян кюнлцм шад олду,
Чцнки хязиняйля бирэя доьулду.
Олдум о эеъядян варлы, бяхтийар,
Чцнки щям хязиня тапдым, щям ачар”
Бцтцн сярэцзяшти бурада битди,
Сюзцнц гуртарыб о, сцкут етди.
Шащ сорду: “Щансы эцн доьулуб оьлан?
Арвадын щамиля олуб ня заман?”
Чюрякчи тез эедиб евиня дяйди,
Эятирди падшаща етдийи гейди.
Щямин вярягяни алыб шащ ися
Эюндяриб тапшырды алим Валися:
“
Ушаьын бяхтини улдузлардан сян,
Чалыш, тядгиг еля, тезликля юйрян.
Онун йахшы-йаман бяхтини ахтар.
Юйряндикдян сонра де мяня ашкар.”
Валис бу фярманы алыб, бир мцддят
Эюйдя улдузлара ейляди диггят.
Эюрцб улдузларын эюйдя сейрини,
Эизлин ящвалатын билди сиррини.
Йазды Искяндяря юз эюрдцйцнц.
Гулаг дейяни йох, эюз эюрдцйцнц.
Валисдян мяктубу алдыьы заман
Йаздыьы шейляря шащ галды щейран.
Пярдя ардындакы о нягшялярдян
Беля данышырды тале эюстярян:
“
Бу, бир чюрякчидян олмуш ушагдыр
Ки, дювлят нуруйла парлайаъагдыр.
О кюрпя анадан лцт доьулса да,
Вар-дювлят сащиби олмуш дцнйада.
Атасы оьлунун хошбяхтлийиндян
Варланыб дювлятли олаъаг бирдян.
Талейи белядир, ушаг доьулъаг
Хязиня цстцня басаъаг айаг..”
Шащы сарсытмышды бу сюз, бу сющбят,
О эювщяр сатана етди мярщямят
104
.
Ону язизляйиб еля о эцндян.
Еляди ян йахын нядимляримдян.
АЛИМЛЯРИН ЩЦРМЦЗЦ ИНКАР ЕТМЯЛЯРИ
ВЯ ЩЯЛАК ОЛМАЛАРЫНЫН ЩЕКАЙЯТИ
Мцьянни, сазыны яля алсана,
Хошащянэ няьмяндян бизя чалсана!
Дар пярдя динлямяк истямирик биз,