631
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Ки, бязян йатырдыр, бязян ойадыр.
Билди ки, о сазда неъядир нисбят,
Дцзялтди беля саз о да, нящайят,
Сящрайа эедяряк сазыны алды,
Бищушлуг эятирян щаваны чалды,
Щейванлар ешидиб, эетдиляр щушдан.
О, башга бир щава чалды бу заман,
Бу дяфя олмады она бяхти йар,
Щушсузлар йухудан ойанмадылар.
Ня гядяр чалдыса, бялкя биртящяр
Йатмышлар айылыб щуша эялсинляр,
Олмады...Кюкляди сазы щяр сайаг,
Юзц дя бу ишя мат галды анъаг..
Аъиз галдыьыны юзц эюряндя
Ахтарды ялаъы мцяллиминдя.
Эедиб юзц олду устада тяслим,
Башлады алмаьа щявясля тялим.
Сорушду: “Щушсузу щуша эятирян
О щансы щавадыр, билмяйирям мян.
Щансы пярдялярдян чыхыр о аваз?
Ня ъцря кюклянсин онда эяряк саз?”
Яфлатун эюрдц ки, о бюйцк инсан
Йалварыб юйрянмяк истяйир ондан.
Чюлдя бир хятт чякиб, сазыны алды,
Кюкляйиб, билдийи щаваны чалды.
Ня гядяр шир вя эур вар бийабанда
Йыьылыб эялдиляр сяся бир анда.
Биринъи щаваны чаланда, йеня
Баш гойуб йатдылар Мяндял хяттиня
112
.
Башга бир щава да чалды о устад.
Ярясту юзц дя йатды о саат.
Яфлатун бир щава чалды бу заман,
Щейванлар айылды йеня йухудан.
Башга бир щава да чалды йенидян.
Ярясту сычрайыб галхды йериндян.
Мат-мябщут йериндя дуруб дайанды,
Билмяди щейванлар неъя ойанды.
Ня олду онлары щуша эятирян,
Ня олду онлара щярякят верян?
Билди ки, о алим, о сащибщцняр
Сирри эизлятмишдир ондан бу тящяр.
Ондан цзр истяйиб, чох дуа етди,
О да эизлин-сирри буна юйрятди.
Юйряниб бунлары йазды Ярясту,
Юзц йаздыьыны дяфтярдян позду.
Устадын щцнярин еляйиб играр,
Ещтирам эюстярди она о ки вар.
Шащ билди кимдяймиш ясил истедад,
Румда Яфлатундур елмя баш устад.
О да рцтбясини артырды онун,
Сарайда уъа йер тутду Яфлатун.
ЯФЛАТУНУН КЕЧМИШДЯН
ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
Мцьянни, чянэини йеня саз еля,
Хош сюзчцн сясини хошаваз еля.
Кюнлцнц шад еля сян о чянэ иля,
Эял нявазиш ейля хош ащянэ иля!
Эцлдц ертяси эцн цфцг зяфярля,
Эеъя видалашды гызыл сящярля.
Сяма чямяниндя эцняш эцл ачды,
Ай да балыг кими сулара гачды.
Юз гызыл тяхтиня чыхды Искяндяр
Белиндя эювщярля бязякли кямяр.
Йеня алимлярдян бир мяълис гурду,
Яфлатун щамыдан башда отурду.
Ясрарлы сазына шащ галыб щейран,
Тяяъъцб ичиндя сорушду ондан:
Ей щикмятли гоъа, ей нурани пир,
Сизин яглинизя яйандыр щяр сирр.
Билик гыфылына сизсиниз ачар,
Билик сайяниздя олубдур ашкар.
Кечмиш алимлярдян верин бир хябяр,
Олубму сиздян чох билян бир няфяр?
Сиздян яввялкиляр еля бир хяйал
Едибми ки, ола сизинчцн мащал?”
Яфлатун падшаща дуа едяряк,
Деди ки: “Фирузя рянэли бу фяляк
Ъцрбяъцр яфсунлар едиб ихтира
Ки, бизим яглимиз йетмяз онлара.
Кечмишдя алимляр эюрцб чох ишляр.
Чох яфсун, чох щийля иъад етмишляр.
Доьрусу, онларын индики заман
йцздя бирини дя йохдур анлайан!
Шащ изн верярся, о сирлярин мян
Дейярям онда йох, йцздя бириндян.”
Бу ишя разылыг верди Искяндяр,
Данышсын онлардан алим бир гядяр.
Яфлатун сюйляди: “Вар ол, щюкмцдар,
Сянин елмя, фяння мящяббятин вар...
Дейирляр бухарла алов ял-яля
Вериб бу дцнйайа салды зялзяля,
Бу гцввят йерлярин баьрыны йарды,
Бир дцздя тилсимли бир даш чыхарды-
Мис иля галайдан хилгятин яли
Санки йаратмышды бир ат щейкяли.
Щейкялин бюйрцндя бир ойуг варды,
Суларын ачдыьы йеря охшарды.
Эцняш бу ойугдан нур сачан заман
Бир сещир эюрярди орда щяр бахан.
Бир чобан кечяндя бу эениш дцзц
О садя йарьана саташды эюзц.
Орда парылтылы тилсими эюръяк
Енди тез чухура бир анда зиряк
О мисдян йаранмыш ат щейкялинин