635
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Пярщизкар гоъанын щиддяти эетди,
Ширин бир дил иля о сющбят етди.
Шащы нясищятля гане ейляди,
Она юйцд вериб беля сюйляди:
“
Ялиндя йумшалса дямир, буну бил,
Тядбирля йумшалар, щиддятля дейил!
Гялби дя, истясян, бу сайагла сян
Парладыб айнатяк едя билярсян.
Дямири айнатяк парладан инсан
Пасы силмялидир юз виъданындан
122
.
О гядяр саф гялбли, пак виъданлы ол,
Мяняви сирляри едясян гябул.
Пис олан шяхсляря вур гара дамьа,
Чалыш юз гялбини сафлашдырмаьа.
Гялбигара кясин дили дцз дейил.
Олмаз щяр зянъидян бир Хаъя Мцгбил
123
Зянъинин защири гарадыр, анъаг,
Сян аьзындан чыхан саф сюзляря бах.
Гара олсан яэяр, сюйцд кими йан,
Зянъинин дишини одур аьардан
124
.
Зянъи дямир кими гара, парлагдыр,
Цзц гарадырса, цряйи аьдыр!
Дирилик суйуну Зцлматда санан
Алимляр о щюкмц чыхарыб бурдан
125
.
Хылтдан айрылмаьы юйрян эцмцшдян,
Чалыш, эцмцш кими саф, тямиз ол сян!
Бир идрак нурани оларса яэяр.
Бу тутгун эцнбязя галхыб йцксяляр
126
.
Лякясиз, тяртямиз саф сящяр чаьы
Аллащ сирляринин олар оъаьы.
Ачсан пянъярядян сян пярдяляри,
Онда ишыг салар эцняш ичяри.
Эцняшя эюз йумуб, йандырсан чыраг,
Кцляк сюндцряъяк ону, бил анъаг.
Эцняшин нуруна йедякчи ол сян,
Сяни тярк ется дя, дцшмя цмиддян
127
.
Сцпцрцб тямизля гапы-баъаны,
Щеч гонаг чаьырма сонра султаны.
Ова эедян заман саташар эюзц
Гапына-баъана, тез эяляр юзц.
О эялся йанына гонаг галмаьа,
Биздян салам сюйля сян о гонаьа.
Бу гапыйа эялдин, мяьрур олма сян,
Ял чяк бош, мянасыз мянсяб эцдмякдян.
О хас мяълисини гябул ет ъандан,
Йохса гоймаз сяни ичяри дярбан.
Палчыглы башмагла о тяхтя сары
Эетмя, йолда чыхар сян башмаглары.
Шащ иля щямсцфря олмаг истясян,
Дырнагларыны тут, ялини йу сян.
Шири-няр олса да, щеч кимся, ялбят.
Тяхт цстя чыхмаьа етмяз ъясарят.
Тяхтя нягш едилмиш о бир ъцт аслан
Дюнмцшдцр тахтайа тяхт горхусундан.
Сянин дярэащына эялян бир няфяр
Йолуну азарса, бол силля йейяр.
Инди сян бир дцшцн ня дярэащдасан
Эюр неъя, щансы бир сейрянэащдасан?
128
Бу гапы юнцндя олмалысан гул,
Йолун бура дцшся, эял, ядябли ол!
Юзцнц сайырсан яэяр щюкмцдар,
Итля, эюзятчийля, де, ня ишин вар?
Дцздцр, тцнд данышдым сянинля, амма
Будур хасиййятим, мяни гынама!
Бу йанар цряйим о заман эюйя
Эетмишди, сейр едиб сирр юйрянмяйя.
Инди гайытмышдыр, эятирдийи сирр
Бунлардыр, сюйлядим мян сяня бир-бир..”
Гоъа бу саф, тямиз сюзляри деди,
Бу сюзляр шаща чох ясяр еляди.
Цзц эцняш кими ишыглы, парлаг,
Тялясди сарайа ордан чыхараг.
Ямр етди катибя, о да диггятля
Йазды бу сюзляри зярли бир хятля.
ЩИНДЛИ ЩЯКИМИН
ИСКЯНДЯРЛЯ СЮЩБЯТИ
Мцьянни, чал, оху, диля эялсин саз!
Бцлбцлляр баьларда сакит дайанмаз.
Гызышсын цряйим сянин няьмянля,
Мяним дя лал кюнлцм гой эялсин диля!
Щямин дцнйаэюрмцш философ деди:
“
Бу щикмят шаща чох тясир еляди.
Шадлыьы мянасыз эюрцб дцнйада.
О, мейи, мязяни салмады йада.
Ачылды сящярин зяррин пярдяси,
Эюрцндц эцняшин эцляр чющряси.
Билик айиниля Искяндяр йеня
Чыхды юз мющтяшям шащлыг тяхтиня
129
.
Бир хадим тязимля эятирди хябяр
Ки, эялиб щцзура Щинддян бир няфяр.
“
Шаща дейилмяли сюзцм вар”, дейир,
Шащын щцзуруна изин истяйир.
Ешитъяк, буйурду она Искяндяр
Ки, муьу Эцняшя тез йетирсинляр
130
.
Шащын ямри иля эюстяриб щюрмят,
Елчини сарайа етдиляр дявят.
Ядябля, ярканла, о муь яйилди,
Атяшин юнцня тязимля эялди
131
.
О парлаг эцняши тяхт цстя эюръяк
Она сяъдя етди атяшпярясттяк:
Шащын фярманыйла хидмятчиляр дя
Ону отуртдулар лайигли йердя.
Мяълисдя йердян та эюйляря гядяр
Щяр шейдян чох ширин сющбят етдиляр.
Щяр кяс баъардыгъа цряк сюзцнц
Дейиб эюстярирди орда юзцнц.