641
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Илкин тилсим кими йаранмыш торпаг.
Галан тяркибляр дя ондандыр анъаг.
Щярякят гцввяси она етди кар,
Атяши сюндцкъя йаранды бухар.
Онун да ян парлаг зярряляриндян
Улдузлар йаранмыш, - фикриндяйям мян.
Бухарда вязнъя аьыр оланлар
Щяря бир мяркяздя тутурду гярар.
Онлардан биринъи - ишыглы оддур,
Дцнйанын ян йцксяк таьы да одур.
Икинъи - щавадыр, щярякятдядир,
Щярякят етмязся, билинмяз нядир.
Цчцнъц - судур ки, тяравят веряр.
Щяр шейя тязялик, лятафят веряр.
Дюрдцнъц - торпагдыр, тапдайыр яййам.
Тапданан кюксцндян тоз галхыр мцдам.”
СОКРАТЫН ДЕДИКЛЯРИ
Сократын нювбяти йетишян заман
Санки хурма йаьды йеря аьаъдан,
Деди ки: “Падишащ, шадлыгла юмр ет.
Дин-билик йолунда даим юндя эет!
Сяня шикар олсун бцтцн арзулар,
Сиррляр гаршысында даим ашикар.
Шащын сордуьуну ким дейя биляр?
Чцнки чох эизлиндир сордуьу сирляр!
Ким неъя баъарыр фикир сюйлясин.
Варыны щцзура тягдим ейлясин.
Хилгят сящифяси ачылмамышдан
Биръя вцъуд вармыш, о да йарадан.
Бир булуд йаратмыш язми, ъялалы,
Шимшяйи, йаьышы олмуш файдалы
Онун йаьышындан йаранмыш эюйляр.
Илдырымындан да эцняш, ай, цлкяр.
Маддяляр чюкдцрцб ондакы бухар,
Бу йери йарадыб етмиш бяргярар!”
Бялядчи эетмяди бундан о йана,
Артыг данышмагда эюрмяди мяна.
ФЯРФУРЙУСУН ДЕДИКЛЯРИ
Алим Фярфурйус да тязим ейляди.
Торпаьы юпяряк беля сюйляди:
“
Ей шащ, юмр едясян дурдугъа дювран,
Бцтцн дювранларын шащы оласан!
Дцнйа бош галмасын ядалятиндян,
Чцнки зцлмц, гящри гящр еляйянсян.
Щагсевян падшаща ъаваб олараг,
Ярз едим фикрими мян дя бу сайаг:
Щяля бу дцнйалар йаранмамышдан
Бир ъювщяр йаратды бюйцк йарадан.
Танрынын фейзийля йетирдийи бу.
Ъювщяр бир мцддятдян дюнцб олду су.
Икийя бюлцндц сонра бу су да,
Йары цздя галды, йарысы алтда,
Бунлар андырырды мцшкц, кафуру,
Йарысы майеди, йарысы гуру
150
.
Майе олан щисся етди щярякят,
Гуру олан ися тапды сцкунят.
Щярякят еляйян - эюй олду, парлаг.
Сцкунятдя галан - бу йер, бу торпаг.
Мяним дя билдийим бунлардыр ки, вар,
Дцшцнъям чыхмайыр бу щяддян кянар.”
ЩЦРМЦЗЦН ДЕДИКЛЯРИ
Щцрмцз дя ял атды гыфыла сары
151
,
Зянъири чейняди яглин ачары.
Дцйцнц ачмадан яввял сидг иля
Шаща дуа едиб башлады беля:
“
Ачыла биляъяк щяр дцйцня сян,
Эюрцм ки, ягл иля цстцн эялясян!
Фяляк истяйинъя елясин ряфтар.
Шадлыьын ябяди олсун пайидар!
Падшащ щяр будаьын сюз бящяриндян
Лцтф едиб бир мейвя истяйирся, мян.
Ялбяття, чыхмарам беля фярмандан,
Мян дя юз фикрими еляйим бяйан:
Дцшцнъя йолуна дцшяндян бяри
Сейр етдим фирузя рянэли эюйляри.
Зяннимъя, бу дярйа шювкятли эюйляр
Даь башына чюкян тцстцйя бянзяр.
Бу горхунъ тцстцнцн цстцндя анъаг
Бир еля нур вар ки, пак, тямиз, парлаг.
Юртмцшдцр о нуру тцстц пярдяси,
Шан-шан эюрцнмядя тутгун чющряси.
Пярдяйя нягш олан пянъярялярдян
Ишыглар сцзцлцр ъащана щярдян.
Бизим эюрдцйцмцз Эцн, Ай, улдузлар
Щямин ишыгдандыр бцтцн щяр ня вар.
Вардыр бу хилгяти йарадан, фягят,
Билмирям ня сайаг олмуш илк хилгят..”
ЯФЛАТУНУН ДЕДИКЛЯРИ
Яфлатун, о устад, гялбини ачды,
Дянизтяк эювщярляр, дцррляр сачды:
“
Айдын дцшцнъяли дцнйа шащындан
Дцнйада щеч бир сирр галмасын нищан.
Бяхти щяр бир ишдя она йар олсун,
Гуртулуш йолунда даим вар олсун!
Шащын сордуьуну дейярик шяксиз,
Амма идракындан чякинирик биз.
Щеч йохдур горхумуз йанлыш сюзлярдян.
Чцнки бящс едирик намялум йердян.
Дцшцнцб мян беля верирям гярар
Ки, йохдан йаранмыш бцтцн варлыглар!