645
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Надандан, ъащилдян даим кянар ол!
Баьлы бир гапыйа ачар ахтарсан,
Анъаг алимлярдя ахтар, тапарсан.
Яэяр сащиб олсан дювлятя, вара,
Шцкр еля бунунчцн пярвярдиэара.
Зяфярляр чаланда, йетяндя кама
Аллащын ховфуну йаддан чыхарма.
Аллащдан горхана бяхти йар олар,
Ондан горхмайанлар даим хар олар.
Сяламят йашамаг истясян яэяр,
Ода цзяррик ат щяр эцн, щяр сящяр.
Пис эюзя инанма, ондан эяз кянар,
Щеч юз эюзцня дя етмя етибар.
Демиш мцдрик гоъа беля бир мясял:
“
Эяряк йаман эюздян горунсун эюзял!”
Бир аьаъ чох уъа галхмаса, инан,
Шиддятли кцлякдян эюрмяз бир зийан.
Овлагда овчулар ох атса яэяр,
Дикбаш тякяляря даща чох дяйяр.
Щяр кяси ютмякчцн чыханда йола,
Тялясмя, щясядя йол вермя ясла!
Щясяд дярдя салар даим инсаны,
Инсана йад едяр досту, ашнаны.
Щеч кяси галдырма кинля йериндян.
Галдырдын, йеря сяр архасыны сян!
Бирийля кющнядян оларса кинин,
Кюкцнц газыма онун няслинин.
Ата интигамын алма оьулдан,
Чалышыб онунла дост ол щяр заман.
Эцняшля кюлэядя чох аздыр ара,
Бири ишыглыдыр, бири гапгара.
Тикан хурма иля бир йердя битяр,
Бири зящярлидир, бири гянд-шякяр.
Наггайа гоншудур сядяф дярйада,
Гылынъ йох, дцрр верир шаща дцнйада
169
.
Гардашын ганыны алма гардашдан,
Тамам айры шейдир чцнки сцдля ган
170
.
Бир кясчцн юзэяни инъитмяк олмаз,
Гойуну гойунун айаьындан ас!
Истясян аллащдан мярщямят, кюмяк,
Пислийи кюкцндян атасан эяряк!
Пислярля фяляк дя еляр пис ряфтар,
Йахшылыг эюрярляр даим йахшылар.
Щямишя дцнйада йахшылыг ахтар,
Йахшы ад алмагда ябядиййят вар!
Йахшы адлананла йахшы ол мцдам,
Йохса сян юзцн дя оларсан бяднам.
Заты пис олана цз эюстярмя сян,
Гурду бяслямякдян зийан чякярсян.
Бядэювщяр адамла щеч аддым атма,
Юз тямиз кимйаны кцлляря гатма.
Бядясил оларса яэяр бир адам
Гырмызы эювщяри саралдар тамам.
Аьыллы адамла дост олсан яэяр,
Елми, мярифяти сяня дя кечяр.
Чох пул газанмаьы елясян ниййят,
Пулсуз адамларла етмя мяслящят.
Ъиддиййят эюзлямяк йцнэцл адамдан -
Эювщяр истямякдир арпа сатандан.
Эур, юкцз, йа пялянэ, - бцтцн щейванлар
Анъаг щямъинсийля эязяр, доланар.
Наъинс олар ися яэяр бир няфяр,
Ондан эюряъякдир чохлары зяряр.
Ики саф эцзэцнц гойсан цз-цзя,
Онларда бир лякя эюрцнмяз эюзя.
Горхма аъизляря зцлм едянлярдян.
Йохса гям-гцссяйя батарсан щюкмян.
Инсана рам олса асланлар яэяр,
Буну инсафдан йох, горхудан едяр.
Щяйасыз адама гаршы сярт ряфтар
Йумшаг давранмагдан файдалы олар,
Ишини бярк тутан дцшмяни йохла.
Йумшаг-йумшаг чаьыр, тутдун, бярк сахла!
Башы фитня долу оларса щяр кяс,
Ширинликля чаьыр, итиликля кяс.
Ики хам бядхащын бирся гярары,
Фянд иля, тядбирля айыр онлары!
Гурд иля пялянэи сал бир-бириня.
Сянин истядийин йетсин йериня.
Шащ вя йа якинчи,- эюзлямя нясяб,
Юзцня эюря вер щяр кяся мянсяб.
Эцълцнцн йанына эцълцнц эюндяр,
Алимин цзцнц алимя дюндяр.
Эюндярдийин адам ишбилян олса,
Щеч юйцд-нясищят истямяз ясла!
Пасланыб кясмяся гылынъын яэяр,
Гызыл вер, дашлары дямиря дюндяр
171
.
Хязиня гызылы йыьмаг цчцндцр,
Гызыл да дцшмяни йыхмаг цчцндцр.
Гуйругла мцмкцндцр тцлкцнц тутмаг.
Ширнийя алданар щямишя ушаг.
Халгын мяълисиндя мцтрцбтяк шад ол,
Сярвсян, кибрдян, чалыш, азад ол
172
.
Дцнйаны сцбЩ кими нурунла бязя,
Ъамалын сящяртяк эюрцнсцн эюзя.
Бязямя юзцнц сян рейщансайаг,
Юзэянин ялиндя ол нурлу чыраг
173
.
Сянинчцн бир йцкдцр даим хязиня,
Динъялмяк истясян, вер юзэясиня,
Зяр атяш дейил ки, даим йыьылсын,
Гыьылъым кимидир, эяряк даьылсын.
Гызыл йа сащиби хошдур? - Сорма сян,
Дцйцн бянддян писдир, бянд дядцйцндян
174
Бир эцн атяшпяряст сорушду оддан:
“
Сюйля, мян йахшыйам, йа сян йахшысан?”
О деди: “Истясян дцзцнц билмяк,
Мяня йанмаг эяряк, сяня дя юлмяк!”
Эениш ятякли ол, чцнки мейвяляр