653
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Адамлар эюндяриб тяърцбя етди.
Гоъанын сюзляри дцз-доьру чыхды,
Дашлар чохларыны торпаьа йыхды.
Искяндяр ямр етди, бир мигдар ясэяр
Миниб дявяляря ора эетсинляр,
Сарынсын эюзляри йетишян заман,
Йыьыб эятирсинляр щямин дашлардан.
Ня гядяр баъарса топлайыб щяря,
Чатсынлар дашлары тез дявяляря.
Без иля бцрцйцб бярк сарысынлар,
Цстдян дя чох галын шейляр салсынлар.
Дашларла йцкляйиб о дявяляри,
Дашлыгда галмайыб дюнсцнляр эери.
Шащын адамлары динляйиб буну,
Иъра елядиляр буйурдуьуну.
Юлцм горхусундан шащ иля орду
Йел кими тярк етди о горхунъ йурду.
Дявя сцрянляря падшащ ямр етди,
Йцз дявя о сары гумдан йцклятди.
Имарят тикмяйя йарарлы олан
Сулу бир чямяня чатдыьы заман,
Буйурду, дашлары йеря тюкдцляр,
Онлардан бир бюйцк бина тикдиляр.
Парчайа сарынмыш щямин дашлардан
Еляъя сарыглы гойуб, ачмадан,
Онлары гайдайла дцзцб йыьдылар,
Тикдиляр гапысыз уъа бир щасар.
Дашбадам сайаьы эюзял гясрляр,
Щярясинин щцснц бир юзэя тящяр.
О сары торпагдан палчыг тутараг,
Байырдан чякдиляр щасара суваг.
Щасар ичяридян чылпаг диварды,
Чцнки бу пярдядя эизли сирр варды.
Алимляр бу ъцря едир рявайят:
Арадан кечинъя бир хейли мцддят,
Чцрцйцб сарьылар тюкцлдц йеря,
Йедди рянэ эювщярляр чыхды защиря.
Биналар хариъдян вермирди зийан,
Чцнки суваг варды сары палчыгдан.
Эейими сойунду дахилдян щасар,
Юлцрдц орайа айаг басанлар.
Ора йетишяндя щяр йолдан ютян,
Щасары ичиндян эюрмяк истяркян,
Бир гапы ахтарды, тапмады анъаг,
Щасара дырмашды кямянд атараг.
О щасар дашлары бир адам эюръяк,
Алырды ъаныны ащянрцбатяк.
Батманы адамы юлдцрся яэяр,
Эюр даьтяк галанса няляр тюрядяр?
Дейирляр: гцрурлу шащлардан бири
Яфсаня сайараг беля сюзляри,
Бир адам эюндярмиш, тяърцбя етмиш,
Ешитдийи сюзляр сцбута йетмиш.
Бинаны гуртарыб, сонра Искяндяр
Дярйадан сящрайа еляди сяфяр.
Алты ай йол эетди сонсуз чюллярдян,
Гошун тянэя эялди ахыр сяфярдян.
О, фил айаьыйла сящралар кечди,
Нилин сащилиня эялиб йетишди.
Чайын мянбяйини истяди эюря,
Чыхан олмамышды о йцксякляря.
Искяндяр чох ити бир щярякятля,
Бюйцк мятанятля, бюйцк ъцрятля
Дюрднала чапырды чайла йанашы,
Ашырды сел кими о, даьы-дашы.
Даьлары, чюлляри кечяряк эетди,
Нящайят, даь-дяря ахыра йетди.
Гуру гумлуглары кечиб ютцрдц,
Ахырда йамйашыл бир тяпя эюрдц.
Тяпянин ятрафы уъа даьларды,
Минатяк йамйашыл дашлары варды,
Бу дашлар кясмишди чыхаъаг йолу,
Йол эедян азарды орда саь-солу.
Миналы даьлардан бцллур сцтунтяк
Шялаля ахырды йолу кясяряк.
Ити дашлар иля долуйду щяр йан,
Йол тапа билмязди тяпяйя инсан.
Бянзярди тиканлы тяпя кирпийя.
Зиллятля галхсайды бири зирвяйя,
Орда унударды язиййятляри,
Кечярди о цзя, дюнмязди эери.
Бириси, йа мини чыхсайды бура,
Бурдан да учарды о чямянзара.
Ора нечя няфяр олдуса ряван,
Олмады бир няфяр эери гайыдан.
Эедянляр нядянся салырды мяскян,
Тяхтц таъ тапырды орда дейясян.
Гошуну етмирди онлар бир дя йад,
Галырды онлардан гуруъа бир ад.
Йыьды алимляри йеня Искяндяр,
Бу ишя бялкя бир чаря етсинляр.
Дедиляр: “Йарамаз тякликдя эетмяк,
Орайа чыханлар ъцт олсун эяряк.
Бирбаша чыхмаг да ора чятиндир.
Йолда динъялсинляр он аддымда бир.
Тяпяйя йетишиб дайансын онлар.
Сонра тядбирляри ишя салсынлар.
Щейрятя дцшмясин дейя эюзляри,
О цзя тядриъля бахсын щяр бири.”
Нятиъя вермяди бу сон тядбир дя,
Йыьды алимляри Искяндяр бир дя.
Дцшцнцб вердиляр беля бир гярар:
Щцнярли, виъданлы бир шяхс тапсынлар.
Дцнйаэюрмцш олсун, йазмаг баъарсын,
Эедяндя гялямля каьыз апарсын.
Эютцрсцн йанынъа язиз оьлуну,
Дярд-гямдян горусун ювлады ону.
О даьы чыхдыгда оьлу да щяр ан