658
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Учушан гушлары эюряндя орда,
Юз фикир гушуну учуртду о да.
Ямр етди: кюк, арыг, ня олур олсун,
Йыьыб эятирсинляр дцз мин баш гойун.
Щямин гойунлары кяссинляр онлар,
Ятини доьрайыб парчаласынлар.
Атсынлар о мядян сайылан йеря,
Ят иля галаныб долсун о дяря.
Шащын ямри иля эюрцлдц тядбир,
Гойунлар кясилиб сойулду бир-бир.
Алмазлар мядяни сайылан йери
Ятля долдурдулар атыб лешляри.
Ятя алмаз дузтяк йапышан заман
Гушлар да учушуб эялди щяр йандан;
Кабабла “дузу” да алдылар онлар,
Галды о дярядя йалныз иланлар.
Гайалар цстцня гонуб йедиляр,
Щяр гушун далынъа эетди он няфяр.
Тюкцлян алмазы онлар йыьараг,
Шащын щцзуруна дюндцляр гывраг.
Шащ йыьды бир йеря о алмазлары,
Писляр эюмэюй иди, йахшылар сары.
Шащ ордан ашаьы дюнцб эяляряк
Енди даьдан ахан гцдрятли селтяк.
Онлар чох сцр ятля ендиляр даьдан,
Йох иди бир няфяр бялядчи-филан.
Атларын налындан одлар йаьырды,
Дюшцндян тяр дейил, ганлар ахырды.
Бир ай йол эетдиляр онлар бу сайаг,
Галмады миникдя саламат дырнаг.
Ахыр хошбяхтликля гуртарды бирдян
Гошун шикайятдян, шащ язиййятдян:
Гошуну шащ дашлыг йердян чыхартды,
Щям абад, щям эениш бир йеря чатды.
О мцнбит торпагда йаьышдан, гардан
Эюмэюй якинлярля долуйду щяр йан.
Йамйашыл, шян, эюйчяк эюрцб о йурду,
Гялби щясрят иля ора учурду.
Атлар аъ, бураса эюй отла долу...
Башлары гарышды, аздылар йолу.
Бир эянъ, - ялиндя бел, айаьы йалын
Дурмушду зямидя шир кими дальын.
Иэидди, тярифя йох ещтийаъы,
Башына лайигди Кяйанлар таъы.
Бел санки ялиндя гызыл ачарды.
Цзцндя иш-эцъцн нишаны варды.
Бели эащ галдырыр, эащ ендирирди,
Суйу эащ кясирди, эащ да верирди.
Шащ дявят еляйиб сорушду ондан:
Нядяндир торпаьа мейлин, ей ъаван?
Бир эюзял оьлансан, дцшцнъян дя вар,
Эюзял иш эюрмяли эюзял инсанлар.
Сяня лайиг дейил бу чюлдя гултяк
Ялиня бел алыб рянъбярлик етмяк.
Беля эюзял, парлаг эювщяря ясла
Йарашмаз торпаьа гахылыб гала.
Лап шащлыг верярям истясян сяня,
Ял чяк бу торпагдан, гулаг ас мяня..”
Аьыллы якинчи ейляйиб хитаб,
Верди падишаща ядябля ъаваб:
Ей дцнйа алими, адил щюкмцдар,
Сяня рам олмушдур хамлар, щарынлар.
Бир еля иш вер ки, щяр пешякара,
Гоймасын ишиндян ону авара.
Башга иш билмярям, якинчийям мян,
Падшащлыг елямяк эялмяз ялимдян.
Рянъбярин йатаьы даим бярк олар,
Биз йумшаг йатагда оларыг донгар.
Бярклийя юйряниб вцъудум мяним,
Чох йумшаг йатаьа дюзмяз бядяним.
Зярифлик еляся кобуд бядянляр,
Еля бил йапышган бал олмаг истяр!..”
Бу ъаваб падшащын эялди хошуна,
Црякдян “Афярин!” сюйляди она.
Сонра да етмякчцн ону имтащан
Сорушду: “Аллащын кимдир, ей ъаван?
Сяни ким горуйур дцнйада шярдян?
Де, няйя етигад еляйирсян сян?
Кимя гул билирсян, сюйля, юзцнц?
Тикибсян щансы бир йола эюзцнц?”
Эянъ деди: “Ей щагдан хябярляр верян,
Пейьямбярлик едиб дцз йол эюстярян!
Сянинля бир йолун йолчусуйам мян,
Мяним дя гиблямдир сянин юз гиблян.
Даьлары, дашлары, чаьлайанлары,
Эюйляри бязяйян кящкашанлары
Йарадан аллаща мян эеъя-эцндцз
Сяъдяйля сцртцрям бу торпаьа цз.
Бу гашы, бу эюзц одур нягш едян,
Юзцмдян хябярсиз мяня бяхш едян.
Даща нечя немят мяня эюндярмиш,
Онун йцздя бири мин файда вермиш.
Мяним дя боръцмдур она шцкр етмяк,
Аллащы таныйан шцкр едя эяряк.
Сян бир пейьямбярсян, мян аллаща гул,
Одур ки, едирям динини гябул.
Мян сяни яввялдян эюрцб йухуда,
Сайяндя дирилдим балыгтяк суда.
Инди, сян гаршымда зцщур едяндя,
Ямриня щямишя щазырам мян дя.
Дцнйа йетирмямиш сянинтяк инсан,
Сяни тяк йаратмыш бюйцк йарадан.
Алямдя шадлыьын майяси сянсян,
Дцнйаны щифз етдин юз сяддинля сян!”
Шащларын башчысы олан Искяндяр
Щямин хошхасиййят эянъя бир гядяр
Афярин!” сюйляйиб юпдц алнындан,
Аллащын адыны ейляди бяйан.