669
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Гялбляри бязяди онун тялими.
Искяндяр онлара щаггы эюстярди,
Дин, билик, мярифят, - чох шейляр верди.
Шащы мярщямятли, гайьыкеш эюръяк
Ачыб дярдлярини умдулар кюмяк:
Ей гялби шяфгятли агил щюкмцран.
Мцти гулларына, эял, ол пасибан!
Бу даьдан о йана вардыр бир дийар,
Сонсуз бир сящрадыр, сярт гайалыглар.
Ораны йяъуълар етмишляр мяскян,
Инсана бянзярляр, дивдирляр яслян!
Ширтяк алмазъайнаг, сярт, дямирцряк.
Щамысы хаиндир йыртыъы гурдтяк.
Тяпядян дырнаьа тцкляри биз-биз,
Йохдур цзляриндя бурундан бир из,
Бойлары бир гарыш, йемякляри чох.
Истидян, сойугдан горхулары йох;
Дишдян, дырнагдан да - йыртыъы щейван.
Гана щярисдирляр онлар щяр заман.
Йейинликдя цстцн эялярляр йеля,
Полады дешярляр дырнаглар иля.
Йемякдя, ичмякдя нашцкцрдцрляр,
Аллащы танымаз орда бир няфяр.
Дцнйада бу гядяр йемяли шей вар,
Анъаг ки, от-яляф йейярляр-онлар.
Йейярляр, йатарлар, иш-эцъ билмязляр,
Мини доьуланда биръяси юляр.
Онларын йериндя бир ъцр от битяр,
Веряр истиоттяк чох тцнд даняляр.
Щяр эеъя-эцндцздя ондан бир азъа
Йейяряк йатарлар еля ордаъа.
Бир хырман башга от версян дя яэяр,
Йейярляр, йеня дя доймаг билмязляр.
Айла Эцн сямада цз-цзя эялъяк
Онлар гайнашарлар хырда гурдлартяк.
Ня дцшся, горхусуз тутуб йейярляр
Бу сайаг, Ай йары олана гядяр.
Эюйдя Ай кичилиб оланда йары
Азалар бир гядяр иштащалары.
Гара булудлардан илдя бир кяря
Бюйцк бир яждаща дцшяр о йеря;
Йаман йекя олур щямин о щейван.
Йяъуълар дойунъа йейярляр ондан.
Йыхылыб галарлар, бир айа гядяр
Сярхоштяк йатарлар, щеч ня йемязляр.
Кюкля отдан башга билмязляр йемяк.
Хястялик эюрмязляр юлян эцнядяк.
Бир няфяр юлярся онлардан яэяр,
Щамысы йыьышыб юлцнц йейяр,
Шоран торпагларда ня мурдар галар.
Ня дя юлцляря газылар мязар.
Йахшы ъящяти дя будур: о торпаг
Мязардан халидир, мурдардан узаг!
Арабир щцъумла талайыб бизи,
Хараба гойарлар евляримизи.
Гойун-гузумузу апарыб онлар.
Йейярляр ня гядяр азугямиз вар.
Бу итсифятлярдян горхдуьу гядяр
Ъанавардан горхмаз бизим сцрцляр.
Бизляри гырмагчын едярляр говьа,
Дидярэин саларлар йурддан узаьа.
Биз уъа даьлара гачыб горхудан
Гуштяк аьаъларда саларыг мякан.
Анъаг айаглары сцстдцр бир гядяр,
Ардымызъа даьа чыха билмязляр.
Бу бюйцк бяланы биздян яэяр сян
Дяф етсян, чох бюйцк сяваб едярсян!”
Искяндяр билди ки, зордур йяъуълар,
Йягин щяр бириндя бир фил эцъц вар.
Бир сядд уъалтды ки, орда поладдан,
Олмаз щяшря гядяр ону даьыдан.
Она уъа бяхти кюмяклик етди.
Тикилиб гуртарды Искяндяр сядди.
Дюнцб бир шящяря эялди шащ ордан,
Ахтарыб тапмады орда бир инсан.
Йеня сяфяриня давам етди шащ,
Кючмяйя башлады ордан гярарэащ.
Бу ишдян кечяндя бир хейли мцддят,
Бир ай даьлар, чюлляр ашыб, нящайят,
Эюзял бир мянзилдя мяскян салдылар,
Бу йердян щамысы мямнун галдылар.
Бир йол тющфяситяк бюйцк щюкмцран
Эюстярди гошуна шящри узагдан.
Башга ъцря иди бурда тябият,
Су иля, якинля тапмышды зийнят.
Щасарсыз, диварсыз баьларды щяр йан,
Бол-бол сцрц варды, йохду бир чобан.
Гошундан бириси тяр мейвяляря
Ялини узадыб истяди дяря,
Щямин мейвялярдян бирини дяръяк
Бядяни гыъ олуб галды камантяк.
Башга бир атлы да гойун тутанда
Ону бярк гыздырма тутду бир анда.
Искяндяр: “Бах, бунлар ибрятдир”, дейя,
Ялини вурмады орда щеч няйя.
Гошуна ямр едиб шащ деди: “Щеч кяс
Юзэянин баьына тохуна билмяз!”
Тялясик эедяряк ордан бир гядяр,
О ахар-бахарлы йердян кечдиляр,
Ъянняттяк, немяти бол-бол, фираван
Бир шящяр эюрдцляр онлар узагдан.
Эялиб дарвазайа чатды Искяндяр,
Эюрдц ки, гапыдан йохдур бир ясяр.
Мцдрик гоъаларла эирди шящяря,
Баш вурду онларла бурда щяр йеря,
Эюрдц чох бязякли, долу дцканлар,
Анъаг ня гапысы, ня гыфылы вар.
Няъиб шящяр ящли ону эюрянтяк