675
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Чцнки шащ бязминдя ядяблийям мян!
Яфсуслар олсун ки, бу нурлу чыраг,-
Гуртарыбдыр йаьы, - хамуш олаъаг.
Анъаг йаьсызлыьын галма дярдиня,
Бялкя йаь йетишди, ойанды йеня...”
Искяндяр деди ки: “Бу сюздян ял чяк,
Яъяли йетяндя инсан юляъяк!
Ямримдя дейилдир дювр едян эюйляр,
Ялимдя дейилдир Эцняш, Ай, Цлкяр...
Бир овуъ торпагла бир гятря суйам,
Бунлардан йоьрулуб язялдян майам.
Щаггын сайясиндя бюйцдцм, артдым,
Нящайят, еля бир рцтбяйя чатдым
Ки, Шяргдян Гярбядяк эяздим щяр йаны,
Кечирдим ялимя бцтцн дцнйаны.
О заман ъащана бир шащ идим мян,
Ъанымда ъан варды, саьламды бядян.
Инди ки, зяифлик цз верди ъана,
Эяряк сяфяр едям башга ъащана.
Мяьрурлуг мейлиня уйма ки, щейщат,
Долмаз бу гуйуйа о аби-щяйат!
Сусуза ейлямяз ъящянням ялаъ,
Сян о дюрд чешмяли бещиштдян сюз ач
241
.
Йалварыб аллаща, ейля ибадят,
Бялкя о ейляйя мяня мярщямят...”
Эцняш кючцб эетди, гаралды дцнйа,
О шащлар шащы да эетди йухуйа.
Горхунъ яждащатяк эеъя гапгара,
Гаты бир гаранлыг чюкдц йоллара.
Даш гялбли бир эеъя, дящшятли зцлмят,
Зцлмятдя ким эюрмцш шяфгят, мярщямят?
Ишляри дцйцня салан улдузлар
Санки додаьына вурмушду мисмар.
Бу оьру фяляк дя, оьрулар тутан
Ай да гыр кцпцня дцшмцшдц чохдан.
Гапгара тцстцйя бцрцнмцш дцнйа,
Тцкля ъящяннямдян асылмыш эуйа.
Санки яримишди шащ сящярядяк
Ийирми йеддинъи эеъяки айтяк
242
.
Анасы йадына дцшдц, Искяндяр
Сарсылды, црякдян олду мцкяддяр.
Буйурду, щцзура аьыллы, зиряк
Румлу катиблярдян бири эяляряк,
Гялями гапгара щисля долдуруб,
Язиз анасына йазсын бир мяктуб.
Ана дили кими ширин дил иля
Она анд веряряк башласын беля:
Анаъан, сян мяни ейляйяндя йад
Сыхма цряйини, гопарма фярйад!”
Щяр ким охусайды бу йазыланы
Гапгара эюрярди бцтцн дцнйаны.
Катиб гялямини чяртди гуртарды,
Уъуйла фяляйин баьрыны йарды.
Вярягя ябири йайдыгъа гяшянэ,
Каьыз дюнцб олду мцшкин бир ипяк
243
.
Йазанда о зяриф мяналы сюзц
Катибин щейрятдян гаралды эюзц
Инсанын эюзцня ишыг бяхш едян
Танрынын адына о йазды ящсян:
Бир олан аллаща щамы мющтаъдыр,
Щамынын дярдиня тяк о ялаъдыр!”
Бюйцк йараданы эятириб диля
Катиб мяктубуну башлады беля:
Мяндян - Искяндярдян бу намя эетсин,
Дюрд йох, биръя олан анама йетсин
244
.
Анаъан, гятряйя дюндцся чешмя,
Су габы суда да сынар, гям чякмя!
Аьаъдан дцшдцся бир гызыл алма,
Нарынътяк рювнягдян дцшцб саралма!
Солду, сары-эцлцн эетди нювраьы,
Галсын гызыл эцлцн йашыл будаьы.
Анаъан, бу сюзя инанмырам мян:
Мящяббят кюнцлдя чох олур дилдян.
Ешидиб од тутар синяндя цряк
Ки, шащлар эцлцнц апарыб кцляк.
Йанма, бяслядийин балан гайытмаз,
Ялини о йанан цряйиня бас!
Заман етсин сяни бу оддан кянар,
Сяня сябир версин о пярвярдиэар!
Сяни анд верирям ямдийим сцдя,
О ширин лайлайа, о илк юйцдя,
Дцнйадан эянъ эетмиш бир ювладына,
Аьлайан ананын о фярйадына,
Диня ямял едян пак инсанлара,
Дцнйаны йарадан пярвярдиэара,
Ганун-гайда гойан щяр пейьямбяря,
Ъяннятдя ябяди юмр едянляря,
Торпаьын алтында щябс оланлара,
Бещишт эцлзарындан зювг аланлара.
Бцтцн ъанлылара ъан верян ъана,
Гямдян ниъат верян, ъан гуртарана,
Сяха дянизинин ъошьунлуьуна,
Вцъуду йарадан щагг буйруьуна,
Адларын фювгцндя дайанан ада,
О нягшя ки, зийнят верир вцъуда,
Йедди гат уъалан эюй пярэарына.
Йедди улдузун да пак адларына,
Аллащы севянин мярифятиня,
Шцур сащибинин фярасятиня,
Елмдян нурланыб йанан щяр шама,
Мярщямят сащиби фазил адама,
Еля бир баша ки, бяхтя нур сачыб,
Еля айаьа ки, дцз йоллар ачыб,
Пакизя фикирли, о саф яряня,
Мцшкцлляр ачана, ниъат веряня.
Дарда галанларын пак ниййятиня.
Азад инсанларын хош адятиня,
Йохсуллары севян ъомярд султана.