676
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Султантяк эюзц тох, йохсул инсана,
Сцбщцн эцл-чичякля эцлцшмясиня,
Эюзлянмяз тяамын хош дцшмясиня,
Бидарын муниси сящяр чаьына,
Аьлар гяриблярин пак торпаьына,
Йазыг мящбусларын дярди-дилиня,
Мцгяддяс мещрабын нур гяндилиня,
Тяшня бир тифилин сцд щясрятиня,
Нацмид гоъанын зялалятиня,
Хястя гяриблярин интизарына,
Дюйцлмцш йетимин эюз йашларына,
Дярд-гямдян эушяйя чякилянляря,
Шахтадан дырнаьы тюкцлянляря,
Дярдлинин чарясиз ойаглыьына,
Чарясиз галанын йазыглыьына,
Язабдан сонракы асудялийя,
Пак, тямиз севэийя - алудялийя,
Яглин зяфяриня, цлвиййятиня,
Эизли ибадятин гцдсиййятиня,
Шцура йол ачан сюзя, дастана,
Бяшяр карваныны чякян сарвана,
Инсаны ичиндян йейян дярдляря,
Гяддини пцнщаны яйян дярдляря,
Дюзцмсцз адамда сября, гцдрятя,
Эюзялин цзцндя щяйа, исмятя,
Цмидсиз чякилян сон фяганлара,
Дадына щеч кимся чатмайанлара,
Динпярвяр адамда олан инама,
Пейьямбяря эялян вящйя, илщама,
Бцтцн инсанларын о сон йолуна,
Щамыйа ял тутуб кюмяк олана,
Инсаны сон йола салан гапыйа,
Бизи аьушуна алан гапыйа,
Цзцнц ахтаран бахышларыма,
Сясини ешитмяк интизарыма,
Мяня бяслядийин сонсуз щясрятя.
Дцшдцйцм бу дярдя, бу фялакятя,
Щямишя, щяр йердя дада чатана,
Ъан вериб ъан алан о йарадана...
Анаъан, бу мяктуб эялиб чатаркян
Чатыб гашларыны кядярлянмя сян!
Бу дцнйа фанидир, ябяс аьлама,
Мянимчцн йас тутма, гара баьлама!
Дцнйанын язялдян ахыры будур,
Яйилмя ялямдян, мятанятля дур!
Дцнйа бир кимсяйя галмышса яэяр,
Сяни дя гой цзсцн бу дярд, бу кядяр.
Анъаг бу дцнйаны фани эюряндя
Башгалары кими тохтаг ол сян дя!
Йох, яэяр бунлара бахмайараг сян
Мянимчцн йасхана гурмаг истясян,
Яввялъя шащаня бир мяълис дцзялт,
Эюзял йемяклярдян бир сцфря бязят,
Чаьыр гонаглыьа халгы щяр ня вар,
Бцтцн эялянляри еля хябярдар:
Тябрдя адамы йохса щяр кясин,
Буйурсун сцфряйя, дойунъа йесин!..
Яэяр йемиш олса онлардан бири,
Сян дя йе дцнйада аъы гямляри.
Щеч ким о сцфряйя ял узатмаса,
Сян дя унут гями, щеч батма йаса!
-
Оьлум юлцб, - дейя чякмя щеч мялал.
Эял, юз ишляринин гейдиняъя гал.
Икигат узун да олсайды юмрцм,
Ахыр йеня бир эцн варды бу юлцм.
Ян узун юмцр дя кифайят дейил,
Ня фярги, йашадын отуз, йа йцз ил?
Бещиштя эетмякдян горхармы инсан,
Минлярля ачар вар, йол да чыраьбан.
Ябяди бир тяхтя йийяляняркян
Ня цчцн разылыг елямяйим мян?
Йериндя тоз йохдур, эюйцндя думан,
Нийя ат сцрмясин орайа инсан?
Ялимдя галмады бу сахта сарай,
Сиз дя сябр еляйин, салмайын щарай!
Шябдизим сычрады чайдан о тайа,
Мяндян салам олсун доста, ашнайа
245
.
Бизи азад етди зиндандан фяляк,
Щамы азад олсун эюрцм бизимтяк!..”
Мяктубу йаздырыб о, йола салды,
Юзц дя ъяннятя сары йол алды.
Эеъяни сцбщ етди дярдля, язабла,
Кечди бцтцн эцнц мин изтирабла.
Эеъя юз тяхтини йцкляди филя,
Йер салды донуну эюйляртяк ниля
246
.
Эцн тутду цзцнц гцруба сары,
Гаралды цфцгдя гызыл сачлары.
Аъиз улдузларын яли бцкцлдц,
Эцмцш дырнаглары бир бир тюкцлдц.
Шащын аьыр-аьыр йумулду эюзц,
Ъырмаг-ъырмаг олду гямярин цзц.
Бир юрпяк тохуйуб эеъя сачындан.
Торпаьын башына юртдц асиман.
Зянябин аьзындан алараг зящяр,
Айын боьазына ону тюкдцляр
247
.
Башынын цстцндя эюръяк яъяли,
Шащын юз ъанындан цзцлдц яли.
Ясябдян сыхылды дамарда ганы,
Бир анда сусталды бядяни, ъаны.
Юлцм эюзцндяки гараны алды,
Сящяртяк аь цзц солду, саралды.
Ъандан бизар олуб, ъанындан кечди.
Ъаныны тапшырмаг вахты йетишди.
Гуш еля тез учду юз йувасына
Сцрятдя бахыш да чатмады она.
Дцнйада ня гядяр билиъиляр вар,
Бу эизли ишлярдян дейил хябярдар.
Бунун чарясини бир билян варса,