731
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йяни онун (Мящяммядин) Бцрагы яряб торпаьынын эюйляриндя Сцщейл улдузу кими парлады, онун нурундан
Йямянин тумачы рянэ вя хош гоху алды. Сцщейл - ъянубда эюрцнян чох парлаг бир улдуздур.
27
Эеъя отлаьындан, сярхош олараг
Ай кими эялмишди ялдя шябчыраг.
Яфсаняляря эюря, шябчыраг еля бир эювщярдир ки, дяниз аты сащиля
отламаьа чыхаркян ону юзц иля чыхарыр, ишыьында отлайыр, дойуб мяст оландан сонра йеня о эювщяри юзц иля дяни-
зя апарыр. Низами бурада Бцрагы щямин яфсаняви дяниз атына, Мящяммяди дя щямин нурлу эювщяря бянзядир:
ат, эювщяри (шябчырагы) дянизя апардыьы кими, Бцраг да Мящяммяди эюйляр дянизиня, асимана апармышдыр.
28
О сяййар дяниздян тоз гопарырды.
Бурада дяниз - эюйляря ишарядир. Йяни Мящяммяд эюйляри чох сцрятля кечиб эедирди.
29
Чатды щяр дянизя йедди цлкярдя,
Йедди йол йуйунду о дянизлярдя.
Йяни эюйлярин йедди тябягясини кечиб, даща да йцксякляря галхды.
Цтарид улдуза верди гялями,
Ялиня гялями алармы цмми?
30
Цтарид улдузу - кющня астроложи тясяввцря эюря, эюйлярин катиби сайылыр. Цмми ися савадсыз демякдир. Йяни
охуйуб-йазмаг билмяйян Мящяммяд юз эялиши иля Цтарид улдузуну савадландырды, ишыгландырды.
31
Ярш диванэащыны сцрятля кечди,
Дяръин дя йолуну бир анда бичди.
Дяръ - бурада Мящяммяд пейьямбярин эцйа мераг эеъясиндя кечдийи эюй пилляляриндян биринин адыдыр. Йяни
Мящяммяд эюйцн тябягялярини, о ъцмлядян дяръ пиллясини кечиб, йеддинъи гата йцксялди.
32
Аьыздан чыхмайан сяси ешитди,
Эюрцнмяз симаны зийарят етди.
Йяни Аллащдан эялян сяси ешитди вя эюзя эюрцнмяйян варлыьыны иман эюзц иля эюрдц.
33
Тярифя башласам дюрд йавярини,
Дюрд эювщяр сатан вар, дюрд эювщяр алан.
Бурада дюрд йавяр дедикдя, Мящяммяддян сонра онун йолуну давам етдирмиш олан дюрд хялифя нязярдя
тутулур. Эювщяр - бурада ислам дини демякдир. Дюрд эювщяр сатан вя алан - йеня дюрд хялифяйя ишарядир.
34
Бу дярвиш сифятли дюрд бюйцк солтан,
Дцнйайа олмуш дюрд тякбир охуйан.
Дярвиш сифятли дюрд солтан - йеня дюрд хялифяйя ишарядир. Дюрд тякбир - юлц цчцн охунан намаздыр; бурада цз
чевирмяк мянасындадыр. Йяни о дюрд хялифя дцнйадан цз чевириб, онун бцтцн варына эюз йуммушлар.
35
Базарлар олмушду сяс-кцйдян узаг,
Зынгыров сясиндян динъялмиш гулаг.
Йяни байыр-базар кцйдян, эурултудан бошалмыш, щяр тяряфя сяссизлик чюкмушдц. Эеъя гаровуллары йатмыш, зынгы-
ровларын сяси кясилмишди (Шащларын гаровуллары белляриня зынгыров баьлардылар ки, онун сясиндян йухулары гачсын,
йатмасынлар).
36
Дан йери башыны салмышды суйа.
Йяни Эцняш дя эюйцн дянизиня гярг олмушду.
37
Эащ башым дизимин цстцндя дальын,
Йер - башым алтмда, эюй - айаьымын.
Йяни башым дизимин цстцндя, фикря далмыш щалда хяйалат вя илщам эюйляриндя учурдум. Демяли, йер башымын,
эюй ися айагларымын алтында иди.
38
Эцняш гаршысында ярийянтяк мум,
О мумла эюзцмдян чякилди йухум.
Йяни Эцняш муму яридян кими, мяним гызьын фыкирляримля ъошьун илщамым йухуму яритмишди, сящяря гядяр
йатмамышдым.
39
Мцяззин башларкян биринъи гунут
Ки: “Субщаня щяййяллязи лайямут”..
Йяни азанчы яввял Аллащын ямрляриня табелик дуасыны охуду: “Щямишя дири вя ябяди юлмяз олан Аллаща алгышлар
олсун”, деди.
40
Башлады цряк, дил: “Шеир йаз” дейя,
Щарут, Зющря кими ъадуэярлийя.
Йяни Щарут вя Зющря бир-бири иля ешгбазлыгда ширин, эюзял сющбятляр вя сещрбазлыглар етдикляри кими, мяним дя