732
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
гялбим, дилим бядии сюз йарадыъылыьында мюъцзяли сянят ясярляри йаратмагла мяшьулдур.
Щарут вя Марут дини хурафатда Ики мяляйин адыдыр; Эцйа Бабил гцллясиндя бир гуйудан башыашаьы асылмышлар. Яфса-
няйя эюря, Щарут Зющря адлы бир гадынла ешгбазлыгда она сещр вя яфсун юйрятмиш вя эцйа бу гадын юйряндийи
сещр иля эюйя галхараг орада Зющря улдузуна чеврилмишдир. Зющря улдузу Иран мифолоэийасында щям дя эюй
чальычысы сайылыр. Фарсъа она Нащид дейилир.
41
Бу барлы аьаъдан ким ныейвя дярся,
Сюйлясин хошбяхтдир бу баьбан кимся.
Бурада барлы аьаъ Низаминин ясяриня - “Шяряфщамя”йя ишарядир. Ким мейвя дярся, йени ким “Шяряфнамя”ни
охуса... Баьбан ися о мейвяляри йетишдирян, йяни о сюзляри йазан Низамидир.
42
Анъаг бир шяртим вар: бир пара дяъял,
Гоншунун малына узатмасын ял.
Бурада Низаминин мцасирляри олан бязи хырда шаирляря ишаря едилир. Гоншунун малына узатмасын ял, йяни мяним
ясярлярими оьурламасын.
43
Дараъы оьрусундан горхармы дяниз?
Булудум йаьдырар ондан чох, шяксиз.
Йяни мяним тябим бир дяниздир: о, дамъы оьурлайанлардан горхмаз. Оьруларын апардыглары дамъылар явязиня
илщамымын булуду бир анда мяня ондан чох музд верир.
44
Ай ишыьы гядяр олса йцз чыраг,
Йеня Эцняш она вураъагдыр даь.
Бурада эцняш Низами, чыраг ися дюврцнцн хырда шаирляридир.
45
Даьлара булудлар аь кафур сачды,
Аъ торпаг аьзмы кафурчцн ачды.
Йяни даьдан кафур йаьдыран булуд эюрцндц - гоъалыгдан башымда сачларым кафур кими аьарды вя щяйатым сона
йетди (мцсялманлыгда юлцнц басдырмаздан яввял йуйаркян цстцня кафур сяпярляр).
46
Бу заман бир буъаг хошдур сарайдан,
Ойунъаг ялини узадар дювран.
Йяни гоъалыгда йохсулъа бир кцнъдя йашамаг сарайда кеф чякмякдян йахшыдыр, чцнки бу заман артыг дювран
инсаны гоъалыьына эюря яля салар, она истещза едяр.
47
Мяшригдян аьарды даща дан йери.
Йяни сачларым аьармыш, артыг гоъалмышам.
48
Башына таъ иля ким вурса бязяк,
Ямэяйи аь дейил, мцшк олсун эяряк.
Йяни таъа лайиг олан баша ширмайы кими аь сачлар дейил, мцшк кими гара сачлар лазымдыр; демяк, бунун цчцн гоъа
дейил, ъаван олмалыдыр.
49
Кечярся кюрпцдян бу Эилан атым,
Инанма Эилана бир дя гайыдым.
О заман йахшылыьы иля мяшщур олан Эилан аты нязярдя тутулур. Йяни юмрумцн Эилан аты щяйат кюрпцсцндян ке-
чяндян сонра бир дя дцнйайа гайытмайаъаьам, ябядиййятя гарышмыш олаъаьам.
50
Гябрим шцшясиня ял гойан заман,
О пак эювщярими щеч олмаса ан.
Шцшя - бурада тяпяъик мянасындадыр. Адятя эюря, биринин гябри цстцня эедянляр о гябрин тяпяъийиня ял басарлар.
51
Бир мей ки, суйу саф, ахан эцмцшдцр,
Ону щяр дюрд мязщяб щалал эюрмцшдцр.
Бурада зцлал суйу кими тямиз, саф шяраб демякля Низами эцйа ъяннятдя олан кювсяр суйуну нязярдя тутур вя
онун бцтцн мязщяблярдя щалал олдуьуну сюйляйир.
52
Дюрд мязщяб - мцсялманларын ики бюйцк гисминдян бири олан сцннилярин мязщябляридир: щяняфиляр, шафеиляр, щян-
бялиляр вя маликиляр.
Бяръистяк охум вар, атмарам анъаг.
Бяръис Мцштяри улдузунун фарсъа адыдыр. Бу улдуз Гювс (Каман) бцръцндя олдуьу цчцн ондан ох атармыш.
Низами анлатмаг истяйир ки, дцшмянлярля вя пахылларла мцбаризядя мяним дя Мцштяри улдузу кими силащым, сюз-
дян, шеирдян охларым вар, истясям вурарам.
53
Зющрятяк чякийя гойарам дирщям.
Зющрянин еви Тярязи бцръцдцр. Йяни мян дя сюз дирщямини (эцмцшц) Зющря кими тярязидя чякярям.
54
Щяр чилля гырх эцндцр, хялвяти миндир,