735
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
78
Бу Чин ипяйинин нахыш евиндя,
Манинин фырчасы дцшмцшдцр бяндя.
ЙянИ “Шяряфнамя” еля сяняткарлыгла ишлянмишдир ки, мяшщур сяняткар Мани бунун гаршысында щейран галмышдыр.
79
Улдуз эцзэцсцйля о бойцк гейсяр,
Гаранлыг ичиндян чыхарды эювщяр.
Йяни илк дяфя эцзэц гайыран, гаранлыг бир дямирин ичиндян ишыглы эювщяр чыхаран Искяндяр олду.
80
Булгар шящрини о, етди бяргярар,
О шящрин адыдыр яслиндя Бцн-гар.
Искяндяр зцлмятя эедяндя осбаб-яслящясини вя гошунуну бир маьарада гойуб эетмиш, сонра о маьаранын
йериндя бир шящяр тикдирмиш, адыны Бцни-гар гоймуш вя бу ад тядриъян Булгар шяклиня дцшмцшдцр. Бцни-гар -
маьаранын диби демякдир.
81
Дцнйайа эялмядян яввял хачпяряст,
Чякди бу дцнйайа хач кими бир хятт.
Искяндяр екватор хяттиндян бири Шимал, диэяри Ъянуб гцтбцня тяряф хятляр чякди, дцнйаны дюрд йеря бюлдц.
82
Щямин бу дюрд буъаг ятляси хятля
Щяндяси юлчцнц кечирди яля.
Ятляси хятт - екватор хяттитидян чякилян хятляря ишарядир. Бейтин мянасы будур ки, Искяндяр щямин бу дюрд хятля
щяндяся елмини йаратды.
83
Дюрд буъаг цстцня бир дя артырды,
Бу доггуз фяляйя беш нювбят вурду.
Дюрд буъаг - Искяндярин екватор хяттинин цстцндян кечян гцтбляр даиряси иля дюрд йеря бюлдцйц дцнйайа иша-
рядир. Йяни Искяндяр бу дюрд буъаг дцнйа цзяриндя еля бир наьарахана гурду, даща доьрусу, еля бир язямят
сащиби олду ки, сяси, тярифи доггузунъу фяляйя чатды.
84
О, рцби-мяскуну етди ашикар...
Гядим яряб ъоьрафийашцнаслары йери дюрд щиссяйя бюлярдиляр. Бунлардан йалныз бириндя инсан йашайырмыш. Мисра-
нын мянасы: дцнйанын дюрддя биринин мяскун олмасыны щяндяся васитясиля Искяндяр мцяййян етди.
85
Искяндяр бир бюйцк йол тягиб етди,
Дирилик суйунун далынъа эетди...
...
Дирилик суйунун олмады сону,
Анъаг инди тапды щяйат суйуну.
Йяни Искяндяр о заман аби-щяйат тапмаг цчцн зцлмятя эедяркян дцшцнцрду ки, о судан ябяди щяйат тапаъаг.
Лакин о вахт ахтардыьым инди “Шяряфнамя”нин булаьындан тапды вя ябяди щяйата йетди.
86
Хызр бу сцфряндя олмуш щямсцфрян,
Йетмиш йедди суда аьзыны йу сян.
Бу, Низаминин юзцня хитабыдыр. Мадам ки, сян сянят булаьынын даими щяйат суйуну ичяряк Хызр иля щямсцфря
олдун, о щалда даим доьру, тямиз сюзляр сюйля. Йетмиш йедди су - сон дяряъя тямизлик вя паклыьа ишарядир.
87
Рум шащы олду бу бяхшишдян чох шян,
Мумуну горуду йанар атяшдян.
Йяни Искяндяр (Бертелсдя - Дара) бу пешкяшдян севинди вя юзцнц Даранын гящриндян щифз етди.
88
Улдуз тярязиси ортайа эялди,
Талейи эюрцндц Ясяд бцръцндян.
Йяни рясяд алятляри ишя башлады. Онун бяхтиня Ясяд (Шир) бцръц дцшдц ки, бу да шцъаят вя гуввят яламятидир.
89
Эцняш йахынлашды о эцн Щямяля,
Эедирди елмдян чатсын ямяля.
Йяни бу заман Эцняш дя билик вя ямяк нишаняси олан Щямял бцръцня эирмишди.
Бундан сонра эялян цч бейтин мянасы белядир: бу заман тале улдузлары юз евляриндя идиляр; Цтарид улдузу Ъювза
бцръцндя, Ай вя Зющря Буьа бцръцндя, Мяррих ися юз фярящ еви олан алтынъы евдя иди. Сяадятя йахын олан беля
бир тале иля Искяндяр дцнйайа эялди.
Шярг астролоэийасында щяр планет цчцн ики ев, даща сонра ися бир йохуш, бир дя ениш еви гейд едилир. Юз евиндя вя
йохуш евиндя планетляр мцвяффягиййяти эюстярир. Астролоэийанын тясвир едилмиш щороскопунда ися (щороскоп -
орта ясрлярдя мцняъъимлярин инсан анадан оларкян онун талейини, эяляъяйини габагъадан сюйлямяк цчцн тяртиб
етдикляри улдузларын дцзцлцш ъядвялидир) бцтцн планетляр йа юз евиндя вя йа йохушунда эюстярилир. Демяли, бу
щалят мцвяффягиййяти, хошбяхтлийи хябяр верир.
90
Бяхтини охуду парлаг алнындан,