739
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йяни аъ адам кабаб тикяляринин ирилярини, йаьлыларыны йейяъяк, тох ися бу иштащдан мящрум олдуьу цчцн дярд
чякяъякдир.
133
Щарада эюрцнмцш аъиз бир йунан,
Беля бир эямини чыхарсын судан?
Йяни бир румлуда щарадан о гядяр эцъ ола биляр ки, эямини дяниздян чыхарыб говсун? Бурада дяниз Иран мям-
лякятиня, эями дя Дарайа ишарядир.
134
Дилини баьла ки, ялдя галсын баш,
Дил гуру оларса, боьаз олмаз йаш.
Гуру дил - сусмаг, йаш боьаз ися башын кясилиб гана булашмасы демякдир. Йяни дилини сахла ки, боьазындан ган
ахыдылмасын.
135
Ган иля исланмыш дилсиз бир башдан,
Шцбщя йох, йахшыдыр башсыз бир инсан.
Йяни баш кясилмиш олдуьу цчцн даныша билмяйян бир дил башы аьылсыз, биликсиз оланын дилиндян йахшыдыр. Демяк,
йерсиз данышмаг лал олмагдан писдир.
136
Мяълис гур, улдузлар нур верди йеря,
Фириштя гапыны ачмыш эюйляря.
Бюйцклярля мяслящятляш, мцщарибя вя сцлщ мясялясини мцзакиря вя щялл ет.
Тале улдузлары эюйдян бахыр, гядяр мялякляри асиманда гапылары ачыб эюзляйир.
137
Чямшид тарихини оху бир даща,
О айы эюр неъя удду яждаща.
Иран мифолоэийасында дейилир ки, чийинляриндя ики илан битмиш Зющщак
Ъямшидин тахтыны ялиндян алмышды. Бурада яждаща - Зющщак, ай ися-Ъямшиддир.
138
Щаман яждащайа сонра Фиридун,
Яждаща эцъцйля ачды ня ойун?
Йяни сонра Ъямшидин нявяси Фиридун бюйцк бир гцввятля щцъума кечиб, Зющщакы мяьлуб етди.
139
Юз мцлкцмдян мяня игта эюстярмя,
Сцщейля бараты Йямяндян вермя.
Бурада Искяндяр Дарайа ъаваб верир ки, юз юлкямдян мяня пай вермя. Сцщейл улдузу юзц Йямяндядир, йяни
Йямяня мяхсусдур, она Йямяндян барат верилмяз.
140
Дивлярля отуруб дурса Сцлейман,
Галмаз бармаьында цзцйц, Инан!
Ещтирас вя тамащ диви иля достлуг етмя, йохса Сцлейман кими падшащлыг цзцйцнц итирмиш оларсан. Шярг мифоло-
эийасындан мялумдур ки, Сулейман Билгейся ашиг олмушду вя она сонсуз дювлят вя сярвят вермяйя щазыр иди.
Билгейс дя Сцлеймандан йалныз цзцйцнц истямиш (Сцлейманын цзцйц “Мющри-Сцлеймани” ады иля мяшщурдур;
эцйа о, бцтцн алямя щямин цзцйцн васитяси вя эцъц иля щюкм едирмиш), о да цзцйц вермиш, Билгейс ися ону
алыб йанындан кечян архын ичиня атмышды.
141
Чыхаркян бир сянлик, мянлик ортайа,
Ащ, неъя доймасын ъана бу дцнйа?!
Йяни дцнйанын ишляри она эюря дцзялмир, инсанлар она эюря ъана эялмишдир ки, мян вя сян бир заманда йашайырыг,
щеч биримиз бир-биримизи бяйянмирик, худбинликдян ял чякмирик.
142
Билирям, бах, будур, фикринин ъаны:
Тутмаз бир тярязи ики батманы.
Йяни ики дцшмян ики батманлыг даш кимидир ки, щяряси тярязинин бир эюзцндя бир-бириня гаршы дурмуш, бири о бирисин-
дян ашаьы вя йа йухары олмур.
143
Мяни юз дашынла эял чякмя даща,
Бящмяни бунунчцн вурду яждаща.
Йяни сян юзцнц мянимля мцгайися етмя, сян мяня бярабяр дейилсян; мян сянин нязяриндя кичийямся дя,
сян беля имтащана эирмя, чцнки Бящмян беля имтащанда яждаща тяряфиндян удулду. Бу, ещтимал ки, Бящмян
Ярдяшир иля йезняси вя сяркярдяси Мекабизин ящвалатына ишарядир. Гцдрят вя язямятиня эцвянян Бящмян она
гаршы цсйан едян Мекабизин ялиндя аъиз галмышды.
144
Ъавабда даш, дяниз атсан ортайа, Даь кими дашымы атарам суйа.
Йяни яэяр юзцнц даь вя дяниз кими язямятли сайараг мяня мейдан охусан, мян дя дашдан олан кюкцмц
дяниздя йерляшдириб, даь кими сяня гаршы дурарам.
145
Чин шащы шящяря няфяс веряркян,