746
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
хязиняйя сцрдц.)
232
Тябии йагуту йонунъа заман,
Йагутлу таъ иля ъцт олду ъащан.
Йяни эюй тябии йагута бянзяйян Эцняши хырдалайыб сямайа сяпмиш, сяма алмазларла бязянмиш таъ кими йерин
башына гойулмушдур.
233
Нейсандан ня шеряф алмышса сядяф,
Чиня дя шащ верди еля бир шяряф.
Йяни Искяндяр чинлиляря чохлу дцрр-ъяващир баьышлады.
234
Фяьфур - гядимдя Чин императорларына верилян титул.
235
Щяр йандан тюкцлдц шащаня йарпаг,
Мейвя йарпаьытяк тюкдц щяр будаг.
Йяни пайызда аьаъ йарпагларыны тюкян кими, зийафят сцфрясиня дя о бол рянэарянэ йемяк бошгаблары дцзцлдц.
236
Фярхаря бянзяйян истяк евиндян,
Тез щазыр олурду щяр истянилян.
Фярхар - Чиндя эюзялляри иля мяшщур бир шящяр олмушдур. Йяни о мяълисдя, Фярхар шящяриндя олан кими, щяр кяс юз
истядийиня о саат наил олурду. Ъяннятдя щямишя щяр шей арзу едилян дягигядя щазыр олан кими орда да щяр шей
щазыр иди.
237
Хязиня аьзыны ачынъа хаган,
Гарун хязнясиндя йер олду пцнщан.
Йяни Чин падшащы хязиня гапысыны ачыб, Гаран хязинясиндян щяр тяряфя щядиййяляр сачырды.
238
“
Фяряси” “рцх” иля айагдан салыр,
“
Фяряс”ля “фил”и дя ъябщядян алыр.
Йяни (шащмат ойунунда олан кими) дцшмянин атыны топла вурур, филини дя атла арадан чыхарыр.
239
Чярх кими доланыр ачаркян шящбал,
Эязиши ъянубду, чыхышы шимал.
Йяни о ов гушу ова эетмякдя ъянуб кцляйи кими, овдан эялмякдя ися шимал кцляйи кими сцрятли, ити ганадлы иди.
240
Су кими лятифдир о чяня, бухаг,
Атяшдя суйу ким эюрмцш баш-айаг?
Атяшдя суйун баш-айаг эюрцнмяси ифадяси иля тяр дамъылары сцзцлян лятиф аь бухаьын од кими гырмызы йанаглар
алтында салланмасы нязярдя тутулур
241
Цзц бянювшяйя гызыл эцл атыр,
Эцл цздя бянювшя кешикчи йатыр.
Бурада бянювшя - сачлар, гызыл эцл - йанаг демякдир. Йяни йанаьы гара сачларын бянювшясиня гызылэцл тахмыш,
бянювшяни гызылэцлцн гаровулчусу етмишдир.
242
Мцшк онун зцлфцня баьламыш кямяр,
Зцлфц дя Эцняшя кюлялик едяр.
Йяни мцшк онун сачларынын бели баьлы гулу, сачлары да Эцняш кими парлаг йанагларынын бели баьлы гуламы иди.
243
Ики пярванядир баьланмыш бура,
Биринин цзц аь, биринин гара.
Юмрцн ятрафында дюнян ики пярваня - эеъя вя эцндцз демякдир. Аь пярваня - эцндцз, гара пярваня - эеъя-
дир.
244
Кимсянин шамына дейил пярваня,
Динлямяз кимсяни, бахмаз фярманя.
Бу пярваняляр кимсянин ишыьына эетмяз, йяни эеъя-эцндцз, зяманя, дювран щеч кимя табе дейил.
245
Дан йери йагутдан шяфяг сачанда,
Шябдизин белиндян тянэи ачанда...
Бурада йагут - Эцняш, шябдиз - эеъя, тянэ - аман йолу, кящкяшан демякдир. Йени сящяр ачыланда, улдузлар
эюйдя эюздян итяндя...
246
Йедди рус сойундан тярпятди орду.
О заман Русийа йедди вилайятя бюлцнцрдц.
247
Тарихля, тягвимля щярбя эедирляр,
Щесабда бир айы тяхир едирляр.
Йяни онлар тарих вя тягвим цзцйля уьурлу-уьурсуз сааты тяйин етмякля башлайыр вя бу астрономик щесаблама
цчцн бир ай йубанырлар.