748
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бирини балыгдан уъалдыр Айа.
Йяни бу дцнйа бирини эюйдян йеря ендирир, бирини йердян эюйя галдырыр - бирини алчалдыр, бирини йцксялдир.
264
Щяр йердя о гоъа, о сянят яри,
Йанлыш сюйлямишди доьру сюзляри,
Йанлыша йенидян вурдум бир бязяк,
О гоъа шаирдян цзр истяйяряк.
Гоъа шаир - Фирдовсидир.Йяни Фирдовси Искяндяр дастаныны йанлыш рявайятляр цзря бязятмишди. Мян буну доьру
дастан цзря бир дя бязядим (йенидян ишлядим) ки, бунун цчцн дя Фирдовсидян цзр истяйирям.
265
Дцнйаны йумуш бу цчцнъц дяниз,
Нясара дининдян етмиш тяртямиз.
Мифоложи рявайятя эюря, цч дяниз - биринъи асиман, эюй, икинъи - дцнйаны гаплайан мцщит дянизи, цчцнъц - щавада
салланан дяниздир. Бунун суйу дцнйаны йумагдадыр.
Нясара дини - Аллащы цч цнсцрдян (ата, оьул, рущцл-гцдс) ибарят щесаб едян христианлыг.
266
Уъа, дик башыны Мцштяри юпяр,
Тяслис вя тярбия ъяващир сачан,
Цчбуъаг отурдан, дюрдлц котуран.
Йяни Мцштяри улдузу кими йцксякдя олан, бахышлары эювщяр сачан. Тярби - дюрдлямя; бурада бардаш гуруб отурма;
тяслис - цчлямя; бурада мяълисдякиляри цчбуъаг шяклиндя отуртма; саьда, солда вя габагда.
267
Битинъя эювщяри алдым щцзуря,
Эювщяри щядиййя вердим эювщяря.
Йяни “Шяряфнамя”ни йазыб гуртардыгдан сонра Нцсрятяддиня итщаф етдим. Бейтдя яввялки ики “эювщяр” сюзц
“
Шяряфщамя”ни, сонунъу “эювщяр” ися Нцсрятяддин Атабяйи билдирир.
ИГБАЛНАМЯ
1
Йедди гат ичиндя ня вар бинадан,
Мин алгыш она ки, одур Йарадан.
Йедди гат - Шярг ясатириндя эюйцн йедди тябягядян ибарят олдуьу тясяввцр едилир.
2
Щеч бир кяс торпаьа дил веря билмяз,
Нахыш вура билмяз суйа да щеч кяс.
Щеч ким торпаьы данышдыра билмямиш вя щеч ким суйа нахыш сала билмямишдир. Тякъя Аллащ торпагдан нитг сащиби
олан инсан йаратмыш вя бир дамъы суйа (нцтфяйя) инсанын сурятини нягш етмишдир.
3
Сяни цмид иля щей ахтармагда
Кимиси гарада, кимиси аьда.
Сяни щяр кяс гаранлыг эеъядя, ишыглы эцндцздя, кими йердя, кими эюйдя ахтарыб тапмаг истяйир.
4
Кющня щекайяти чатдырдым сона,
Башласын тязя сюз инди ъювлана.
Бундан яввялки щекайяни - “Искяндярнамя”нин биринъи щиссясини “Шяряфнамя”ни йазыб битирдим, инди дя онун
икинъи щиссясини - “Игбалнамя”ни йазмаьа башламышам.
5
Салдын илк сюзцмц Сян дилдян-диля,
Бу сон аддымы да йетир мянзиля.
“
Шяряфнамя”дя мцвяффягиййятими вя шющрятими тямин етдин, инди “Игбалнамя”ни дя о ъцр баша чатдырмаьа
мяня йол эюстяр, йардым ет.
6
Онун тахты иди бцтцн бу яфлак,
Башынын мцгяддяс таъыйды “лювлак”.
Щягигятдя Мящяммядин тахт-таъы йох идися дя, мянян о щям тахт, щям таъ сащиби иди. Гуранда “Лювлюкя ма
хяляггц-1-яфлак” (“Яэяр сян олмасайдын, эюйляри йаратмаздым”) айясинин ихтисар едилмиш вариантыдыр. Эуйа бу
сюзляри Аллащ Мящяммядя мцраъиятля демишдир.
7
Парлайыб нур сачды бу каината,
Бянзярди Зцлматда аби-щейата.
Мящяммяд ъящалят гаранлыьында олан дцнйайа юз мярифяти иля ишыг сачды. Онун дцнйада варлыьы ясатиря эюря
Зцлмятда олан дирилик суйуна (аби-щяйата) бянзядилир.
8
Уъа галхмасайды яршин таьындан,