761
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
169
Наггайа гоншудур сядяф дярйада,
Гылынъ йох, дцрр верир шаща дцнйада.
Сядяф дяниздя нящянэля бир йердя олур. Лакин о, таълары бязяйян инъиляр вердийи щалда, нящянэин белиндя гылынъа
бянзяр тиканлар олур.
170
Гардашын ганыны алма гардашдан,
Тамам айры шейдир чцнки сцдля ган.
Гардаш гардашла ана сцдцня шярик олурлар; амма ган - ъинайят ишляриндя онлар шярик дейилляр. Бириси бир эцнаща
батыбса, онун ъязасыны о бириня вермяк олмаз.
171
Пасланыб кясмяся гылынъын яэяр,
Гызыл вер, дашлары дямиря дюндяр.
Гылынъын пас тутса, онунла бир иш эюря билмясян, гызыл вер ки, даш кими бярк олан дцшмяни дямир кими яридиб йум-
шалдасан.
172
Халгын мяълисиндя мцтрцбтяк шад ол,
Сярвсян, кибрдян, чалыш, азад ол.
Юз шяхси мянфяятини эцдмя, халг иля бирэя шад ол. Беля олмасын ки, халг шад оланда сян кядяря батасан; ловьа-
лыгдан, дикбашлыгдан узаглаш.
173
Бязямя цзцнц сян рейщансайаг,
Юзэянин ялиндя ол нурлу чыраг.
Эцл-чичяк кими цзцнц бязямя, чыраг кими ол ки, йанараг башгасына файда верясян.
174
Гызыл йа сащиби хошдур? - Сорма сян.
Дцйцн бянддян писдир, бянд дя дцйцндян.
Гызыл сащиби гызыл кисясиня вурулмуш бир дцйцн кими, гызыл ися сащибинин айагларына вурулмуш бянд кимидир. Щяр
икиси писдир.
175
Эениш ятякли ол, чцнки мейвяляр
Эениш ятякляря даща чох дцшцр.
Сяхавятли, ялиачыг ол ки, юзцн дя сяхавят вя ялиачыглыг эюрясян, рущун бол олсун.
176
Щямишя дцз эедян пийада ясэяр
Вязир олан кими яйри йол эедир.
Бязи адамларын йцксяк вязифя вя рцтбяйя чатдыглары заман ловьаланыб йолларындан азмаларыны Низами шащмат
фигурларынын щярякятляри иля мцгайися едир. Мялум олдуьу кими, шащматда ясэяр (пийада) йалныз дцз истигамятдя
щярякят едя биляр. Лакин о, тахтанын сон ханасына чатдыгда вязир олур вя бу заман йана да (яйри йола да) щяря-
кят едя билир.
177
Бяд эцндя улдуздан олма бядэцман.
Йаман вязиййятя дцшяндя бядбин олма, цмидсизлийя гапылыб талейин уьурсузлуьундан шикайятлянмя.
178
Эюйя атылан даш йеря тез дцшяр,
Бу гыса мцддятдя ишляр дяйишяр.
Пис вязиййят чох тез - бир дашын эюйя атылыб йеря дцшмяси мцддятиндя дяйишиб йахшылаша биляр.
179
Чалыш ки, кирпийин олсун алмазтяк,
Айыг ол, юлкянин кешийини чяк.
180
Ойаныб галханда Эцняш йухудан,
Мцшкя кафур сяпди санки асиман.
Мцшк - гара, кафур-аь, йяни сящяр Эцняш доьанда мцшкя кафцр сяпилян кими олду щава ишыгланды.
181
Ясилдир, йцксякдир о да эювщяртяк,
Юзцнц щямишя горусун эяряк.
Шащ няъабят ящлидир, онун вцъуду эювщяр кими гиймятлидир, буна эюря дя хятяря дцшя биляр. Демяли, о, юзцнц,
ясил-нясябини щямишя мцщафизя етмялидир.
182
Дцнйа тиканлыдыр, кирпийик биз дя,
Ийня вар, тикан вар хислятимиздя.
Дцнйаны нащаг йеря пислямялийик, чцнки яэяр дцнйанын цстц зцлм тиканлары иля долудурса, бизим дя тябиятимиз
кирпи кими тиканлыдыр, демяк, икимиз дя - дцнйа да, биз дя бир-биримизя бянзяйирик.
183
Ики гары гызын башлады бящси,
Дцнйаны эютцрдц онларын сяси.
Бизим дцнйаны пислямяйимиз ики бядхасиййят, гарымыш гызын бир-бирини пислямяйиня бянзяр.
184
Йедди гат йанар од ичря, нящайят,