Quba. Aprel-may 1918-ci il. Müsəlman qırğınları sənədlərdə
110
kimi seçki hüququndan məhrum edilir, lakin ay yarımdan sonra Əli Abbas
bəy bu hüququn bərpa edilməsinə nail olur. Hələ çar vaxtından məhkəmə
orqanlarında iş təcrübəsinə malik olan Ə.b.Əlibəyov vəkillik fəaliyyəti ilə
məşğul olmağa başlayır və 1937-ci ildə həbs edilənə qədər Azərbaycan
Sovet Sosialist Respublikası Müdafiəçilər Kollegiyasının üzvü olur. İstintaq
vaxtı Az.DİXK müstəntiqi tərəfindən Əlibəyovun nəinki “təqsiri” sübut edilmir,
hətta ona qarşı konkret olaraq hansı ittihamın irəli sürüldüyü belə axıra qədər
dəqiq ifadə olunmur. Bununla belə Əli Abbas bəy aşağıdakılarda “müqəssir”
bilinir: “Müsavat hökuməti dövründə keçmiş qəza rəisi, böyük müsavatçı Xan
Xoyski (Əmirxan) ilə sıx əlaqədə olmuşdur və bu sonuncu tərəfindən şəhər
rəisi təyin edilmişdir. Sovetləşdirilmədən sonra qolço-maqlıqdan salınmış və
seçki hüququndan məhrum edilmişdir. Mütəmadi surətdə təbliğatla məşğul
olmuş, mövcud quruluşa qarşı narazılığını bildirmişdir. Öz söhbətlərində tez-
tez Müsavat dövrünü xatırlayır və hər dəfə keçmiş Müsavat hakimiyyətinin
qayıtması arzusunu bəyan edir”. (335)
Bu sətirlər artıq Az.DİXK Xüsusi Üçlüyünün 26 avqust 1937-ci il ta-
rixli iclasının Protokolunda yer almışdı və onların əsasında həbsindən cəmi
20 gün sonra müttəhim haqqında hökm çıxarılır. Qeyd edilməlidir ki, “sovet
hakimiyyətinə qarşı təbliğatda” ittiham yalnız qondarma şahidlərin ümumi
və sübutsuz ifadələri üzərində qurulmuş və heç bir konkret fakt ya dəlillə
əsaslandırılmamışdı, “müttəhim Əlibəyov isə ona qarşı irəli sürülən ittiham-
larda özünü müqəssir hesab etməmişdi”. Bununla belə, hökm birmənalı idi:
“Güllələnsin. Əmlakı müsadirə olunmaqla”. Hökm bir həftədən sonra yerinə
yetirilmişdi, hərçənd Əli Abbas bəyin taleyindən xəbərsiz olan ailəsi 1940-
cı ildə ittifaq üzrə DİXK orqanlarına onun işinə yenidən baxılması xahişi ilə
müraciət edərkən Az.DİXK Quba Rayon Şöbəsinin rəisinə belə bir göstəriş
gəlmişdi ki, Əlibəyovun ailəsinə bu məzmunda xəbər verilsin: “1937-ci ildə
Ə.b.Əlibəyov 10 il müddətinə məhkum edilmiş və qohumları ilə yazışmaq
hüququ olmadan xüsusi rejimli düşərgəyə göndərilmişdir”. Bu fakt Sovet
hakimiyyət orqanlarının, hər şeydən əlavə, həm də həyasızlığının ən bariz
nümunəsi idi. (336)
Bununla belə, Əli Abbas bəy Əlibəyovun istintaq materiallarından
göründüyü kimi, bütün bu istintaq, o cümlədən bütün arayışlar, dindirmə
protokolları, şahid ifadələri və s. sənədlər, hamısı birlikdə işdə olan yalnız bir
- kiçik, lakin çox mühüm - vərəqənin ətrafında formal quraşdırmadan başqa
bir şey deyildi. Həmin vərəqə isə, “Az.SSR DİXK-nın “aradan götürmək” üzrə
təsdiq olunmuş Siyahısından Çıxarış (siyahı № 1, kateqoriya 1, sıra № 42)”
idi. 42 № sıra sayı altında Əli Abbas bəy Əlıbəyovun adı gəlirdi, 1-ci kate-
qoriya isə - cəza növünü nəzərdə tuturdu. (337)
Belə bir vərəqə - “Az.SSR DİXK-nın Quba rayonu üzrə təsdiq olunmuş
Siyahısından Çıxarış” ilə Quba şəhərinin digər sakini – Məşədi Hacı Ağa